KWALIFIKACJA INF1 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 14.
Którą metodę zwielokrotniania stosuje się do przesyłania wielu programów w jednym transponderze DVB-S w strumieniu transportowym?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zwielokrotnienie wielu programów w obrębie jednego transpondera DVB-S realizuje się przez multipleksowanie czasowe w strumieniu transportowym (MPEG-TS).
Polaryzacja służy głównie do ponownego użycia tej samej częstotliwości, a podział częstotliwości dotyczy rozdzielania transponderów, nie programów w jednym transponderze.

Pełne wyjaśnienie:

W cyfrowej telewizji satelitarnej (DVB-S) można spotkać kilka technik "wielodostępu/zwielokrotniania", ale dotyczą one różnych poziomów systemu. Pytanie dotyczy sytuacji: w jednym transponderze znajduje się wiele programów, które odbiornik wybiera już po zdemodulowaniu sygnału z transpondera.

W takim przypadku poprawna jest odpowiedź "Zwielokrotnienie w dziedzinie czasu", ponieważ programy (kanały telewizyjne) są umieszczane wspólnie w jednym strumieniu transportowym MPEG-TS. Ten strumień jest uporządkowany w czasie (pakiety), a odbiornik demultipleksuje go, wybierając odpowiednie identyfikatory (PID) dla wybranego programu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w tym ujęciu?

  • "Zwielokrotnienie w dziedzinie częstotliwości" pasuje do rozdzielania zasobów radiowych pomiędzy różne transpondery (każdy pracuje na własnej częstotliwości), ale nie opisuje sposobu upakowania wielu programów w jednym transponderze.
  • "Zwielokrotnienie kodowe" (CDM) jest techniką opartą o kody rozpraszające i nie jest standardowym mechanizmem multipleksowania programów w DVB-S w strumieniu MPEG-TS.
  • "Zwielokrotnienie polaryzacyjne" odnosi się do wykorzystania ortogonalnych polaryzacji (np. H/V) do ponownego użycia tej samej częstotliwości i zwiększania pojemności satelity. To mechanizm "reuse", a nie metoda multipleksowania programów wewnątrz jednego strumienia transportowego.

W praktyce instalator/monter ustawia parametry odbioru (częstotliwość transpondera i polaryzację), a następnie tuner DVB-S wybiera konkretny program z multipleksu MPEG-TS. Właśnie ten etap (wiele programów w jednym strumieniu) jest przykładem zwielokrotniania czasowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Transponder to "kanał radiowy" satelity: odbiera sygnał w jednym paśmie, wzmacnia/zmienia częstotliwość i nadaje go do odbiorców. W DVB-S pojedynczy transponder przenosi zwykle jeden strumień cyfrowy, w którym może być wiele programów telewizyjnych.
TDM w MPEG-TS polega na przesyłaniu wielu usług (programów) w jednym strumieniu jako pakietów ułożonych w czasie. Odbiornik demultipleksuje strumień, wybierając pakiety należące do danego programu (np. po identyfikatorach PID), a resztę ignoruje.
Polaryzacja (H/V lub kołowa) służy głównie do ponownego użycia tej samej częstotliwości bez wzajemnych zakłóceń, co zwiększa pojemność systemu. Nie opisuje jednak sposobu upakowania wielu programów w jednym strumieniu cyfrowym – to zapewnia multipleks w MPEG-TS.
FDMA oznacza podział dostępu według częstotliwości: różne transpondery (lub nośne) działają na różnych częstotliwościach w paśmie satelitarnym. Jest to inny poziom niż multipleksowanie programów w jednym transponderze, które w DVB-S realizuje się w strumieniu transportowym.
Najpierw tuner "stroi się" na częstotliwość transpondera i ustawia polaryzację (sterując LNB). Po odebraniu strumienia MPEG-TS demultipleksuje go, wybierając pakiety należące do danego programu. Dzięki temu z jednego transpondera można oglądać różne kanały.
Tak, ale na różnych poziomach. FDM/FDMA dotyczy rozdzielenia transponderów w paśmie częstotliwości, natomiast TDM dotyczy tego, jak wiele programów jest umieszczanych w jednym strumieniu cyfrowym w obrębie pojedynczego transpondera (multipleks MPEG-TS).
Najczęściej myli się polaryzację (która zwiększa pojemność przez reuse częstotliwości) z metodą multipleksowania programów. Drugi błąd to przenoszenie pojęcia FDM (transpondery na różnych częstotliwościach) na poziom wyboru programu w jednym transponderze.
Strumień transportowy (MPEG-TS) to format przesyłania danych audio-wideo i informacji serwisowych w telewizji cyfrowej. Umożliwia wspólne przesłanie wielu programów w jednym "pakiecie transmisyjnym" oraz ich późniejsze rozdzielenie w odbiorniku (demultipleksację).
Wybór polaryzacji jest kluczowy na etapie odbioru transpondera: LNB musi być ustawione/przełączone na właściwą polaryzację, aby odebrać odpowiednią wiązkę sygnału. Błędna polaryzacja może dawać brak sygnału mimo poprawnej częstotliwości.
Warto rozdzielić w nauce trzy kroki: wybór transpondera (częstotliwość), wybór polaryzacji (LNB), oraz wybór programu (demultipleksacja w MPEG-TS). Jeśli w pytaniu jest "w jednym transponderze", zwykle chodzi o multipleksowanie czasowe w strumieniu.
info

Statystycznie 32% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Źródła:

  • ETSI EN 300 421, "Digital Video Broadcasting (DVB); Framing structure, channel coding and modulation for 11/12 GHz satellite services" (DVB-S) – dokument standardu (opis systemu DVB-S)
  • ISO/IEC 13818-1, "Information technology — Generic coding of moving pictures and associated audio information: Systems" (MPEG-2 Systems) – opis strumienia transportowego MPEG-TS i multipleksowania pakietów
  • DVB Project: "DVB-S" (opis standardu DVB-S) – https://dvb.org/standards/dvb-s/ - dostęp 2026-03-13

Materiały:

  • Dokumentacja standardów DVB-S (ETSI) – opis warstwy fizycznej i strumienia
  • Materiały szkoleniowe z podstaw telewizji cyfrowej: multipleks, MPEG-TS, PID
  • Podręczniki/kompendia z łączności satelitarnej: transponder, pasma, polaryzacje

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego