KWALIFIKACJA OGR4 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 19.
Która skala rysunku jest skalą rzeczywistą?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala rzeczywista to taka, w której wymiary na rysunku są identyczne z wymiarami obiektu w terenie. Zapis 1:1 oznacza, że 1 jednostka na rysunku odpowiada 1 jednostce w rzeczywistości. Skale 1:10, 1:100 i 1:1000 są skalami pomniejszającymi.

Pełne wyjaśnienie:

Skala rysunku określa zależność między wymiarem przedstawionym na rysunku a wymiarem rzeczywistym obiektu. Zapis skali ma postać 1:n (lub ogólniej a:b) i oznacza proporcję: ile jednostek na rysunku odpowiada danej liczbie jednostek w rzeczywistości.

Skala rzeczywista to skala, w której nie ma ani pomniejszenia, ani powiększenia. Dlatego 1:1 oznacza, że 1 cm (lub 1 mm) na rysunku odpowiada 1 cm (lub 1 mm) w terenie. Taki zapis jest typowy np. dla bardzo małych elementów, gdy można je przedstawić bez zmiany rozmiaru.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 1:10 – to skala pomniejszająca: obiekt na rysunku jest 10 razy mniejszy niż w rzeczywistości.
  • 1:100 – również skala pomniejszająca; często spotykana w planach zagospodarowania mniejszych fragmentów terenu, ale nadal nie jest to skala rzeczywista.
  • 1:1000 – bardzo duże pomniejszenie, typowe dla map lub planów o dużym zasięgu; także nie jest skalą rzeczywistą.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli po dwukropku (w mianowniku) stoi liczba większa od 1, rysunek przedstawia obiekt w pomniejszeniu. Skala rzeczywista ma zawsze zapis 1:1.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala rzeczywista oznacza brak zmiany rozmiaru przedstawianego obiektu. W praktyce zapisuje się ją jako 1:1, czyli 1 jednostka na rysunku odpowiada 1 jednostce w rzeczywistości. Taki zapis spotkasz np. w detalach małych elementów.
Bo proporcja rysunku do obiektu wynosi dokładnie 1 do 1. Nie ma ani pomniejszenia, ani powiększenia. Jeśli mierzysz 50 mm na rysunku, to w rzeczywistości element ma 50 mm (przy tym samym układzie jednostek).
Spójrz na zapis 1:n. Gdy n>1, rysunek jest pomniejszony (np. 1:10, 1:100). Tylko 1:1 oznacza skalę rzeczywistą. Skale powiększające mają zwykle postać n:1.
Skala 1:10 oznacza, że rysunek jest 10 razy mniejszy od rzeczywistości. Stosuje się ją często w detalach wykonawczych (np. obrzeża, stopnie, mała architektura), gdy trzeba pokazać konstrukcję czy połączenia czytelniej niż na planie ogólnym.
Tak, to prawidłowe skale, ale pomniejszające. 1:100 bywa używana w rysunkach koncepcyjnych i planach fragmentów terenu, a 1:1000 częściej w opracowaniach o większym zasięgu (np. kontekst, mapy). Nie są jednak skalą rzeczywistą.
W skali 1:100 mnożysz wymiar z rysunku przez 100 (w tych samych jednostkach). Np. 3 cm na rysunku to 3×100 = 300 cm, czyli 3 m w terenie. Uważaj na jednostki: najlepiej wszystko sprowadzić do cm lub mm.
Najczęstsze są: pomylenie kierunku przeliczenia (dzielenie zamiast mnożenia), nieuwzględnienie jednostek (cm vs m), oraz założenie, że każda skala "musi" pomniejszać, więc odruchowe odrzucenie 1:1. Pomaga szybkie sprawdzenie: czy n=1?
Skalę 1:1 stosuje się rzadziej niż pomniejszenia, ale może się pojawić przy bardzo małych elementach, szablonach, detalach montażowych lub rysunkach pomocniczych, gdzie ważne jest odwzorowanie bez przeliczania. W praktyce częściej spotkasz 1:10 lub 1:20 dla detali.
Zasada zapisu proporcji jest taka sama (1:n). Różni się typowy zakres: mapy często mają duże pomniejszenia (np. 1:1000 i mniejsze), a rysunki techniczne i wykonawcze częściej używają większych skal dla detali (np. 1:10, 1:20). Skala 1:1 to przypadek szczególny.
Tak. Wystarczy znać definicję: skala rzeczywista to 1:1. Nie wymaga to obliczeń, tylko rozumienia zapisu proporcji. Na egzaminie warto zapamiętać regułę: jeśli po dwukropku stoi liczba większa od 1, to jest to pomniejszenie.
info

Statystycznie 84% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Skala rzeczywista to taka, w której wymiary na rysunku są identyczne z wymiarami obiektu w terenie."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Skala (rysunek techniczny)" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_(rysunek_techniczny) - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL), "Skala (mapa)" (porównanie pojęcia skali i zapisu 1:n) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_(mapa) - dostęp 2026-02-18
  • ISO 5455, Technical drawings — Scales (norma opisująca zasady stosowania i zapisu skal w rysunku technicznym)

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z rysunku technicznego (dział: skale rysunkowe)
  • Materiały szkolne dotyczące dokumentacji projektowej w architekturze krajobrazu (plany i detale)
  • Ćwiczenia praktyczne: przeliczanie wymiarów z rysunku na rzeczywistość i odwrotnie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego