KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 7.
Która operacja gospodarcza wywiera wpływ tylko na aktywa bilansu, bez zmiany sumy bilansowej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Operacja "Podjęto gotówkę z rachunku bankowego do kasy." zmienia wyłącznie strukturę aktywów: zmniejsza środki na rachunku bankowym i zwiększa stan kasy. Pasywa nie ulegają zmianie, więc suma bilansowa pozostaje taka sama. Pozostałe operacje dotyczą spłaty lub powstania zobowiązań, czyli zmieniają też pasywa.

Pełne wyjaśnienie:

W bilansie aktywa pokazują majątek jednostki (m.in. środki pieniężne w kasie i na rachunku bankowym), a pasywa źródła jego finansowania (m.in. zobowiązania i kredyty). Pytanie dotyczy takiej operacji, która wpływa wyłącznie na aktywa i nie zmienia sumy bilansowej. Taki przypadek to klasyczna "zamiana składników aktywów".

Odpowiedź "Podjęto gotówkę z rachunku bankowego do kasy." oznacza przesunięcie środków pieniężnych: rachunek bankowy maleje, a kasa rośnie o tę samą kwotę. Ponieważ jeden składnik aktywów spada, a drugi rośnie w tej samej wartości, łączna wartość aktywów się nie zmienia. Skoro pasywa pozostają bez zmian, suma bilansowa także się nie zmienia.

Pozostałe odpowiedzi nie spełniają warunku "tylko aktywa", bo dotyczą zobowiązań lub finansowania:

  • "Spłacono część zobowiązania wobec dostawcy z rachunku bankowego." zmniejsza aktywa (bank) i jednocześnie zmniejsza pasywa (zobowiązania). To zmiana po obu stronach bilansu.
  • "Otrzymano od dostawcy materiały, za które zapłata nastąpi w późniejszym terminie." zwiększa aktywa (materiały) oraz zwiększa pasywa (zobowiązanie wobec dostawcy).
  • "Spłacono zobowiązanie wobec dostawcy z zaciągniętego w tym celu kredytu bankowego." nie jest zmianą tylko w aktywach: zobowiązanie wobec dostawcy maleje, ale pojawia się/rośnie zobowiązanie z tytułu kredytu (zmiany w pasywach).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zadaj sobie dwa pytania: (1) które konkretne pozycje aktywów/pasywów się zmieniają? (2) czy zmiana dotyczy wyłącznie aktywów, czy także źródeł finansowania? To szybko prowadzi do poprawnej klasyfikacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że zmieniają się wyłącznie pozycje po stronie majątku (np. kasa, bank, materiały), a po stronie pasywów (kapitały i zobowiązania) nie zachodzi żadna zmiana. Najczęściej jest to przesunięcie wartości między dwoma składnikami aktywów.
Bo to jest przesunięcie w ramach aktywów: rachunek bankowy maleje o określoną kwotę, a kasa rośnie dokładnie o tę samą kwotę. Łączna wartość aktywów się nie zmienia, pasywa też nie, więc suma bilansowa pozostaje taka sama.
Szukaj sytuacji, w której jednostka "zamienia" jeden składnik majątku na inny bez udziału zobowiązań, np. bank→kasa, kasa→bank, towar→należność (sprzedaż za gotówkę/od razu zapłata). Kluczowe: brak wzrostu lub spadku pasywów.
Wtedy zmieniają się dwie strony bilansu: aktywa maleją (mniej środków na rachunku bankowym), a pasywa także maleją (mniejsze zobowiązania wobec dostawcy). To nie jest operacja wpływająca tylko na aktywa, mimo że suma bilansowa zwykle też się nie zmienia.
Wpływa na pasywa wtedy, gdy materiały są przyjęte "z odroczonym terminem płatności", czyli powstaje zobowiązanie wobec dostawcy. Bilansowo rosną aktywa (materiały) i jednocześnie rosną pasywa (zobowiązania), więc to nie jest zmiana tylko w aktywach.
Kredyt bankowy jest zobowiązaniem, więc należy do pasywów. Gdy spłacasz dostawcę kredytem, jedne pasywa maleją (zobowiązanie wobec dostawcy), a inne rosną (zobowiązanie wobec banku). Dlatego operacja dotyczy pasywów, a nie tylko aktywów.
Najczęściej myli się: (1) operacje niezmieniające sumy bilansowej z operacjami wpływającymi tylko na aktywa; (2) spłatę zobowiązań z przesunięciem środków pieniężnych; (3) zakup na kredyt kupiecki z zakupem za gotówkę. Pomaga rozpisanie: co rośnie, co maleje i po której stronie bilansu.
Suma bilansowa to łączna wartość aktywów (równa łącznej wartości pasywów). Zmienia się, gdy operacja zwiększa lub zmniejsza jednocześnie aktywa i pasywa (np. zakup na kredyt, spłata kapitału, dopłaty). Nie zmienia się przy przesunięciach w ramach jednej strony bilansu.
Najlepiej robić krótkie tabelki: wpisz operację, a obok zaznacz pozycje bilansowe, które rosną i maleją. Stosuj stały schemat: aktywa (kasa, bank, materiały, należności) oraz pasywa (kapitał, zobowiązania, kredyty). Po kilku seriach zadań wzorce stają się automatyczne.
Zwykle nie są potrzebne obliczenia, tylko poprawna analiza jakościowa: identyfikacja, czy zmieniają się aktywa, pasywa, czy obie strony. Jeśli pojawiają się kwoty, to zazwyczaj po to, aby sprawdzić równowagę zmian (ta sama kwota w plus i minus), a nie złożone rachunki.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Operacja "Podjęto gotówkę z rachunku bankowego do kasy." zmienia wyłącznie strukturę aktywów: zmniejsza środki na rachunku bankowym i zwiększa stan kasy."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Bilans_(rachunkowo%C5%9B%C4%87) - dostęp: 2026-03-02
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Aktywa - dostęp: 2026-03-02
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Zasada_podw%C3%B3jnego_zapisu - dostęp: 2026-03-02

Materiały:

  • Podręcznik z podstaw rachunkowości finansowej (rozdziały: bilans, aktywa/pasywa, operacje bilansowe)
  • Zadania ćwiczeniowe z klasyfikacji operacji gospodarczych według wpływu na bilans
  • Materiały edukacyjne o zasadzie podwójnego zapisu i dekretacji kont

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego