KWALIFIKACJA PGF8 - STYCZEŃ 2018 (test 2)

PYTANIE NR 2.
Którą technikę badań zastosowano w ankiecie, której fragment zamieszczono w ramce?
Ilustracja przedstawia fragment formularza ankiety z firmy zajmującej się produkcją ekskluzywnej biżuterii damskiej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Skojarzenia słowne" to technika, w której badany ma szybko podać pierwsze skojarzenia (słowa, cechy, emocje) wywołane przez bodziec, np. markę lub hasło. Od "uzupełniania" różni się tym, że nie wypełnia się luk w zdaniach, a od "kolażu" tym, że nie tworzy się kompozycji z obrazów.

Pełne wyjaśnienie:

Technika skojarzeń słownych polega na tym, że respondent otrzymuje bodziec (np. nazwę marki, kategorię produktu, hasło) i ma podać spontaniczne słowa/określenia, które jako pierwsze przychodzą mu do głowy. Celem jest uchwycenie naturalnych konotacji, emocji i elementów wizerunku – czyli tego, jak marka "brzmi" w świadomości odbiorcy.

W kontekście organizacji reklamy taka technika bywa używana m.in. do:

  • wstępnej diagnozy wizerunku marki,
  • sprawdzenia, czy hasło lub nazwa wywołuje pożądane skojarzenia,
  • wyłapania ryzyk komunikacyjnych (negatywne lub niezamierzone konotacje).

Odpowiedź "Uzupełnianie" jest niepoprawna, gdyż ta technika opiera się na dopisywaniu brakujących fragmentów (np. kończenia zdań, wypełniania luk). Może ujawniać postawy i motywacje, ale format zadania jest inny: respondent "domyka" przygotowaną strukturę, zamiast generować swobodne skojarzenia.

Odpowiedź "Chiński portret" (technika projekcyjna typu "gdyby to było…") zwykle polega na personifikacji lub przypisaniu cech poprzez metafory (np. "Gdyby marka była zwierzęciem/kolorem, to jakim?"). To również może badać wizerunek, ale mechanizm jest oparty o metaforyczne porównania, a nie o szybkie listowanie skojarzeń słownych.

Odpowiedź "Kolaż" jest niepoprawna, ponieważ kolaż wymaga wyboru i zestawienia obrazów (wycinków, zdjęć, ikon), by oddać odczucia wobec marki/produktu. Jest to technika bardziej wizualna i zwykle realizowana warsztatowo, a nie jako proste, krótkie zadanie słowne w ankiecie.

Wskazówka egzaminacyjna: aby rozpoznać technikę, zwróć uwagę, co ma zrobić respondent (wypisać skojarzenia, uzupełnić zdanie, tworzyć metafory, zbudować kompozycję obrazów), a nie tylko na to, że "to jest ankieta".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skojarzenia słowne to technika badawcza, w której osoba badana podaje spontaniczne słowa lub cechy wywołane przez bodziec (np. markę, hasło, produkt). Pomaga szybko uchwycić konotacje i elementy wizerunku obecne w świadomości odbiorców.
Rozpoznasz ją po poleceniu typu: "Podaj pierwsze skojarzenia z…", "Wypisz słowa, które kojarzą Ci się z…". Kluczowe jest generowanie swobodnej listy odpowiedzi, bez uzupełniania luk i bez metafor "gdyby marka była…".
Pozwalają sprawdzić, czy marka/hasło wywołuje pożądane skojarzenia (np. nowoczesność, zaufanie), a także ujawnić skojarzenia niechciane. Dzięki temu łatwiej dopasować język, argumenty i styl komunikacji do grupy docelowej.
W skojarzeniach słownych respondent tworzy własną listę słów bez narzuconej struktury. W uzupełnianiu (np. kończeniu zdań) badany dopisuje brakujący fragment do przygotowanej ramy, co silniej ukierunkowuje odpowiedź.
"Chiński portret" to technika projekcyjna oparta na metaforach i personifikacji: badany przypisuje marce cechy poprzez porównania (np. zwierzę, kolor, osoba, samochód). Pomaga opisać osobowość marki, ale nie jest tym samym co lista skojarzeń.
Kolaż stosuje się, gdy chcesz wydobyć bardziej emocjonalne i trudne do opisania wrażenia, zwłaszcza wizualne. Respondenci dobierają obrazy i tworzą kompozycję oddającą ich odczucia. To dobre w badaniach wizerunku i stylu marki.
Najczęściej myli się techniki o podobnym celu (wizerunek marki), ale innym zadaniu: skojarzenia vs metafory "gdyby było…", oraz skojarzenia vs uzupełnianie luk. Pomaga pytanie kontrolne: "Czy badany coś dopisuje do gotowca, czy generuje własne słowa?"
Zwykle jest to technika jakościowa (lub jakościowo-ilościowa), bo bada treść i znaczenie skojarzeń. Da się ją też zliczać (częstość słów), ale sama istota polega na interpretacji konotacji i kategorii skojarzeń w kontekście marki.
Najpierw grupuje się odpowiedzi w kategorie (np. "jakość", "cena", "ekologia"), potem analizuje częstotliwość i ton (pozytywny/negatywny/neutralny). W reklamie warto porównać wyniki z celem kampanii i pożądanym pozycjonowaniem.
Ucz się przez porównania: dla każdej techniki zapamiętaj bodziec (co pokazujemy) i zadanie (co robi respondent). Trenuj na przykładach poleceń ankietowych i przypisuj je do nazw: skojarzenia, uzupełnianie, metafory, techniki wizualne.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: ""Skojarzenia słowne" to technika, w której badany ma szybko podać pierwsze skojarzenia (słowa, cechy, emocje) wywołane przez bodziec, np. markę lub hasło."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z badań marketingowych i konsumenckich (dział: techniki jakościowe/projekcyjne)
  • Przykładowe kwestionariusze badań wizerunkowych (zadania skojarzeniowe, uzupełnianie zdań)
  • Zbiory zadań egzaminacyjnych dotyczących badań rynku w reklamie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego