W ewidencji i analizie kosztów stosuje się różne kryteria grupowania. Jeśli koszty porządkuje się według miejsca ich powstania (czyli tam, gdzie są generowane w strukturze organizacyjnej), mówimy o układzie funkcjonalnym. W praktyce przedsiębiorstwa (także w agrobiznesie) "miejsce powstania" to np. wydział produkcyjny, magazyn, transport, dział sprzedaży czy administracja. Taki przekrój jest użyteczny do kontroli i budżetowania kosztów w ośrodkach odpowiedzialności, bo pozwala ocenić, który dział generuje koszty i czy mieszczą się one w planie.
Odpowiedź "Funkcjonalny" jest więc właściwa, bo dokładnie odpowiada definicji: według funkcji/miejsc powstawania kosztów w przedsiębiorstwie.
- "Rodzajowy" jest niepoprawny, ponieważ w tym układzie koszty grupuje się według rodzaju zużytego zasobu (np. materiały, energia, wynagrodzenia, amortyzacja). Odpowiada to na pytanie "co zużyto?", a nie "gdzie powstał koszt?".
- "Kalkulacyjny" jest niepoprawny, bo kojarzy się z ujmowaniem kosztów pod kątem kalkulacji (np. koszt wytworzenia, koszty bezpośrednie i pośrednie, koszty wydziałowe). To przekrój przydatny do ustalania kosztu produktu/usługi, czyli pytanie "na co przypada koszt?".
- "Przedmiotowy" jest niepoprawny, ponieważ odnosi koszty do przedmiotu kalkulacji/obiektu kosztów (np. produkt, zlecenie, usługa, partia produkcyjna). To również nie jest podział według miejsca powstania, tylko według tego, czego koszt dotyczy.
Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj prosty klucz: miejsce = funkcjonalny, rodzaj = rodzajowy, produkt/zlecenie = przedmiotowy, a "kalkulacyjny" łącz z obliczaniem kosztu wytworzenia i rozliczaniem kosztów na obiekty.
