KWALIFIKACJA ROL4 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 16.
Którą z metod przy zwalczaniu organizmów szkodliwych, należy zastosować po przekroczeniu progów ekonomicznej szkodliwości?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Próg ekonomicznej szkodliwości to poziom wystąpienia szkodnika/choroby, przy którym straty w plonie zaczynają przewyższać koszt interwencji. Po jego przekroczeniu podejmuje się zabieg interwencyjny, najczęściej w formie ochrony chemicznej (zastosowanie środka ochrony roślin), a metody agrotechniczne, biologiczne i fizyczne mają zwykle charakter profilaktyczny lub wspomagający.

Pełne wyjaśnienie:

"Progi ekonomicznej szkodliwości" (PES) są narzędziem decyzyjnym w ochronie roślin: określają taką liczebność lub nasilenie organizmu szkodliwego, przy której przewidywane straty (spadek jakości/ilości plonu) stają się większe niż koszt wykonania zabiegu. Kluczowe jest więc rozróżnienie działań profilaktycznych od interwencyjnych.

Odpowiedź "Chemiczną." jest poprawna, ponieważ po przekroczeniu PES zazwyczaj wykonuje się zabieg interwencyjny o szybkim i przewidywalnym efekcie, czyli zastosowanie środka ochrony roślin (np. insektycydu, fungicydu lub herbicydu – zależnie od agrofaga). W praktyce ogrodniczej to właśnie metoda chemiczna bywa wdrażana jako działanie "ostatniego kroku" wtedy, gdy monitoring i lustracje wskazują, że dalsze czekanie będzie ekonomicznie nieopłacalne.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do warunku "po przekroczeniu progów"?

  • "Fizyczną." – metody fizyczne (np. bariery, mechaniczne usuwanie, odławianie) często są skuteczne w ograniczaniu presji, ale nie zawsze zapewniają szybkie obniżenie populacji poniżej PES w skali plantacji; są częściej elementem zapobiegania lub uzupełnieniem.
  • "Biologiczną." – biologiczne zwalczanie (organizmy pożyteczne, biopreparaty) jest ważne w integrowanej ochronie, lecz jego efekt może być wolniejszy i zależny od warunków; po przekroczeniu PES często wybiera się rozwiązanie o szybszym działaniu, aby ograniczyć straty.
  • "Agrotechniczną." – agrotechnika (zmianowanie, termin siewu/sadzenia, uprawa gleby, higiena plantacji) jest podstawą prewencji i obniżania ryzyka, ale jest trudna do wdrożenia "natychmiast" jako reakcja na przekroczenie progu w danym momencie wegetacji.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się wyraźny warunek "po przekroczeniu progu", zwykle chodzi o rozpoznanie momentu, w którym kończy się sama profilaktyka, a zaczyna decyzja o zabiegu interwencyjnym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Próg ekonomicznej szkodliwości to taki poziom występowania agrofaga, przy którym przewidywane straty w plonie są równe lub większe niż koszt zwalczania. Jest to praktyczne kryterium decyzji, czy wykonywać zabieg, zamiast działać "na wszelki wypadek".
Po przekroczeniu progu liczy się szybkie ograniczenie strat, dlatego wybiera się metodę o przewidywalnym i szybkim działaniu. Zabieg chemiczny (środek ochrony roślin) bywa najskuteczniejszym działaniem interwencyjnym, gdy presja szkodnika/choroby jest już wysoka.
Najczęściej wyróżnia się metody: agrotechniczne (profilaktyka w uprawie), biologiczne (organizmy pożyteczne, biopreparaty), fizyczne/mechaniczne (bariery, odławianie) oraz chemiczne (środki ochrony roślin). W integrowanej ochronie łączy się je.
Metody agrotechniczne stosuje się głównie zapobiegawczo: dobór stanowiska i odmiany, zmianowanie, termin zabiegów uprawowych, higiena plantacji. Zwykle nie są one reakcją "na już" po przekroczeniu progu, tylko ograniczają ryzyko wystąpienia problemu w sezonie.
Czasem tak, ale nie zawsze. Metody biologiczne bywają skuteczne, gdy są wdrożone odpowiednio wcześnie i w sprzyjających warunkach. Po przekroczeniu progu mogą działać zbyt wolno lub zbyt niepewnie, dlatego w praktyce często traktuje się je jako element strategii, a nie jedyną interwencję.
Monitoring polega na regularnych obserwacjach plantacji: oględzinach roślin, liczeniu osobników/objawów na określonej liczbie roślin lub powierzchni, oraz użyciu pułapek (np. lepowych). Wyniki porównuje się z progami, aby uzasadnić decyzję o zabiegu i wybrać właściwy termin.
Najczęstsze błędy to pomijanie warunku "po przekroczeniu progu", mylenie profilaktyki z interwencją oraz wybór odpowiedzi "ekologicznej" z przyzwyczajenia. W testach warto szukać słów-kluczy: próg, monitoring, decyzja o zabiegu, opłacalność.
Oznacza to, że metody fizyczne/mechaniczne często ograniczają presję agrofagów, ale mogą nie wystarczyć do szybkiego zejścia poniżej progu przy dużym nasileniu. Przykłady to bariery, osłony, odławianie lub mechaniczne usuwanie. Zwykle działają najlepiej jako element programu.
Ponieważ pomagają wykonywać zabiegi tylko wtedy, gdy są uzasadnione ekonomicznie i produkcyjnie. Dzięki temu ogranicza się liczbę oprysków, koszty oraz ryzyko pozostałości i odporności. Progi łączą obserwacje z praktyczną decyzją, zamiast działać rutynowo.
Metoda interwencyjna to taka, którą można wdrożyć w odpowiedzi na aktualne zagrożenie, aby szybko ograniczyć straty (często chemiczna). Metody profilaktyczne zmniejszają ryzyko wystąpienia problemu wcześniej (agrotechnika, część biologicznych i fizycznych). Zwracaj uwagę na "po przekroczeniu progu".
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że próg ekonomicznej szkodliwości to poziom wystąpienia szkodnika/choroby, przy którym straty w plonie zaczynają przewyższać koszt interwencji.

Źródła:

  • EUR-Lex: Directive 2009/128/EC of the European Parliament and of the Council of 21 October 2009 establishing a framework for Community action to achieve the sustainable use of pesticides (teksty skonsolidowane w EUR-Lex) - https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2009/128/oj (dostęp: 2026-03-01)
  • FAO (Food and Agriculture Organization of the United Nations): hasło/opracowania dot. Integrated Pest Management (IPM) i podejmowania decyzji na podstawie monitoringu i progów - https://www.fao.org/agriculture/crops/thematic-sitemap/theme/pests/ipm/en/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z integrowanej ochrony roślin (monitoring, progi szkodliwości)
  • Podręczniki/opracowania z ochrony roślin w ogrodnictwie (część: metody zwalczania, progi)
  • Wytyczne metodyk integrowanej ochrony dla konkretnych upraw (zestawienia progów i zaleceń)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego