KWALIFIKACJA BUD14 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 17.
Którą z funkcji w konstrukcji dachu pełni murłata?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Murłata to element oparty na ścianie nośnej (zwykle pod krokwami), którego zadaniem jest przejęcie sił z krokwi i równomierne rozłożenie ich na mur. Nie jest płatwią (kalenicową ani pośrednią) i nie przenosi obciążeń ze słupów jak elementy układu płatwiowo-słupowego.

Pełne wyjaśnienie:

Murłata jest poziomym elementem konstrukcyjnym umieszczonym na górnej krawędzi ściany nośnej (często na wieńcu). W typowej więźbie krokwiowej lub krokwiowo-jętkowej krokwie opierają się na murłacie. Dlatego podstawową funkcją murłaty jest przejęcie obciążeń z krokwi i rozłożenie ich na większą powierzchnię ściany, co ogranicza miejscowe zgniecenia muru oraz porządkuje drogę przekazywania sił: pokrycie i łaty → krokwie → murłata → ściana nośna → fundament.

Odpowiedź "Przenosi i rozkłada obciążenia z krokwi na ścianę nośną." jest poprawna, bo opisuje właśnie tę drogę obciążeń oraz rolę murłaty jako elementu pośredniego między drewnianą więźbą a murowaną/żelbetową częścią budynku.

  • "Stanowi podporę dla płatwi kalenicowej." jest błędne: płatew kalenicowa jest elementem biegnącym w kalenicy i opiera się na słupach/ramach (w zależności od układu), a nie na murłacie leżącej na ścianach zewnętrznych.
  • "Stanowi podporę dla płatwi pośredniej." jest błędne z tego samego powodu: płatew pośrednia pracuje w układach płatwiowo-słupowych i jej podparcie realizują zwykle słupy lub ściany wewnętrzne, a nie murłata.
  • "Przenosi i rozkłada obciążenia ze słupów na podwalinę." jest błędne, bo opisuje inną relację konstrukcyjną (elementy stojące i podwalina/podciąg). Murłata nie jest typową "podwaliną" dla słupów więźby, lecz łożyskiem dla krokwi przy ścianie.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedzi pojawiają się płatwie lub słupy, sprawdź, czy pytanie dotyczy elementu przy ścianie zewnętrznej (murłata) czy elementów pracujących w środku układu płatwiowo-słupowego (płatwie, słupy, miecze).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Murłata to poziomy element konstrukcyjny układany na ścianie nośnej (często na wieńcu), do którego opierają się krokwie. Jej rola to zapewnienie stabilnego oparcia oraz rozłożenie sił z dachu na większą powierzchnię muru.
Murłata przejmuje obciążenia przekazywane przez krokwie i rozkłada je na ścianę nośną. Dzięki temu naciski nie działają punktowo, a droga przekazywania sił z więźby na ściany jest uporządkowana i bezpieczniejsza.
Krokwie przekazują siły skupione w miejscach oparcia. Murłata działa jak element pośredni: zwiększa powierzchnię styku z murem i ujednolica przekazywanie obciążeń. To ogranicza ryzyko lokalnych uszkodzeń i ułatwia prawidłowe zakotwienie więźby.
Murłata leży na ścianach nośnych i stanowi oparcie dla krokwi. Płatew kalenicowa biegnie w kalenicy i jest elementem podpierającym krokwie w górnej strefie, zwykle opartym na słupach lub ramach. To różne miejsca pracy i różne zadania w układzie dachu.
Murłata znajduje się przy okapie, na ścianie zewnętrznej, i przyjmuje obciążenia z końców krokwi. Płatew pośrednia to element podpierający krokwie w części środkowej rozpiętości, stosowany w układach płatwiowo-słupowych. Nie należy ich mylić przy opisie funkcji.
Murłata jest typowa dla dachów z drewnianą więźbą, gdzie krokwie opierają się na ścianach zewnętrznych. Może nie występować w niektórych rozwiązaniach prefabrykowanych lub stalowych, ale w klasycznych więźbach drewnianych jest elementem bardzo częstym.
Murłatę układa się na górnej krawędzi ściany nośnej, najczęściej na wieńcu żelbetowym lub bezpośrednio na murze (z odpowiednią izolacją i zakotwieniem). Jej położenie odpowiada linii oparcia krokwi w strefie okapu.
Najczęściej myli się murłatę z płatwiami (kalenicową lub pośrednią), bo wszystkie są elementami podłużnymi. Drugi błąd to przypisywanie jej roli podwaliny pod słupy. Pomaga zapamiętać: murłata jest "przy ścianie" i pracuje z krokwiami.
Nie w typowym rozumieniu więźby dachowej. Przenoszenie obciążeń ze słupów na element dolny dotyczy innych części układu (np. podwalin/podciągów). Murłata jest przede wszystkim elementem oparcia krokwi i przekazuje ich obciążenia na ścianę nośną.
Wyszukaj w odpowiedziach odniesienie do krokwi oraz ściany nośnej — to najbardziej charakterystyczny zestaw dla murłaty. Odpowiedzi o płatwiach i słupach zwykle dotyczą układów płatwiowo-słupowych, a nie funkcji murłaty przy okapie.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Murłata to element oparty na ścianie nośnej (zwykle pod krokwami), którego zadaniem jest przejęcie sił z krokwi i równomierne rozłożenie ich na mur."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Murłata" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Mur%C5%82ata (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z budownictwa ogólnego: elementy i układy więźb dachowych
  • Rysunki i schematy konstrukcji dachu (układ krokwiowy oraz płatwiowo-słupowy)
  • Słowniki/encyklopedie terminów budowlanych (hasła: murłata, krokiew, płatew)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego