KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 12.
Która operacja gospodarcza wywiera wpływ tylko na aktywa bilansu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Otrzymanie zapłaty od odbiorcy na rachunek bankowy powoduje jedynie przekształcenie w aktywach: rosną środki pieniężne na rachunku bankowym, a maleją należności od odbiorców. Pasywa nie zmieniają się, więc operacja wpływa wyłącznie na stronę aktywów bilansu.

Pełne wyjaśnienie:

Operacja wpływająca tylko na aktywa bilansu to taka, która zmienia strukturę aktywów (np. zamienia jeden składnik aktywów na inny), ale nie powoduje zmiany pasywów (kapitału ani zobowiązań). Klasycznym przykładem jest zamiana należności na środki pieniężne.

Odpowiedź "Otrzymano na rachunek bankowy zapłatę od odbiorcy." spełnia ten warunek: zwiększają się aktywa w postaci środków pieniężnych na rachunku bankowym, a jednocześnie zmniejszają się aktywa w postaci należności od odbiorców. Suma aktywów może pozostać bez zmian, ale ich skład ulega zmianie. Po stronie pasywów nic nie przybywa i nic nie ubywa.

Pozostałe odpowiedzi nie spełniają kryterium "tylko aktywa":

  • "Kupiono towary z odroczonym terminem zapłaty." Zwiększa aktywa (towary), ale równocześnie zwiększa pasywa (zobowiązania wobec dostawcy). To operacja aktywno-pasywna.
  • "Spłacono zobowiązanie wobec dostawcy gotówką." Zmniejsza aktywa (gotówka) i jednocześnie zmniejsza pasywa (zobowiązanie). Działa więc na obie strony bilansu.
  • "Na rachunek bieżący wpłynęła darowizna." Zwiększa aktywa (środki pieniężne), ale zwykle powoduje także wzrost pozycji po stronie pasywów (np. zwiększenie kapitału/pozostałych przychodów w ujęciu bilansowym). Nie jest to zatem zmiana ograniczona wyłącznie do aktywów.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "zapłata od odbiorcy", często oznacza to zmianę w obrębie aktywów (należności ↔ bank). Gdy pojawia się "odroczony termin zapłaty" lub "zobowiązanie", prawdopodobnie zmieniają się też pasywa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że zmieniają się wyłącznie składniki majątku (aktywa), np. jeden rodzaj aktywów rośnie, a inny maleje. Po stronie pasywów (kapitał i zobowiązania) nie ma żadnej zmiany. To typowa "zamiana" w majątku jednostki.
Szukaj sytuacji, w której następuje zamiana jednego składnika aktywów na inny: np. zapłata od odbiorcy (należności zamieniają się na środki na rachunku), wpłata gotówki do banku, pobranie gotówki z banku. Nie powinno pojawić się zobowiązanie ani kapitał.
Bo jest to spłata należności, czyli rozliczenie już istniejącego roszczenia firmy wobec odbiorcy. Zamiast należności pojawiają się środki pieniężne na rachunku. Nie powstaje nowe zobowiązanie ani nie zmienia się kapitał własny, więc pasywa pozostają bez zmian.
Wzrastają aktywa (towary/ zapasy), ale równocześnie wzrastają pasywa, bo powstaje zobowiązanie wobec dostawcy. To nie jest operacja "tylko na aktywa", tylko typowa operacja aktywno-pasywna (A+ i P+).
Spłata zobowiązania powoduje jednoczesny spadek aktywów (zmniejsza się gotówka w kasie) oraz spadek pasywów (zmniejsza się zobowiązanie wobec dostawcy). To operacja wpływająca na obie strony bilansu, więc nie spełnia warunku "tylko aktywa".
Nie w typowym ujęciu bilansowym. Owszem, rosną środki pieniężne (aktywa), ale jednocześnie pojawia się skutek po stronie pasywów (zwiększenie kapitału/rozliczeń związanych z przysporzeniem). Dlatego darowizna nie jest czystą zamianą w obrębie aktywów.
Najczęściej wyróżnia się: aktywa za aktywa (zmiana tylko w aktywach), pasywa za pasywa (zmiana tylko w pasywach), aktywa i pasywa w górę (A+ i P+), oraz aktywa i pasywa w dół (A- i P-). To pomaga szybko klasyfikować zdarzenia.
Najczęściej rośnie konto środków pieniężnych na rachunku bankowym, a maleje konto należności od odbiorców (rozrachunki). W ujęciu bilansowym to przeksięgowanie w ramach aktywów. Na egzaminie warto kojarzyć to z hasłem "rozliczenie należności".
Bo widzą "wpływ na konto bankowe" i automatycznie kojarzą to z przychodem, pomijając, że wpływ może dotyczyć spłaty należności powstałej wcześniej. W rachunkowości trzeba rozróżniać przepływ pieniężny od momentu powstania przychodu i od skutku bilansowego.
Najpierw nazwij, co rośnie i co maleje: środki pieniężne, należności, zapasy, zobowiązania, kapitał. Potem sprawdź, czy zmiany dotyczą jednej strony bilansu czy obu. Jeśli w treści jest "z odroczonym terminem" lub "zobowiązanie", zwykle pasywa też się zmienią.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Otrzymanie zapłaty od odbiorcy na rachunek bankowy powoduje jedynie przekształcenie w aktywach: rosną środki pieniężne na rachunku bankowym, a maleją należności od odbiorców."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Bilans_(rachunkowo%C5%9B%C4%87) - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Aktywa - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Pasywa - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z podstaw rachunkowości (dział: bilans i operacje bilansowe)
  • Zadania praktyczne: klasyfikacja operacji gospodarczych na zmiany w aktywach/pasywach
  • Schematy "cztery typy operacji bilansowych" (A+/A-, P+/P-)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego