KWALIFIKACJA MED13 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 16.
Którą technikę komunikacji dotykowej przedstawia zamieszczony rysunek?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek dłoni z oznaczeniami liter alfabetu Lorma, który jest techniką komunikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Alfabet Lorma to technika komunikacji dotykowej, w której litery "pisze się" poprzez dotykanie określonych punktów na dłoni odbiorcy. Rysunki edukacyjne zwykle pokazują mapę dłoni z zaznaczonymi miejscami odpowiadającymi literom. Pozostałe odpowiedzi dotyczą komunikacji wzrokowej (piktogramy) lub manualnej, ale nie na dłoni (alfabet palcowy).

Pełne wyjaśnienie:

"Alfabet Lorma" jest metodą komunikacji dotykowej używaną przede wszystkim w porozumiewaniu się z osobami głuchoniewidomymi lub z bardzo dużymi ograniczeniami w odbiorze bodźców wzrokowych i słuchowych. Polega na przekazywaniu liter poprzez dotykanie lub kreślenie w ustalonych miejscach na dłoni osoby odbierającej komunikat. Dlatego na rysunkach przedstawiających tę technikę często widać dłoń z oznaczeniami punktów/stref, które odpowiadają konkretnym literom.

Odpowiedź "Piktogram" jest nieprawidłowa, ponieważ piktogramy to symbole graficzne (komunikacja wizualna), używane w AAC, ale nie są techniką dotykową opartą o mapowanie liter na dłoni. Jeśli odbiorca nie korzysta ze wzroku, piktogramy mogą być nieskuteczne bez dodatkowych adaptacji (np. wypukłe symbole), co nie odpowiada klasycznej idei przedstawionej w tym pytaniu.

Odpowiedź "Alfabet palcowy" (daktylografia) także nie pasuje: w alfabecie palcowym litery pokazuje się układem palców dłoni nadawcy w przestrzeni (zwykle do odbioru wzrokowego), a nie przez dotyk w określonych punktach na dłoni odbiorcy. To inny kanał komunikacji i inny mechanizm kodowania.

Odpowiedź "Znaki ideograficzne" odnosi się do znaków/symboli reprezentujących pojęcia, zwykle w formie graficznej. To pojęcie nie opisuje konkretnej, standardowej techniki dotykowej opartej o dłoń. W praktyce terapeuty zajęciowego kluczowe jest rozpoznanie, czy materiał dotyczy systemu literowego na dłoni (Lorm), systemu gestowo-wzrokowego (alfabet palcowy) czy systemów symbolicznych (piktogramy/znaki).

  • Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunku widzisz dłoń z "mapą" punktów/stref – najczęściej chodzi o Lorma.
  • Wskazówka praktyczna: w planie terapii warto zapisać preferowaną metodę komunikacji pacjenta i przećwiczyć ją z zespołem oraz rodziną, by zapewnić spójność oddziaływań.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Alfabet Lorma to metoda komunikacji dotykowej, w której litery przekazuje się przez dotykanie lub kreślenie w określonych miejscach na dłoni osoby odbierającej. Stosuje się ją szczególnie w komunikacji z osobami głuchoniewidomymi, gdy kanał wzrokowy i słuchowy jest znacznie ograniczony.
Dłoń traktuje się jak "mapę": każda litera ma przypisany punkt lub obszar. Nadawca dotyka odpowiednie miejsca, tworząc kolejne litery wyrazu. Kluczowe jest ustalenie wspólnego wariantu i tempa, a w terapii także dbanie o komfort dotyku oraz zgodę pacjenta na kontakt fizyczny.
Bo informacja jest odbierana przez czucie powierzchowne i propriocepcję, a nie przez wzrok czy słuch. Odbiorca rozpoznaje litery dzięki lokalizacji dotyku na dłoni i charakterowi ruchu (np. dotknięcie, przesunięcie). To odróżnia Lorma od metod opartych o oglądanie gestów.
W alfabecie Lorma litery są "pisane" na dłoni odbiorcy (odbiór dotykiem). W alfabecie palcowym litery pokazuje się układem palców dłoni nadawcy w przestrzeni (typowo odbiór wzrokiem). To różne kanały komunikacji, więc w pracy terapeuty dobór zależy od możliwości sensorycznych pacjenta.
Piktogram to graficzny symbol (obrazek/znak) ułatwiający przekaz informacji, często używany w AAC. Jest to zwykle komunikacja wzrokowa, nie dotykowa. W praktyce można spotkać adaptacje dotykowe (wypukłe symbole), ale sam piktogram nie jest techniką "liter na dłoni" jak Lorm.
Stosuje się ją, gdy pacjent ma ograniczenia w komunikacji werbalnej i/lub w odbiorze wzrokowym i słuchowym, np. w głuchoniewidomości. Może też wspierać terapię w sytuacjach dużego hałasu, stresu lub trudności w koncentracji. Zawsze trzeba uwzględnić zgodę pacjenta i granice dotyku.
Najczęściej rysunek pokazuje dłoń z zaznaczonymi punktami lub strefami, które odpowiadają literom (tzw. mapa dłoni). Jeśli ilustracja przedstawia dotykanie konkretnych miejsc na dłoni odbiorcy, to jest to typowy sygnał metody Lorma, a nie piktogramów czy alfabetu palcowego.
Typowe pomyłki to utożsamianie każdej metody "alfabetowej" z alfabetem palcowym oraz mylenie komunikacji dotykowej z wizualnymi symbolami AAC (piktogramami). Pomaga analiza: kto jest "nośnikiem" znaków (dłoń odbiorcy czy gesty nadawcy) i jaki zmysł dominuje (dotyk czy wzrok).
Najczęściej kojarzy się z głuchoniewidomością, bo dobrze działa, gdy wzrok i słuch są niewystarczające. W praktyce może być użyteczny także w innych sytuacjach, gdy potrzebny jest kanał dotykowy. O zastosowaniu decydują możliwości pacjenta, preferencje oraz kontekst terapeutyczny.
Ucz się porównawczo: komunikacja dotykowa (np. Lorm), manualno-wzrokowa (alfabet palcowy) i symboliczno-wzrokowa (piktogramy). Trenuj rozpoznawanie metod na ilustracjach i krótkich opisach przypadków. Warto też łączyć metody z grupą odbiorców i dominującym kanałem sensorycznym.
info

Statystycznie 51% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że alfabet Lorma to technika komunikacji dotykowej, w której litery "pisze się" poprzez dotykanie określonych punktów na dłoni odbiorcy.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Alfabet Lorma" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Alfabet_Lorma (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (EN): "Lorm alphabet" — https://en.wikipedia.org/wiki/Lorm_alphabet (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z AAC i komunikacji z osobami z niepełnosprawnościami sensorycznymi
  • Słowniki/opracowania dotyczące głuchoniewidomości i metod komunikacji dotykowej
  • Ćwiczenia praktyczne: rozpoznawanie metod komunikacji na ilustracjach i w opisach przypadków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego