KWALIFIKACJA MED13 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 8.
Która postać mózgowego porażenia dziecięcego charakteryzuje się większą sprawnością w kończynach górnych niż dolnych oraz przywodzeniem lub krzyżowaniem nóg i ustawianiem stóp na palcach w pozycji stojącej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Obustronne porażenie kurczowe" (spastyczna diplegia) typowo daje większą sprawność kończyn górnych niż dolnych. Charakterystyczne są wzmożone napięcie i przywodzenie ud, krzyżowanie nóg (nożycowanie) oraz ustawianie stóp na palcach w staniu i chodzie. Pozostałe postacie częściej dominują zaburzeniami koordynacji lub ruchami mimowolnymi.

Pełne wyjaśnienie:

Opis w pytaniu odpowiada obrazowi spastycznej diplegii, nazywanej też obustronnym porażeniem kurczowym. W tej postaci mózgowego porażenia dziecięcego dominują objawy w kończynach dolnych, a kończyny górne są zwykle sprawniejsze. To ważna wskazówka funkcjonalna: dziecko może relatywnie dobrze wykonywać czynności manualne, ale ma większe trudności z lokomocją i utrzymaniem prawidłowej pozycji stojącej.

Kluczowe cechy z treści pytania to:

  • przywodzenie i krzyżowanie nóg (tzw. nożycowanie) – wynika ze wzmożonego napięcia mięśniowego i przewagi aktywności przywodzicieli,
  • ustawianie stóp na palcach w staniu (często również w chodzie) – typowe dla spastyczności z tendencją do ustawienia końsko-szpotawego/equinus,
  • większa sprawność kończyn górnych niż dolnych – zgodna z dominującym zajęciem kończyn dolnych w diplegii.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "Obustronne porażenie kurczowe."

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Postać pozapiramidowa." Typowo kojarzy się z zaburzeniami ruchu o charakterze dyskinetycznym (ruchy mimowolne, zmienność napięcia), a nie z utrwalonym wzorcem spastycznym typu nożycowanie i chód na palcach.
  • "Postać móżdżkowa." Jest kojarzona głównie z ataksją (zaburzenia koordynacji, równowagi), drżeniem zamiarowym i niepewnym chodem, a nie z przewagą spastyczności przywodzicieli i typowym ustawieniem na palcach.
  • "Obustronne porażenie połowicze." Nazewnictwo sugeruje układ bardziej "połowiczy" (hemiplegiczny), w którym rozkład objawów i funkcji nie odpowiada klasycznej diplegii z dominacją w kończynach dolnych. W pytaniu kluczowa jest przewaga ograniczeń KD oraz nożycowanie.

Wskazówka do nauki: jeśli w opisie pojawia się "nogi bardziej zajęte niż ręce" + "krzyżowanie nóg" + "stanie/chód na palcach", to najczęściej myśl o spastycznej diplegii (obustronnym porażeniu kurczowym).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
MPD to grupa trwałych zaburzeń ruchu i postawy wynikających z uszkodzenia lub nieprawidłowego rozwoju mózgu we wczesnym okresie życia. Objawy nie są "postępujące" w sensie przyczyny, ale mogą zmieniać się funkcjonalnie wraz ze wzrostem dziecka i wtórnymi przykurczami.
Najczęściej wyróżnia się postać spastyczną (z przewagą wzmożonego napięcia mięśni), dyskinetyczną/pozapiramidową (ruchy mimowolne, zmienność napięcia) oraz ataktyczną/móżdżkową (zaburzenia koordynacji i równowagi). W praktyce mogą występować też postacie mieszane.
W spastycznej diplegii dominują zaburzenia w kończynach dolnych, co wpływa na stanie i chód. Kończyny górne mogą być zajęte w mniejszym stopniu, dlatego dziecko często lepiej radzi sobie z czynnościami manualnymi niż z lokomocją. To cecha pomocna w różnicowaniu postaci MPD.
Nożycowanie to ustawianie kończyn dolnych z wyraźnym przywodzeniem ud i krzyżowaniem nóg. Najczęściej wynika ze spastyczności i przewagi napięcia w grupach mięśni przywodzicieli. W ocenie funkcjonalnej jest ważnym sygnałem zaburzeń wzorca chodu i ryzyka przykurczów.
Ustawianie stóp na palcach zwykle wiąże się ze wzmożonym napięciem mięśni łydki i ograniczeniem zgięcia grzbietowego stopy. W spastyczności łatwo powstaje tendencja do ustawienia końskiego, co utrudnia stabilne stanie i prawidłowy krok. Wczesna terapia zmniejsza ryzyko utrwalenia przykurczów.
Postać spastyczna to przede wszystkim stałe wzmożone napięcie i sztywność ruchów. Postać pozapiramidowa częściej daje zmienne napięcie oraz ruchy mimowolne (np. skręcające, pląsawicze), które nasilają się przy emocjach i próbie wykonania ruchu. W pytaniach egzaminacyjnych kluczowe są cechy dominujące w opisie.
Ataksja wiąże się z zaburzeniami koordynacji i równowagi: niepewny chód, trudności w precyzyjnych ruchach, czasem drżenie zamiarowe. Nie jest typowa dominacja przywodzenia i krzyżowania nóg ani utrwalone ustawianie na palcach wynikające ze spastyczności. To inny mechanizm problemów ruchowych.
Rozpoznanie postaci MPD pomaga dobrać cele terapii: w diplegii spastycznej często priorytetem są mobilność, transfery, równowaga i aktywności w pozycji stojącej, przy jednoczesnym wykorzystaniu lepszej sprawności rąk do samoobsługi. Terapeuta planuje też adaptacje środowiska i trening czynności dnia codziennego.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi na podstawie jednego słowa-klucza (np. "na palcach"), bez sprawdzenia reszty opisu (nożycowanie, przewaga ograniczeń nóg). Inny błąd to mylenie pojęć: koordynacja (móżdżek) i ruchy mimowolne (pozapiramidowe) z typową spastycznością.
Najpierw wypisz w myślach 2–3 cechy dominujące (np. spastyczność, nożycowanie, chód na palcach, które kończyny są bardziej sprawne). Potem dopasuj je do typu postaci MPD, zamiast kierować się nazwą brzmiącą "najbardziej medycznie". W pytaniach klinicznych liczy się zgodność cech z typowym obrazem.
info

Statystycznie 38% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że "Obustronne porażenie kurczowe" (spastyczna diplegia) typowo daje większą sprawność kończyn górnych niż dolnych.

Źródła:

  • Merck Manual Professional Edition – "Cerebral Palsy" (opis postaci i objawów klinicznych) https://www.merckmanuals.com/professional/pediatrics/neurologic-disorders-in-children/cerebral-palsy - dostęp 2026-02-27
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – "Cerebral palsy" (przegląd objawów i charakterystyki) https://medlineplus.gov/cerebralpalsy.html - dostęp 2026-02-27
  • NHS – "Cerebral palsy" (objawy, typy, cechy ruchowe) https://www.nhs.uk/conditions/cerebral-palsy/ - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z neurologii rozwojowej oraz rehabilitacji dzieci
  • Materiały edukacyjne (wiarygodne serwisy medyczne) omawiające postacie MPD i ich objawy
  • Standardowe opisy kliniczne wzorców chodu w spastyczności (nożycowanie, chód na palcach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego