KWALIFIKACJA MED1 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 18.
Którą wadę zgryzu przedstawia ilustracja?
Ilustracja przedstawia zbliżenie na jamę ustną pacjenta, ukazującą zęby w stanie zgryzu otwartego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "Zgryz otwarty." jest właściwa, gdy na ilustracji w zwarciu widoczna jest pionowa szpara między zębami przeciwstawnymi (najczęściej siekaczami), czyli brak kontaktu mimo domknięcia żuchwy. "Zgryz głęboki" dotyczy nadmiernego pokrycia siekaczy, a przodozgryz i tyłozgryz opisują relacje przednio-tylne.

Pełne wyjaśnienie:

Zgryz otwarty to wada zgryzu, w której przy maksymalnym zwarciu nie dochodzi do kontaktu między zębami przeciwstawnymi w określonym odcinku łuku zębowego. Najczęściej zwraca uwagę pionowa przerwa (szpara) widoczna między siekaczami górnymi i dolnymi, mimo że pacjent "zaciska zęby". Na ilustracjach diagnostycznych rozpoznaje się to po braku punktów styku w danym obszarze, a nie po samym ułożeniu pojedynczego zęba.

Dlaczego "Zgryz otwarty." pasuje do ilustracji? Ponieważ jest to jedyna z podanych odpowiedzi, która opisuje wadę w wymiarze pionowym polegającą na braku zwarcia. W praktyce klinicznej asystentka stomatologiczna powinna umieć zauważyć ten brak kontaktu, ponieważ wpływa on na planowanie diagnostyki (np. fotografie wewnątrzustne, rejestracja zwarcia, przygotowanie do wycisku lub skanu) oraz komunikację z lekarzem.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "Przodozgryz." opisuje relację przednio-tylną, w której żuchwa jest wysunięta lub siekacze dolne są przed górnymi. Kluczowa jest tu zmiana położenia w poziomie, a nie powstanie pionowej szpary bez kontaktu.
  • "Zgryz głęboki." to również wada w wymiarze pionowym, ale przeciwna do otwartego: występuje nadmierne pokrycie siekaczy dolnych przez górne (zwiększony nagryz pionowy). W zgryzie głębokim zęby zwykle mają kontakt, a problemem jest zbyt duże zachodzenie, nie brak styku.
  • "Tyłozgryz." to relacja cofnięcia żuchwy lub wysunięcia szczęki w wymiarze przednio-tylnym (często większy nagryz poziomy). Sama obecność lub brak pionowej szpary nie jest jego definicją.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zdecyduj, czy ilustracja pokazuje problem pionowy (otwarty/głęboki), czy poziomy (przodozgryz/tyłozgryz). Dopiero potem wybierz konkretną wadę na podstawie cechy rozstrzygającej: brak kontaktu (otwarty) vs nadmierne pokrycie (głęboki).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zgryz otwarty to wada, w której przy zwarciu widoczny jest brak kontaktu między zębami przeciwstawnymi w danym odcinku. Na zdjęciu zwykle widać szparę pionową (często między siekaczami), mimo że pozostałe zęby mogą się stykać.
W zgryzie otwartym kluczowy jest brak styku zębów przeciwstawnych (powstaje przerwa). W zgryzie głębokim kontakt jest, ale siekacze górne nadmiernie pokrywają dolne. Najpierw oceń: "czy zęby się stykają?", a potem "jak bardzo zachodzą?".
Przodozgryz opisuje głównie problem w wymiarze przednio-tylnym (poziomym): dolne zęby lub żuchwa są "bardziej z przodu". Zgryz otwarty to problem pionowy: zęby nie stykają się w zwarciu. To różne osie oceny.
Najczęściej mówi się o zgryzie otwartym w odcinku przednim (brak kontaktu siekaczy), ale może też dotyczyć odcinków bocznych. W praktyce zawsze trzeba wskazać, które zęby nie mają kontaktu, bo to wpływa na plan diagnostyki i leczenia.
Często jest widoczny jako przerwa między zębami, ale obraz może zależeć od ujęcia zdjęcia i ustawienia żuchwy. W dokumentacji pomocne są fotografie wewnątrzustne w zwarciu oraz ocena, czy w danym obszarze występują realne punkty styku zębów przeciwstawnych.
Asystentka nie stawia rozpoznania lekarskiego, ale powinna umieć zauważyć cechy wady na zdjęciu/oglądaniu jamy ustnej i przekazać je lekarzowi. Pomaga też w przygotowaniu gabinetu do dokumentacji: zdjęć, rejestracji zwarcia, wycisku lub skanu.
Tyłozgryz to wada w wymiarze poziomym, związana z cofnięciem żuchwy lub relacją łuków zębowych "do tyłu". Zgryz otwarty dotyczy braku kontaktu pionowego. Na ilustracji tyłozgryz rozpoznaje się po relacji przód–tył, a nie po samej szparze.
Najczęstszy błąd to mieszanie wad pionowych z poziomymi: uczniowie wybierają "przodozgryz/tyłozgryz", gdy na ilustracji chodzi o "otwarty/głęboki". Drugi błąd to patrzenie tylko na siekacze i ignorowanie, czy w odcinkach bocznych występuje zwarcie.
Skuteczna metoda to porównywanie par: otwarty vs głęboki (pion) oraz przodozgryz vs tyłozgryz (poziom). Ucz się na zestawach zdjęć w zwarciu i ćwicz opisy: "czy jest kontakt?", "gdzie brak kontaktu?", "czy relacja jest do przodu czy do tyłu?".
Brak kontaktu na pojedynczym zdjęciu może wynikać z ujęcia, niedomknięcia żuchwy, przeszkód zgryzowych lub sposobu ustawienia pacjenta. Dlatego w praktyce porównuje się kilka ujęć (np. w zwarciu i z policzkami odciągniętymi) oraz obserwuje, czy przerwa powtarza się konsekwentnie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Odpowiedź "Zgryz otwarty." jest właściwa, gdy na ilustracji w zwarciu widoczna jest pionowa szpara między zębami przeciwstawnymi (najczęściej siekaczami), czyli brak kontaktu mimo domknięcia żuchwy."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z ortodoncji dla poziomu asystentki/higienistki (definicje wad zgryzu i ilustracje porównawcze)
  • Atlasy fotografii wewnątrzustnych i okluzji (zestawienia: zgryz otwarty vs głęboki)
  • Materiały dydaktyczne szkół medycznych dotyczące podstaw rozwoju uzębienia i okluzji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego