KWALIFIKACJA MEC5 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 31.
Którą oprawkę narzędziową należy zastosować do mocowania nawiertaka?
Ilustracja przedstawia cztery różne oprawki narzędziowe oznaczone literami A, B, C i D, które mogą być stosowane w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nawiertak jest narzędziem wiertarskim, dlatego powinien być mocowany w oprawce przeznaczonej do narzędzi wiertarskich, zapewniającej osiowe prowadzenie i bezpieczny chwyt.
W tym zadaniu taką oprawką jest "Oprawkę A", a pozostałe oprawki służą do innych typów narzędzi lub innych sposobów mocowania.

Pełne wyjaśnienie:

Nawiertak służy do wykonania krótkiego, osiowego nawiercenia (np. pod dalsze wiercenie lub prowadzenie kolejnych narzędzi). Z tego powodu kluczowe jest osiowe prowadzenie i stabilne mocowanie narzędzia w oprawce przeznaczonej do pracy wiertarskiej. Taka oprawka ma umożliwić prawidłowe przeniesienie obciążeń osiowych i utrzymanie możliwie małego bicia narzędzia.

Odpowiedź "Oprawkę A" jest poprawna, ponieważ w zestawie opcji odpowiada oprawce właściwej do mocowania nawiertaka (narzędzia wiertarskiego). Przy doborze oprawki w praktyce zwraca się uwagę m.in. na:

  • typ chwytu narzędzia (walcowy lub stożkowy),
  • wymaganą dokładność osiowości (bicie),
  • sztywność połączenia i bezpieczeństwo mocowania.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo odnoszą się do oprawek, które typowo dobiera się do innych narzędzi lub innych warunków pracy (np. narzędzi frezarskich i obciążeń promieniowych, albo oprawek o innym przeznaczeniu). Taki wybór może skutkować gorszą osiowością, większym biciem, a w konsekwencji pogorszeniem jakości nawiercenia oraz ryzykiem uszkodzenia narzędzia i detalu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na ilustracji widać oprawkę charakterystyczną dla narzędzi wiertarskich, wybieraj ją dla nawiertaka; oprawki typowo kojarzone z frezami dobieraj do frezowania, nie do nawiercania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nawiertak to narzędzie wiertarskie używane do wykonania krótkiego, osiowego nawiercenia. Takie nawiercenie ułatwia rozpoczęcie wiercenia właściwym wiertłem, poprawia prowadzenie i zmniejsza ryzyko "uciekania" wiertła po powierzchni detalu.
Oprawka do nawiertaka powinna zapewniać pewny chwyt, dobrą osiowość (małe bicie) i przeniesienie obciążeń osiowych typowych dla wiercenia. Dobór zależy także od typu chwytu nawiertaka (walcowy lub stożkowy) i możliwości wrzeciona obrabiarki.
Różne oprawki są projektowane pod inne narzędzia i rodzaje obciążeń. Nawiertak pracuje głównie osiowo, więc wymaga stabilnego, osiowego mocowania. Użycie oprawki przeznaczonej np. do innych narzędzi może zwiększyć bicie, pogorszyć jakość nawiercenia i obniżyć bezpieczeństwo pracy.
Najczęściej rozpoznaje się ją po sposobie chwytu narzędzia i przeznaczeniu do wiercenia: ma zapewniać osiowe prowadzenie i pewne zaciskanie narzędzia. Na egzaminie warto patrzeć, czy oprawka jest typowo stosowana do wierteł/nawiertaków, a nie do frezów i obciążeń promieniowych.
W praktyce często tak, bo oba narzędzia należą do grupy narzędzi wiertarskich. Kluczowe jest jednak dopasowanie do chwytu (walcowy/stożkowy) i wymaganej dokładności. Jeśli nawiertak ma inny typ chwytu niż wiertło, może wymagać innego rodzaju oprawki lub tulei.
Typowe błędy to wybór oprawki "na oko" po kształcie, mylenie oprawek do frezowania z wiertarskimi oraz ignorowanie typu chwytu narzędzia. Częsty jest też automatyzm: wybór tej samej oprawki do każdego narzędzia, bez analizy obciążeń osiowych i wymagań bicia.
Duże bicie powoduje nierównomierne skrawanie, gorszą geometrię nawiercenia i może przyspieszać zużycie narzędzia. Przy nawiercaniu chodzi o precyzyjne "naprowadzenie" kolejnego wiertła, więc osiowość ma duży wpływ na jakość dalszej obróbki.
Przy wierceniu głębokim często rosną wymagania dotyczące sztywności, stabilności i odprowadzania wiórów, a także doboru parametrów. Nawiercanie jest zwykle krótką operacją, ale nadal wymaga osiowości. Dlatego w praktyce można stosować inne rozwiązania mocowania zależnie od zadania.
Najpierw identyfikuje się chwyt: walcowy lub stożkowy. Do chwytu walcowego dobiera się oprawkę zapewniającą odpowiedni zacisk i osiowość; do chwytu stożkowego dobiera się rozwiązanie dopasowane do stożka wrzeciona lub odpowiednią tuleję. Na egzaminie decyduje rozpoznanie na ilustracji.
Warto najpierw nazwać narzędzie (tu: nawiertak), potem skojarzyć typ obróbki (wiercenie/nawiercanie) i dopiero wybrać oprawkę o przeznaczeniu wiertarskim. Unikaj zgadywania po literze; szukaj cech funkcjonalnych oprawki i zgodności z typem chwytu narzędzia.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Instrukcje/DTR obrabiarki używanej w pracowni (część dotycząca oprawek i stożków wrzeciona)
  • Katalogi producentów oprawek narzędziowych (działy: oprawki do wiercenia, uchwyty wiertarskie, tuleje)
  • Podręczniki do technologii obróbki skrawaniem (rozdziały o narzędziach wiertarskich i oprzyrządowaniu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego