KWALIFIKACJA CHM6 - STYCZEŃ 2022

Gęstość jest podstawową właściwością fizyczną cieczy definiowaną jako stosunek masy do objętości (m/V). W praktyce przemysłowej i laboratoryjnej rozpoznaje się ją po tym, że sposób wyznaczania opiera się na:

• zmierzeniu masy próbki cieczy,
• zmierzeniu jej objętości (albo użyciu naczynia o znanej objętości),
• ewentualnie porównaniu zachowania cieczy w przyrządach, które reagują na "ciężar właściwy" (typowo stosowanych do oceny gęstości).

To odróżnia gęstość od pozostałych odpowiedzi:

• Lepkość opisuje opór cieczy przeciw płynięciu i ścinaniu. Jej pomiar wiąże się z czasem wypływu, spadkiem ciśnienia, prędkością przepływu lub momentem obrotowym, a nie bezpośrednio z m/V.
• Przewodnictwo cieplne dotyczy transportu ciepła w materiale i jest badane metodami wymiany ciepła (gradient temperatury, strumień ciepła). Nie wynika z prostego pomiaru masy i objętości.
• Napięcie powierzchniowe opisuje zjawiska na granicy faz (powierzchni ciecz–gaz lub ciecz–ciecz). Typowe metody wykorzystują zwilżanie, odrywanie pierścienia/płytki lub kształt kropli, a nie przeliczanie m/V.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli opis metody (lub przyrząd) sprowadza się do porównania "ile waży dana objętość" albo do przeliczenia masy na objętość, najczęściej chodzi o gęstość. Pamiętaj też, że gęstość cieczy zależy od temperatury, więc w praktyce podaje się ją dla określonych warunków.