Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA PGF5 - STYCZEŃ 2019



PYTANIE NR 24.
Która operacja procesów wykończeniowych (postpress) umożliwia uzyskanie kształtu opakowania przedstawionego na rysunku?
Ilustracja przedstawia wykrojnik opakowania, który jest używany w procesach wykończeniowych (postpress) w poligrafii.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wykrawanie (sztancowanie) polega na wycinaniu arkusza do zadanego obrysu przy użyciu wykrojnika, często wraz z wykonaniem linii zgięć (bigów). Dzięki temu powstaje kształt wykroju opakowania do późniejszego złożenia. Pozostałe operacje nie nadają pełnego kształtu opakowania.

Pełne wyjaśnienie:

Operacja "Wykrawanie" (często nazywana też sztancowaniem) służy do uzyskania z arkusza kartonu lub papieru konkretnego obrysu elementu – np. wykroju opakowania. W praktyce odbywa się to za pomocą wykrojnika, który może jednocześnie:

  • wycinać zewnętrzny kształt (linie cięcia),
  • wykonywać linie zgięcia (bigowanie),
  • czasem tworzyć otwory lub elementy konstrukcyjne wykroju.

Dlatego, jeśli na rysunku pokazano kształt opakowania (siatkę/wykrojnik) wymagający wycięcia po obrysie, poprawną operacją postpress jest właśnie wykrawanie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Okrawanie" dotyczy zazwyczaj przycinania krawędzi do formatu lub usuwania naddatków. Nie pozwala uzyskać z arkusza skomplikowanego wykroju opakowania z zakładkami.
  • "Nacinanie" polega na wykonaniu nacięć/cięć częściowych (np. pod łatwiejsze zginanie, perforację, łatwe otwieranie). Samo nacinanie nie daje pełnego kształtu – nie zastępuje wycięcia po obrysie.
  • "Kalandrowanie" to obróbka powierzchni (wygładzanie, nadawanie połysku, zmiana gładkości i grubości). Zmienia wygląd i właściwości powierzchni, ale nie kształtuje wykroju.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się kształt opakowania (siatka pudełka, obrys z zakładkami), najczęściej chodzi o proces, który wycina element z arkusza – czyli wykrawanie/sztancowanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest wykrawanie (sztancowanie) w postpress?
Wykrawanie (sztancowanie) to operacja wykończeniowa, w której arkusz papieru lub kartonu wycina się wykrojnikiem do określonego obrysu. Często w tym samym przebiegu wykonuje się też linie zgięć (bigi) i otwory. Dzięki temu powstaje wykrojnik opakowania gotowy do składania i klejenia.
Jak rozpoznać na rysunku, że potrzebne jest wykrawanie opakowania?
Wskazówką jest kształt "siatki" pudełka: obrys z zakładkami, skrzydełkami i liniami zgięć. Taki element musi zostać wycięty z arkusza po złożonym konturze, czego nie da się osiągnąć samym przycięciem do formatu. To typowe zadanie dla sztancy (wykrojnika).
Dlaczego okrawanie nie daje kształtu wykroju opakowania?
Okrawanie służy głównie do wyrównania krawędzi i docięcia do prostego formatu (np. po druku lub po oprawie). Nie pozwala wycinać skomplikowanych konturów z zakładkami i narożami charakterystycznymi dla opakowań. Do takich kształtów stosuje się wykrawanie, czyli cięcie wykrojnikiem.
Co to jest nacinanie i kiedy się je stosuje w opakowaniach?
Nacinanie to wykonywanie cięć pomocniczych (częściowych lub w określonych miejscach), np. dla łatwego otwierania, osłabienia materiału, czasem jako element perforacji. Może być częścią procesu przygotowania opakowania, ale samo nacinanie zwykle nie wycina pełnego kształtu elementu z arkusza.
Czy kalandrowanie ma związek z kształtem opakowania?
Kalandrowanie dotyczy głównie powierzchni materiału: wygładzenia, połysku i zmian właściwości (np. gładkości). Nie wycina konturu i nie tworzy siatki pudełka. Dlatego, gdy pytanie dotyczy uzyskania konkretnego kształtu opakowania, kalandrowanie nie będzie właściwą odpowiedzią.
Jakie elementy wykrojnika opakowania powstają w procesie wykrawania?
W procesie wykrawania powstają przede wszystkim linie cięcia tworzące zewnętrzny kontur wykroju. Bardzo często równocześnie wykonuje się też linie zgięć (bigowanie), które ułatwiają składanie opakowania i zapobiegają pękaniu kartonu na krawędziach. Możliwe jest także wykonywanie otworów i wycięć konstrukcyjnych.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy pytaniach o postpress opakowań?
Najczęstszy błąd to wrzucanie wszystkich operacji do jednego worka "cięcie". Uczniowie mylą okrawanie (format) z wykrawaniem (kontur) albo wybierają nacinanie, bo kojarzy się z opakowaniami. Pomaga zasada: jeśli potrzebny jest złożony obrys wykroju, potrzebujesz wykrojnika i wykrawania.
Kiedy w praktyce drukarni stosuje się wykrawanie po druku offsetowym?
Wykrawanie wykonuje się po wydrukowaniu arkuszy, gdy trzeba nadać im finalny kształt: etykiety o nietypowym obrysie, pudełka, opakowania farmaceutyczne, zawieszki czy przekładki. Zwykle jest to etap przed składaniem i klejeniem. W produkcji seryjnej dobiera się sztancę do danego projektu konstrukcyjnego.
Co oznacza pojęcie postpress w poligrafii?
Postpress to wszystkie procesy wykonywane po druku, które nadają wyrobowi formę użytkową i finalne cechy. Obejmuje m.in. cięcie, falcowanie, bigowanie, wykrawanie, oprawę, klejenie oraz część procesów uszlachetniania. W kontekście opakowań kluczowe są operacje tworzące wykrojnik i umożliwiające złożenie.
Jak przygotować się do pytań o wykrawanie na egzaminie drukarza offsetowego?
Warto przećwiczyć rozpoznawanie siatek opakowań i przypisanie im operacji: wykrawanie/sztancowanie, bigowanie, falcowanie, klejenie. Pomaga też nauka słownictwa: co zmienia kształt (wykrawanie), co zmienia format (okrawanie), co robi nacięcia pomocnicze (nacinanie), a co dotyczy powierzchni (kalandrowanie).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wykrawanie (sztancowanie) polega na wycinaniu arkusza do zadanego obrysu przy użyciu wykrojnika, często wraz z wykonaniem linii zgięć (bigów).

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Sztancowanie" – opis procesu wykrawania w poligrafii i introligatorstwie: https://pl.wikipedia.org/wiki/Sztancowanie (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL), "Kalandrowanie" – charakterystyka procesu kalandrowania jako obróbki powierzchni: https://pl.wikipedia.org/wiki/Kalandrowanie (dostęp: 2026-02-27)
  • PrintWiki, "Die Cutting" – opis technologii wykrawania (die-cutting) w druku i postpress: https://printwiki.org/Die_Cutting (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii poligrafii: dział "Introligatornia / postpress / sztancowanie"
  • Materiały producentów wykrawarek i sztanc (opisy procesu die-cutting i bigowania)
  • Słowniki/encyklopedie poligraficzne (hasła: wykrawanie, sztancowanie, bigowanie, nacinanie)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego