Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MEP3 - CZERWIEC 2016



PYTANIE NR 2.
Którą wadę refrakcji posiada oko, jeśli zdolność zbierająca soczewki ocznej w spoczynku we wszystkich przekrojach wynosi 15 dpt?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nadwzroczność występuje wtedy, gdy zdolność zbierająca układu optycznego oka jest zbyt mała i obraz powstaje za siatkówką. W takiej sytuacji pacjent często kompensuje wadę akomodacją. Astygmatyzm dotyczy różnic mocy w przekrojach, a starczowzroczność to spadek akomodacji związany z wiekiem.

Pełne wyjaśnienie:

Wady refrakcji opisują, gdzie powstaje ognisko promieni po przejściu przez układ optyczny oka w stanie spoczynku (bez akomodacji).

  • Nadwzroczność oznacza, że zdolność zbierająca jest niewystarczająca w stosunku do długości gałki ocznej, więc ognisko wypada za siatkówką. Żeby uzyskać ostre widzenie, oko próbuje "dodać mocy" przez akomodację, co może dawać szybkie męczenie wzroku.
  • Krótkowzroczność jest sytuacją odwrotną: zdolność zbierająca jest zbyt duża (lub gałka oczna zbyt długa), więc ognisko wypada przed siatkówką. Typowo pogarsza to widzenie w dal.
  • Astygmatyzm nie jest wadą czysto "sferyczną": wynika z tego, że moc w różnych przekrojach nie jest jednakowa, więc zamiast jednego ogniska powstają różne ogniska/lienie ogniskowe. Sama informacja o jednakowej mocy "we wszystkich przekrojach" wskazuje, że to nie jest astygmatyzm.
  • Starczowzroczność dotyczy przede wszystkim spadku zdolności akomodacji (sztywność soczewki z wiekiem), a nie pojedynczej wartości mocy w spoczynku jako takiej. To inny mechanizm niż klasyczna wada refrakcji w sensie położenia ogniska w spoczynku.

Dlatego, gdy w treści zakłada się zbyt małą zdolność zbierającą w spoczynku, właściwym rozpoznaniem jest nadwzroczność. W praktyce przekłada się to na korekcję soczewkami dodatnimi (skupiającymi), dobraną na podstawie pomiaru refrakcji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest dioptria i co oznacza zapis dpt?
Dioptria (dpt) to jednostka mocy optycznej soczewki, związana z jej ogniskową. Im większa wartość w dpt, tym silniej soczewka skupia (dla mocy dodatniej) lub rozprasza (dla ujemnej). W optyce okularowej dioptrie opisują moc korekcji i elementów układu optycznego oka.
Jak rozpoznać nadwzroczność na podstawie położenia ogniska?
Nadwzroczność rozpoznaje się po tym, że przy braku akomodacji obraz ogniskuje się za siatkówką. Oko może próbować kompensować to akomodacją, ale przy większej wadzie lub zmęczeniu widzenie pogarsza się, szczególnie z bliska, a czasem także do dali.
Dlaczego zbyt mała zdolność zbierająca oka prowadzi do nadwzroczności?
Jeśli układ optyczny ma za małą moc, promienie nie zostają wystarczająco skupione przed dotarciem do siatkówki. W efekcie punkt ogniskowania wypada dalej, czyli za siatkówką. To właśnie mechanizm nadwzroczności, niezależny od tego, czy przyczyną jest np. geometria oka czy parametry optyczne.
Czym różni się krótkowzroczność od nadwzroczności?
W krótkowzroczności ognisko powstaje przed siatkówką (za duża moc lub zbyt długa gałka), więc gorzej widać w dal. W nadwzroczności ognisko wypada za siatkówką (za mała moc lub zbyt krótka gałka), a oko często kompensuje to akomodacją.
Co oznacza w pytaniu "we wszystkich przekrojach"?
Sformułowanie "we wszystkich przekrojach" sugeruje, że moc optyczna jest taka sama w każdym meridianie. To jest ważne, bo astygmatyzm wiąże się właśnie z różnicą mocy w różnych przekrojach. Jeśli moc jest równa w przekrojach, bardziej pasuje wada sferyczna niż astygmatyzm.
Dlaczego astygmatyzm nie wynika tylko z jednej wartości dpt?
Astygmatyzm polega na tym, że układ optyczny ma różną moc w prostopadłych meridianach, więc nie ma jednego ogniska punktowego. Jedna liczba dpt bez podania różnic między przekrojami nie opisuje tej wady. Do astygmatyzmu potrzebna jest informacja o dwóch mocach lub o cylindrze i osi.
Czy starczowzroczność to to samo co nadwzroczność?
Nie. Starczowzroczność dotyczy przede wszystkim spadku akomodacji wraz z wiekiem, czyli trudności w zwiększaniu mocy soczewki przy patrzeniu z bliska. Nadwzroczność to wada refrakcji w spoczynku (ognisko za siatkówką). Obie mogą współistnieć, ale mają inny mechanizm.
Jaką korekcję okularową stosuje się przy nadwzroczności?
Typowo stosuje się soczewki dodatnie (skupiające), które "dodają mocy" układowi optycznemu i przesuwają ognisko na siatkówkę. Dokładna wartość korekcji wynika z pomiaru refrakcji i uwzględnia m.in. akomodację oraz komfort widzenia do dali i bliży.
Jakie błędy najczęściej robi się w zadaniach o wadach refrakcji?
Częsty błąd to mylenie kierunku przesunięcia ogniska: "za siatkówką" vs "przed siatkówką". Drugi błąd to utożsamienie każdej wady widzenia z bliska ze starczowzrocznością. Trzeci błąd to ignorowanie informacji o przekrojach, która jest kluczowa dla rozróżnienia astygmatyzmu od wady sferycznej.
Jak podejść na egzaminie do pytań z mocą w dioptriach?
Najpierw ustal, czy opis dotyczy wady sferycznej czy różnic w meridianach (astygmatyzm). Potem przełóż moc na wniosek o ognisku: za mała moc → ognisko za siatkówką, za duża moc → przed siatkówką. Na końcu sprawdź, czy pytanie nie dotyczy akomodacji (np. presbiopia).
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że nadwzroczność występuje wtedy, gdy zdolność zbierająca układu optycznego oka jest zbyt mała i obraz powstaje za siatkówką.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z optyki okulistycznej/optometrii omawiające wady refrakcji i dioptrie
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji technik optyk: dobór korekcji sferycznej i cylindrycznej
  • Ćwiczenia rachunkowe i koncepcyjne z mocy optycznej oraz ogniskowania (schemat: ognisko przed/na/za siatkówką)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego