KWALIFIKACJA MED1 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 21.
Którą wadę zgryzu przedstawia ilustracja?
Ilustracja przedstawia zbliżenie na jamę ustną pacjenta, ukazującą zęby w pozycji otwartego zgryzu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zgryz otwarty rozpoznaje się, gdy przy zwarciu zębów górnych i dolnych pozostaje wyraźna szpara (brak kontaktu) między łukami zębowymi, najczęściej w odcinku przednim. Pozostałe wady dotyczą innych relacji: nadmiernego nagryzu (głęboki) lub nieprawidłowego ustawienia poprzecznego (krzyżowy/przewieszony).

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie polega na rozpoznaniu wady zgryzu widocznej na ilustracji, czyli na ocenie relacji zwarciowych między zębami górnymi i dolnymi.

Odpowiedź "Zgryz otwarty." jest właściwa wtedy, gdy w pozycji zwarciowej nie dochodzi do kontaktu zębów przeciwstawnych w określonym odcinku, a między łukami zębowymi widoczna jest szpara. Najczęściej dotyczy to odcinka przedniego (między siekaczami), ale może występować także bocznie. Kluczowa cecha: brak kontaktu, mimo że pacjent "zaciska zęby".

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują do obrazu zgryzu otwartego?

  • "Zgryz głęboki." oznacza nadmierne pionowe pokrycie zębów dolnych przez górne (zwiększony nagryz pionowy). Zamiast szpary typowy jest zbyt duży kontakt i zachodzenie zębów w odcinku przednim.
  • "Zgryz krzyżowy." to nieprawidłowa relacja poprzeczna: zęby górne mogą zwarciowo znajdować się "do wewnątrz" względem dolnych (często w odcinku bocznym). Główny problem dotyczy ustawienia na boki, a nie braku kontaktu pionowego.
  • "Zgryz przewieszony." opisuje relację, w której zęby górne są nadmiernie ustawione na zewnątrz względem dolnych w płaszczyźnie poprzecznej (odwrotność typowych relacji krzyżowych w danym segmencie). Ponownie: jest to przede wszystkim wada poprzeczna, a nie pionowa szpara w zwarciu.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw oceń, czy zęby w ogóle się stykają (pion), a dopiero potem sprawdzaj relacje poprzeczne (krzyżowy/przewieszony) i stopień pokrycia siekaczy (głęboki).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zgryz otwarty to wada, w której przy zwarciu zębów pozostaje szczelina między zębami górnymi i dolnymi (brak kontaktu). Najczęściej widać ją w odcinku przednim jako przerwę między siekaczami, mimo że łuki są ustawione w pozycji zaciśnięcia.
Zgryz głęboki sugeruje nadmierne pionowe pokrycie zębów dolnych przez górne. Na zdjęciu zwykle widać, że górne siekacze przykrywają znaczną część koron dolnych, a kontakt w odcinku przednim jest wyraźny, bez szczeliny charakterystycznej dla zgryzu otwartego.
Obie wady dotyczą relacji poprzecznej łuków. W zgryzie krzyżowym zęby górne bywają ustawione bardziej do wewnątrz niż dolne w danym segmencie. W przewieszonym relacja jest odwrotna w tym sensie, że górne są nadmiernie "na zewnątrz". Najważniejsze: patrz na stronę policzkową i językową, nie na pionową szczelinę.
W praktyce klinicznej i na fotografiach najłatwiej zauważyć brak kontaktu między siekaczami, bo jest to miejsce widoczne "od przodu". Dlatego wiele przykładów zgryzu otwartego pokazuje właśnie przerwę w odcinku przednim, choć zgryz otwarty może dotyczyć również odcinków bocznych.
Najczęściej myli się wady pionowe z poprzecznymi: każdą nieszczelność bierze się za krzyżowy/przewieszony albo odwrotnie. Drugi błąd to ocenianie tylko jednego fragmentu (np. samych siekaczy) bez sprawdzenia, czy problem dotyczy kontaktu pionowego czy ustawienia "na boki".
Nie. Zgryz otwarty może być ograniczony do wybranego odcinka (np. przedniego), podczas gdy w odcinkach bocznych kontakt zębów może występować. Dlatego na ilustracjach warto zwracać uwagę, w którym segmencie widoczny jest brak kontaktu i czy pacjent jest w zwarciu.
Gdy podczas obserwacji pacjenta w zwarciu widać wyraźną przerwę między zębami górnymi i dolnymi albo pacjent zgłasza trudności w odgryzaniu. Taka informacja może pomóc lekarzowi w kwalifikacji do diagnostyki ortodontycznej i w lepszym planowaniu zabiegów.
Okluzja opisuje sposób kontaktowania się zębów górnych i dolnych. Wady zgryzu są w dużej mierze oceną właśnie tych kontaktów: czy występują (zgryz otwarty), czy są nadmierne w pionie (głęboki), lub czy relacja jest nieprawidłowa w płaszczyźnie poprzecznej (krzyżowy/przewieszony).
Tak, jeśli skupisz się na cechach głównych: obecność/brak kontaktu pionowego, stopień pokrycia siekaczy oraz relacja poprzeczna łuków. Gdy ilustracja jest mniej czytelna, warto "szukać" tych trzech elementów w kolejności, zamiast zgadywać po jednym detalu.
Najskuteczniej działa nauka obrazowa: przeglądaj atlas wad zgryzu i porównuj pary zdjęć (otwarty vs głęboki; krzyżowy vs przewieszony). Do każdego typu zapisz 1–2 cechy rozpoznawcze. Na egzaminie najpierw nazwij cechę, dopiero potem dobierz nazwę wady.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Zgryz otwarty rozpoznaje się, gdy przy zwarciu zębów górnych i dolnych pozostaje wyraźna szpara (brak kontaktu) między łukami zębowymi, najczęściej w odcinku przednim."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Zgryz otwarty" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Zgryz_otwarty (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Zgryz głęboki" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Zgryz_g%C5%82%C4%99boki (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Zgryz krzyżowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Zgryz_krzy%C5%BCowy (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Atlas/kompendium ortodoncji z fotografiami wad zgryzu (materiał obrazowy)
  • Podstawy ortodoncji dla personelu pomocniczego – rozdziały o wadach zgryzu
  • Ćwiczenia: rozpoznawanie wad zgryzu na zestawie zdjęć (przód i odcinki boczne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego