KWALIFIKACJA DRM7 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 8.
Którą technikę drukowania przedstawia rysunek?
Ilustracja przedstawia schemat techniki drukowania wklęsłego, co jest zgodne z podaną odpowiedzią do pytania egzaminacyjnego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Druk wklęsły polega na tym, że farba znajduje się w zagłębieniach formy drukowej, a jej nadmiar jest usuwany (np. raklem), po czym farba z komórek przenoszona jest na podłoże pod naciskiem. W druku wypukłym farbę przenoszą elementy wystające, w płaskim elementy drukujące i niedrukujące leżą na jednej płaszczyźnie, a w sitowym farba przechodzi przez siatkę.

Pełne wyjaśnienie:

W technice druku wklęsłego (intaglio) elementy drukujące są zagłębione w formie. Oznacza to, że farba drukarska jest zatrzymywana w wyżłobieniach/komórkach, a powierzchnia nieprzenosząca obrazu jest oczyszczana z nadmiaru farby. Następnie, pod odpowiednim naciskiem, farba z zagłębień przechodzi na podłoże (np. papier). Tę zasadę rozpoznaje się zwykle po sposobie przedstawienia formy drukowej oraz mechanizmie "zabierania" farby z zagłębień.

Dlatego odpowiedź "Wklęsłą." jest właściwa, jeśli rysunek pokazuje elementy charakterystyczne dla tej metody (np. zagłębienia w formie jako miejsca przenoszenia farby lub etap usuwania nadmiaru farby z powierzchni formy).

  • "Wypukłą." odrzucamy, gdyż w druku wypukłym farba znajduje się na elementach wystających ponad powierzchnię formy (drukują partie wyniesione). Zasada jest odwrotna niż w druku wklęsłym.
  • "Płaską." (np. offset/litografia jako idea) charakteryzuje się tym, że elementy drukujące i niedrukujące leżą na tej samej wysokości, a rozdział obrazu wynika z różnic właściwości fizykochemicznych (np. zwilżalności). Jeśli rysunek pokazuje zagłębienia lub "zbieranie" farby z komórek, nie jest to technika płaska.
  • "Sitową." (sitodruk) polega na przeciskaniu farby przez siatkę/szablon w miejscach otwartych. Na schematach rozpoznaje się ją po sicie i rakli przeciskającej farbę przez oczka. Brak tych elementów i obecność formy z zagłębieniami przemawia przeciw tej opcji.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach "jaką technikę przedstawia rysunek" warto szukać jednego wyróżnika: czy drukuje część wypukła, wklęsła, płaska czy przepuszczalna (siatka). Ten jeden szczegół zwykle rozstrzyga wybór bez zgadywania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Druk wklęsły to technika, w której elementy drukujące są zagłębione w formie. Farba wypełnia te zagłębienia, a nadmiar z powierzchni jest usuwany. Potem farba z komórek przenosi się na papier pod naciskiem, co odróżnia go od druku wypukłego.
W druku wklęsłym obraz przenosi farba z zagłębień formy, a w wypukłym z elementów wystających. Na schemacie szukaj więc: komórek/rycia (wklęsły) albo reliefu/wyniesionych partii (wypukły). To zwykle najszybszy wyróżnik.
Usuwanie nadmiaru farby z powierzchni formy jest kluczowe, bo drukować ma tylko farba pozostająca w zagłębieniach. Gdyby farba została na powierzchni, pojawiłyby się zabrudzenia tła i spadek ostrości obrazu. Ten etap bywa pokazany na rysunkach jako "czyszczenie" formy.
Druk płaski (idea litografii/offsetu) ma elementy drukujące i niedrukujące na jednej płaszczyźnie, a rozdział wynika z różnic zwilżania (woda–farba). Mylenie z wklęsłym zdarza się, gdy uczeń patrzy tylko na walce/cylindry, a nie na to, czy obraz powstaje z zagłębień.
W sitodruku zwykle widać siatkę (sito) i raklę, która przeciąga farbę, przeciskając ją przez oczka w miejscach niezakrytych szablonem. Jeżeli na rysunku zamiast siatki widoczne są zagłębienia w formie, to bardziej pasuje druk wklęsły niż sitowy.
Tak. Różne techniki mają inne wymagania co do gładkości, chłonności, wytrzymałości powierzchni i pylenia. Papier do druku o wysokiej jakości obrazu powinien dawać stabilne przyjmowanie farby i nie powodować problemów z odrywaniem włókien. W praktyce papiernik musi rozumieć, jak drukarnia będzie drukować.
Najczęstsze błędy to: mylenie pojęć "wklęsły" i "wypukły" na zasadzie skojarzeń, ignorowanie jednego kluczowego elementu rysunku (np. zagłębień), oraz wybór odpowiedzi "na oko" bez sprawdzenia, skąd farba jest przenoszona na podłoże.
Pomaga prosta reguła: odpowiedz sobie na pytanie "gdzie jest farba na formie?". Jeśli w zagłębieniach i powierzchnia jest czyszczona z nadmiaru, to druk wklęsły. Warto zrobić fiszki z 4 technikami i po 2–3 cechy rozpoznawcze do każdej.
Stosuje się go tam, gdzie potrzebna jest specyficzna jakość i sposób nanoszenia farby wynikający z pracy na formie z zagłębieniami. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle nie chodzi o konkretne produkty, tylko o rozpoznanie zasady działania na schemacie i odróżnienie od druku płaskiego, wypukłego i sitowego.
Nie analizuj nazw, tylko mechanizm: elementy wystające (wypukły), elementy zagłębione (wklęsły), ta sama płaszczyzna (płaski), farba przez siatkę (sitowy). Jeśli na rysunku jest choć jeden jednoznaczny znak (siatka lub zagłębienia), wybór staje się pewny.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Druk wklęsły polega na tym, że farba znajduje się w zagłębieniach formy drukowej, a jej nadmiar jest usuwany (np. raklem), po czym farba z komórek przenoszona jest na podłoże pod naciskiem."

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica, hasło: "Intaglio printing" (opis zasady druku wklęsłego) – https://www.britannica.com/technology/intaglio-printing (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL), hasło: "Druk wklęsły" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Druk_wkl%C4%99s%C5%82y (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL), hasło: "Sitodruk" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Sitodruk (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw poligrafii (dział: techniki drukowania)
  • Materiały dydaktyczne o budowie form drukowych i sposobach nanoszenia farby
  • Atlas/ściąga porównawcza: druk wypukły, wklęsły, płaski, sitowy (cechy odbitki i urządzeń)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego