KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2016 (test 2)

PYTANIE NR 31.
Którą wielkość fizyczną można zmierzyć przyrządem pokazanym na rysunku?
Ilustracja przedstawia przyrząd pomiarowy, który jest luksomierzem, używanym do mierzenia natężenia oświetlenia.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Luksomierz służy do pomiaru natężenia oświetlenia, czyli strumienia świetlnego padającego na powierzchnię w przeliczeniu na jej pole.
Wynik podaje się zwykle w luksach (lx). Luminancja dotyczy "jasności" powierzchni (cd/m²), światłość opisuje źródło (cd), a temperatura barwowa to cecha barwy światła (K).

Pełne wyjaśnienie:

Przyrząd pokazywany w tego typu zadaniach to najczęściej luksomierz (miernik natężenia oświetlenia). Jego czujnik (fotodioda z odpowiednią korekcją widmową) mierzy, ile światła dociera do danej powierzchni. Mierzona wielkość to natężenie oświetlenia, a jednostką jest zwykle luks (lx), czyli lumen na metr kwadratowy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Luminancję." Luminancja opisuje "jasność" powierzchni świecącej lub odbijającej światło w danym kierunku. Jej jednostką jest kandela na metr kwadratowy (cd/m²). Do luminancji używa się mierników luminancji (luminancjometrów), a nie typowego luksomierza.
  • "Światłość." Światłość jest cechą źródła światła (np. lampy) i opisuje, jak silnie emituje ono światło w określonym kierunku. Jednostką jest kandela (cd). Nie mierzy się jej bezpośrednio standardowym luksomierzem w punkcie na powierzchni.
  • "Temperaturę barwową światła." Temperatura barwowa (w kelwinach) charakteryzuje barwę światła (ciepła/zimna). Mierzy się ją kolorymetrem lub spektrometrem, a nie luksomierzem, który dotyczy poziomu oświetlenia, nie barwy.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach występują cztery różne wielkości fotometryczne, rozstrzygaj po tym, czy mowa o świetle padającym na powierzchnię (natężenie oświetlenia), o źródle (światłość), czy o powierzchni świecącej/odbiciu (luminancja), oraz czy chodzi o barwę (temperatura barwowa).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Natężenie oświetlenia to ilość światła padającego na daną powierzchnię. Najczęściej podaje się je w luksach (lx), czyli w lumenach na metr kwadratowy. To podstawowa wielkość przy ocenie, czy w pomieszczeniu jest "dość jasno" do pracy.
Natężenie oświetlenia mierzy się luksomierzem. Ma on czujnik światła, który przykłada się lub ustawia w miejscu pomiaru (np. na wysokości blatu). Wynik odczytuje się bezpośrednio w lx, co ułatwia odbiory i diagnostykę oświetlenia.
Luksomierz mierzy światło docierające do powierzchni (lx), a luminancja dotyczy "jasności" powierzchni w danym kierunku i ma jednostkę cd/m². Do luminancji potrzebny jest miernik o innej geometrii pomiaru (ukierunkowany pomiar z określonego pola widzenia).
Światłość opisuje źródło światła i to, jak silnie świeci ono w określonym kierunku (jednostka: kandela). Natężenie oświetlenia opisuje efekt na powierzchni w miejscu pomiaru (luks). To różnica "źródło" vs "warunki w punkcie".
Nie. Temperatura barwowa (K) opisuje barwę światła (ciepła/zimna) i wymaga przyrządu analizującego widmo lub barwę (kolorymetr, spektrometr). Luksomierz mierzy poziom oświetlenia, więc dwa źródła o różnej barwie mogą dać podobny wynik lx.
Ustaw czujnik w miejscu, gdzie chcesz znać warunki widzenia (np. na blacie roboczym), unikaj zasłaniania czujnika i własnego cienia. Poczekaj na ustabilizowanie wskazań i zanotuj wynik. Dla porównań wykonaj serię pomiarów w kilku punktach.
Najczęściej zaniża go zasłonięcie czujnika (dłoń, przewód), ustawienie czujnika pod złym kątem, wykonywanie pomiaru w cieniu osoby mierzącej oraz zabrudzenie osłony czujnika. Błędem jest też pomiar zbyt blisko oprawy zamiast na płaszczyźnie pracy.
Pomiary wykonuje się przy odbiorze nowej instalacji oświetleniowej, po modernizacji (np. wymiana na LED), przy skargach na zbyt słabe oświetlenie oraz w ramach okresowej kontroli warunków pracy. Wyniki pomagają ocenić rozmieszczenie opraw i ich stan.
Luksomierz zwykle ma zewnętrzny czujnik światła (kopułkę/dyfuzor) połączony przewodem lub zintegrowany z obudową, a na wyświetlaczu pojawiają się wartości w lx. Mierniki barwy częściej podają K, a mierniki luminancji mogą mieć celownik i wynik w cd/m².
Przypnij pojęcia do obiektów: powierzchnia w punkcie → natężenie oświetlenia (lx), źródło → światłość (cd), powierzchnia "jak świeci" → luminancja (cd/m²). Jeśli w odpowiedziach jest "temperatura barwowa", to dotyczy barwy (K), nie jasności.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Luksomierz służy do pomiaru natężenia oświetlenia, czyli strumienia świetlnego padającego na powierzchnię w przeliczeniu na jej pole.Wynik podaje się zwykle w luksach (lx)."

Źródła:

  • https://en.wikipedia.org/wiki/Luxmeter - accessed 2026-03-04
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Illuminance - accessed 2026-03-04
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Luminance - accessed 2026-03-04

Materiały:

  • Podręczniki/rozdziały z fotometrii i techniki świetlnej (definicje: natężenie oświetlenia, luminancja, światłość)
  • Instrukcje obsługi luksomierzy (opis czujnika, zakresy, zasady pomiaru)
  • Arkusze i zadania egzaminacyjne z rozpoznawania przyrządów pomiarowych w zawodzie technik elektryk

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego