KWALIFIKACJA EKA3 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 26.
Która z informacji jest niezbędna do sporządzenia opisu dokumentacji kartograficznej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dokumentacja kartograficzna (mapy, plany) wymaga podania parametrów matematycznych przedstawienia, przede wszystkim skali, bo określa ona stopień szczegółowości i sposób interpretacji treści. Pozostałe odpowiedzi opisują inne typy materiałów: dokumentację budowlaną, nagranie oraz opis tematyczny wydarzenia.

Pełne wyjaśnienie:

W opisie dokumentacji kartograficznej kluczowe są informacje pozwalające jednoznacznie zidentyfikować materiał oraz poprawnie odczytać przedstawioną przestrzeń. Najbardziej charakterystycznym elementem jest skala (np. 1:5000), ponieważ:

  • określa relację odległości na mapie do odległości w terenie,
  • pozwala ocenić dokładność i szczegółowość opracowania,
  • jest podstawą do porównań między różnymi mapami i planami oraz do ich właściwego wykorzystania.

Dlatego odpowiedź "Skala 1:5000." jest właściwa dla dokumentacji kartograficznej.

Pozostałe propozycje nie są typowe dla tego rodzaju materiałów:

  • "Stadium: projekt budowlano-wykonawczy." odnosi się do etapów dokumentacji projektowej w budownictwie. Jest to cecha opisu dokumentacji technicznej/projektowej, a nie mapy jako materiału kartograficznego.
  • ""Stary oberek"; Franciszek Golan; skrzypce; nagranie 1952 r." to opis materiału dźwiękowego (tytuł, wykonawca, instrument, data nagrania). W kartografii zamiast takich danych kluczowe są m.in. skala, zasięg, rodzaj odwzorowania czy wydanie.
  • "Temat: Prezydent Ignacy Mościcki podczas pobytu w Juracie w 1937 roku." ma charakter opisu treści/tematu typowego np. dla fotografii lub dokumentów ikonograficznych; dla mapy sama informacja tematyczna bez parametrów kartograficznych nie identyfikuje właściwie materiału.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "dokumentacja kartograficzna", szukaj odpowiedzi związanych z parametrami mapy (zwłaszcza skala), a nie z autorami, wykonawcami czy etapami projektu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dokumentacja kartograficzna to materiały przedstawiające przestrzeń geograficzną, np. mapy, plany, szkice sytuacyjne czy atlasy. W opisie archiwalnym zwykle podaje się cechy, które pozwalają ją zidentyfikować i poprawnie odczytać, m.in. skalę, zasięg, datę i formę nośnika.
Skala mówi, jaki jest stosunek odległości na mapie do odległości w terenie. Dzięki niej użytkownik ocenia szczegółowość i przydatność mapy (np. 1:5000 jest bardziej szczegółowa niż 1:100000). Bez skali treść kartograficzna może być trudna do właściwej interpretacji.
Skalę zapisuje się zwykle jako ułamek mianowany, np. 1:5000 lub słownie (np. "skala 1:5000"). Ważna jest jednoznaczność zapisu. W praktyce opisowej spotyka się także informacje o skali przybliżonej, jeśli materiał nie podaje jej wprost.
W mapach kluczowe są parametry kartograficzne (np. skala, zasięg, rodzaj przedstawienia). W fotografiach częściej występuje opis tematu ujęcia, miejsca i osób. Jeśli odpowiedź zawiera typowo "kartograficzny" parametr (zwłaszcza skalę), to silna wskazówka, że chodzi o dokumentację kartograficzną.
Tytuł bywa bardzo ważny w identyfikacji, ale w pytaniach egzaminacyjnych o dokumentację kartograficzną często sprawdzana jest znajomość cechy wyróżniającej mapy, czyli skali. Skala wpływa na sposób korzystania z mapy i jest typowym elementem danych matematycznych opisu kartograficznego.
Dla nagrań dźwiękowych typowe są informacje takie jak wykonawca, instrument, tytuł utworu, data nagrania czy nośnik. To dane identyfikujące zapis audio. W kartografii zamiast tego podaje się parametry mapy, np. skalę oraz informacje o obszarze przedstawionym na materiale.
Skala 1:5000 oznacza, że 1 jednostka na mapie odpowiada 5000 takich samych jednostek w terenie (np. 1 cm na mapie = 50 m w terenie). Taki zapis pozwala szybko przeliczać odległości i ocenić, czy mapa jest wystarczająco szczegółowa do danego zadania.
Częsty błąd to wybieranie odpowiedzi z "ładnym opisem tematu" (typowym dla zdjęć) albo z etapami projektu (typowymi dla dokumentacji budowlanej). Warto szukać słów-kluczy związanych z mapami: skala, zasięg, siatka, współrzędne, odwzorowanie.
Stadium projektu (np. budowlany, wykonawczy) podaje się przy opisie dokumentacji projektowej i technicznej związanej z inwestycjami budowlanymi. Jest to informacja o etapie opracowania projektu, a nie parametr typowy dla mapy jako materiału kartograficznego.
Pomaga tworzenie listy cech wyróżniających dla każdego typu: mapy (skala), nagrania (wykonawca/nośnik), fotografie (temat ujęcia), dokumentacja techniczna (stadium/branża). Ćwicz na przykładach pytań testowych i zawsze dopasowuj element opisu do rodzaju materiału.
info

Statystycznie 71% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Dokumentacja kartograficzna (mapy, plany) wymaga podania parametrów matematycznych przedstawienia, przede wszystkim skali, bo określa ona stopień szczegółowości i sposób interpretacji treści."

Źródła:

  • Library of Congress, MARC 21 Format for Bibliographic Data: Field 255 (Cartographic Mathematical Data) – https://www.loc.gov/marc/bibliographic/bd255.html (dostęp: 01.03.2026)
  • Library of Congress, MARC 21 Format for Bibliographic Data: Field 034 (Coded Cartographic Mathematical Data) – https://www.loc.gov/marc/bibliographic/bd034.html (dostęp: 01.03.2026)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z archiwistyki opisowej dotyczące rodzajów dokumentacji
  • Instrukcje metodyczne instytucji archiwalnych dotyczące opisu materiałów kartograficznych
  • Podstawy kartografii: pojęcie skali i jej zapis

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego