KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2023 (test 2)

PYTANIE NR 18.
Którą wstawkę kalibrową należy zastosować do podstawy bezpiecznikowej przeznaczonej dla wkładki topikowej typu D, o oznaczeniu literowym gL i parametrach katalogowych U = 500 V, I = 25 A?
Ilustracja przedstawia cztery różne wstawki kalibrowe używane w elektryce, które są oznaczone jako Wstawka 1, Wstawka 2,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wstawka kalibrowa w podstawie systemu D ogranicza możliwość zastosowania wkładki o innym (zwykle większym) prądzie znamionowym.
Dobór wstawki wykonuje się według przyporządkowania dla danego I = 25 A w dokumentacji/tabeli doboru dla systemu D, co odpowiada opcji "Wstawkę 3.".

Pełne wyjaśnienie:

W systemie bezpieczników typu D (często spotykanym w instalacjach niskiego napięcia) sama wkładka topikowa ma określone parametry znamionowe, m.in. napięcie U oraz prąd I. Podstawa bezpiecznikowa jest wyposażana w wstawkę kalibrową, której zadaniem jest mechaniczne "skalibrowanie" podstawy tak, aby możliwe było stosowanie tylko wkładek o przewidzianym zakresie prądowym.

W praktyce oznacza to, że wstawka kalibrowa nie jest dobierana dowolnie: jej numer (wariant) wynika z tabel doboru dla danego systemu i serii aparatów. Dla wkładki typu D o parametrach U = 500 V oraz I = 25 A dobór wstawki wykonuje się na podstawie prądu znamionowego (I), a napięcie U pełni rolę warunku dopuszczalnego dla pracy wkładki w danej sieci.

Poprawna jest odpowiedź "Wstawkę 3.", ponieważ odpowiada ona przyporządkowaniu wstawki kalibrowej do prądu 25 A w systemie D według dokumentacji doboru.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo wskazują wstawki przeznaczone dla innych wartości prądu znamionowego. Taki błąd w doborze może skutkować dopuszczeniem wkładki o niewłaściwym prądzie (zbyt małym lub zbyt dużym) albo problemem z kompatybilnością montażową. Na egzaminie warto pamiętać mechanizm: wstawka kalibrowa "blokuje" niezgodny prąd, więc zawsze dobiera się ją do I wkładki, korzystając z tabel producenta/normowego przyporządkowania dla danego systemu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wstawka kalibrowa to element dopasowujący podstawę bezpiecznikową do określonego prądu wkładki topikowej. Jej rola jest praktyczna: ogranicza możliwość włożenia wkładki o innym (często większym) prądzie znamionowym, co zwiększa bezpieczeństwo doboru zabezpieczenia.
Dobór wstawki wynika z konstrukcji systemu D: wstawka ma zapewnić zgodność mechaniczno-prądową podstawy i wkładki. Dzięki temu nie da się łatwo "podmienić" wkładki na mocniejszą, co mogłoby pogorszyć ochronę przewodów i urządzeń przed skutkami zwarć lub przeciążeń.
Najważniejszy jest prąd znamionowy I, bo to on determinuje przyporządkowanie wstawki w tabelach doboru danego systemu. Napięcie znamionowe U jest warunkiem dopuszczalności pracy (wkładka musi mieć U co najmniej równe napięciu sieci), ale zwykle nie wybiera numeru wstawki.
Oznaczenie gL/gG dotyczy zastosowania i charakterystyki wkładki (ogólnego przeznaczenia), a wstawka kalibrowa jest przede wszystkim powiązana z prądem znamionowym i typem systemu (np. D). W praktyce nadal trzeba sprawdzić dobór w tabeli dla konkretnego systemu i aparatury.
Niewłaściwa wstawka może spowodować brak kompatybilności montażowej (wkładka nie pasuje) albo – co groźniejsze – umożliwić użycie wkładki o zbyt dużym prądzie. To może doprowadzić do niewystarczającej ochrony przewodów, przegrzewania instalacji i zwiększenia ryzyka awarii.
Sprawdza się to w tabeli doboru producenta podstawy i wkładek albo w dokumentacji technicznej aparatury (karty katalogowe, instrukcje). Na egzaminach często korzysta się z dołączonej tabeli/rysunku – warto umieć szybko odczytać przyporządkowanie prądu do numeru wstawki.
Zwykle nie decyduje bezpośrednio o numerze wstawki. Napięcie znamionowe informuje, do jakiego maksymalnego napięcia wkładka może pracować bezpiecznie. Numer wstawki jest najczęściej powiązany z prądem I i systemem konstrukcyjnym, ale zawsze należy potwierdzić to w dokumentacji.
Podstawy systemu D są powiązane z wkładkami o charakterystycznym kształcie i sposobie mocowania (typowe dla Diazed). W praktyce rozpoznaje się je po budowie i oznaczeniach na aparacie. Na egzaminie pomocne jest skojarzenie: system D często występuje z wymienną wstawką kalibrową.
Najczęściej myli się dobór "po napięciu" zamiast "po prądzie", zakłada się błędnie, że numer wstawki odpowiada wprost wartości amperów, albo przenosi się zasady z innych systemów bezpieczników. Poprawna strategia to zawsze odwołanie do tabeli doboru dla konkretnego systemu.
Ćwicz rozpoznawanie: wkładka, podstawa, wstawka kalibrowa oraz odczyt parametrów U i I. Naucz się pracy z tabelami doboru (prąd → wstawka) i pamiętaj celu wstawki: zapobieganie nieprawidłowej wymianie wkładek. To zadania bardziej "dokumentacyjne" niż obliczeniowe.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • IEC 60269-1 (Low-voltage fuses) – Part 1: General requirements, International Electrotechnical Commission, latest edition (weryfikacja pojęć i zasad ogólnych doboru bezpieczników)
  • IEC 60269-3 (Low-voltage fuses) – Part 3: Supplementary requirements for fuses for use by unskilled persons (fuses mainly for household and similar applications), International Electrotechnical Commission, latest edition (kontekst bezpieczników instalacyjnych)

Materiały:

  • Normy z serii IEC/PN-EN 60269 dotyczące bezpieczników niskonapięciowych (części ogólne i dotyczące bezpieczników instalacyjnych)
  • Karty katalogowe i tabele doboru wstawek kalibrowych dla bezpieczników systemu D od producenta stosowanego w pracowni
  • Podręczniki z elektrotechniki instalacyjnej: dobór i eksploatacja zabezpieczeń nadprądowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego