KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2024 (test 3)

PYTANIE NR 18.
Którą wstawkę kalibrową należy zastosować do podstawy bezpiecznikowej przeznaczonej dla wkładki topikowej typu D, o oznaczeniu literowym gL i parametrach katalogowych Un = 500 V, In = 25 A?
Ilustracja przedstawia cztery wstawki kalibrowe, które są elementami stosowanymi w elektryce, szczególnie w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wstawka kalibrowa w podstawie typu D ogranicza możliwość zastosowania wkładki o innym (zwykle wyższym) prądzie znamionowym niż przewidziany dla danej podstawy. Dobiera się ją do In=25 A wkładki gL o Un=500 V zgodnie z oznaczeniami/tabelą doboru danego systemu, stąd poprawna jest "Wstawkę 3."

Pełne wyjaśnienie:

W systemach bezpieczników topikowych typu D (Diazed/D0 w zależności od wykonania) sama wkładka topikowa odpowiada za przerwanie obwodu przy przeciążeniu lub zwarciu, natomiast wstawka kalibrowa (pierścień kalibrujący) pełni rolę mechanicznego "klucza". Jej zadaniem jest uniemożliwienie wkręcenia wkładki o prądzie znamionowym niezgodnym z tym, do czego przeznaczona jest dana podstawa.

W pytaniu podano parametry katalogowe wkładki: Un=500 V oraz In=25 A i oznaczenie literowe gL. Z punktu widzenia doboru wstawki kluczowe jest przede wszystkim In, ponieważ to prąd znamionowy determinuje, jaka kalibracja podstawy jest właściwa. Napięcie znamionowe wkładki musi być co najmniej równe napięciu pracy, ale nie decyduje o numerze wstawki w typowych rozwiązaniach kalibrowych.

  • Odpowiedź "Wstawkę 3." jest poprawna, bo odpowiada kalibracji przewidzianej dla wkładki o prądzie znamionowym 25 A w rozpatrywanym układzie oznaczeń (zgodnie z tabelą doboru/wizualnym oznaczeniem wstawki w zadaniu).
  • "Wstawkę 2." i "Wstawkę 1." są niepoprawne, ponieważ oznaczają kalibrację dla innego (zwykle niższego) prądu znamionowego, co powodowałoby niezgodność wkładki z podstawą albo ryzyko błędnego doboru podczas eksploatacji.
  • "Wstawkę 4." jest niepoprawna, bo odpowiada kalibracji dla innej wartości prądu (często wyższej) niż 25 A; w praktyce mogłaby umożliwić zastosowanie wkładki o zbyt dużym In w stosunku do chronionego obwodu.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o wstawkach kalibrowych zawsze zaczynaj od odczytania In i dopiero potem przyporządkuj wstawkę zgodnie z rysunkiem lub tabelą. Nie sugeruj się samym Un ani oznaczeniem literowym, jeśli pytanie dotyczy elementu kalibrującego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wstawka kalibrowa (pierścień) to element w podstawie bezpiecznikowej, który mechanicznie "koduje" dopuszczalny prąd wkładki topikowej. Dzięki temu nie da się łatwo wkręcić wkładki o innym, zwykle zbyt dużym prądzie znamionowym, co poprawia bezpieczeństwo eksploatacji.
Numer/typ wstawki jest zwykle powiązany z prądem znamionowym In, bo to prąd decyduje o obciążalności i ochronie obwodu. Un określa dopuszczalne napięcie pracy wkładki, ale nie "koduje" doboru pierścienia w typowych podstawach typu D.
In to prąd znamionowy wkładki: wartość, dla której wkładka może pracować w określonych warunkach bez zadziałania. Przy większych prądach (przeciążeniach lub zwarciach) wkładka ulega stopieniu i przerywa obwód, chroniąc instalację.
Un to napięcie znamionowe, czyli najwyższe napięcie, przy którym wkładka może bezpiecznie wyłączyć prąd zwarciowy zgodnie z wymaganiami producenta. W praktyce dobiera się wkładkę o Un co najmniej równym napięciu sieci/obwodu.
Oznaczenie literowe opisuje przeznaczenie/charakterystykę wkładki (zakres wyłączania i typ chronionych obwodów). W zadaniach egzaminacyjnych takie oznaczenie pomaga rozpoznać, do jakich zastosowań wkładka jest przewidziana, ale dobór wstawki kalibrowej i tak opiera się głównie o In.
W praktyce korzysta się z tabel doboru producenta lub oznaczeń systemu (np. rozmiar podstawy i przypisane prądy). Następnie dobiera się wstawkę odpowiadającą In wkładki, aby zapewnić zgodność mechaniczno-elektryczną i ograniczyć możliwość błędnej wymiany.
Typowe błędy to: sugerowanie się napięciem Un zamiast prądem In, nieuwzględnienie rozmiaru podstawy (D/D0), mylenie oznaczeń literowych wkładek oraz "zgadywanie" numeru wstawki bez sprawdzenia tabeli lub rysunku z zadania.
Nie powinno się tego robić. Zastosowanie wstawki dla większego prądu może umożliwić montaż wkładki o wyższym In, co osłabi ochronę przewodów i urządzeń oraz zwiększy ryzyko przegrzania lub uszkodzeń. Prawidłowo dobiera się zabezpieczenie do obciążenia i przekroju przewodów.
Podstawy typu D spotyka się w rozdzielnicach i układach zasilania, także w obiektach technicznych związanych z infrastrukturą (np. zasilanie urządzeń sterowania, oświetlenia, automatyki). W kontekście eksploatacji ważna jest poprawna wymiana wkładek i utrzymanie właściwej kalibracji.
Jeśli odpowiedzi mają formę "wstawka 1/2/3/4", a treść nie podaje jednoznacznego przyporządkowania, to zwykle kluczowe są dane z dołączonej ilustracji albo tabeli w zadaniu. Wtedy trzeba odczytać In i dopasować do oznaczeń przedstawionych na rysunku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wstawka kalibrowa w podstawie typu D ogranicza możliwość zastosowania wkładki o innym (zwykle wyższym) prądzie znamionowym niż przewidziany dla danej podstawy.

Źródła:

  • Wikipedia: "Diazed" – opis systemu bezpieczników typu D i roli elementów kalibrujących, https://en.wikipedia.org/wiki/Diazed (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Instrukcje/katalogi producentów bezpieczników systemu D/D0 (tabele doboru wstawek kalibrowych)
  • Materiały dydaktyczne z elektrotechniki: zabezpieczenia nadprądowe i ich dobór
  • Normy/opracowania dotyczące bezpieczników niskonapięciowych (zakres: oznaczenia, parametry, klasy zastosowania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego