KWALIFIKACJA PGF5 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 25.
Która z operacji obróbki wykończeniowej wydruku cyfrowego pozwoli uzyskać efekt wskazany strzałkami na zdjęciu?
Ilustracja przedstawia fragment wydruku cyfrowego, na którym widoczny jest motyw ananasa oraz dwóch czerwonych owoców,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Lakierowanie UV wybiórcze polega na nałożeniu i utwardzeniu lakieru promieniowaniem UV tylko na wskazanych fragmentach wydruku, co daje miejscowy połysk i często wyczuwalną, lekko wypukłą warstwę. Proszkowanie, grawerowanie laserowe i gumowanie tworzą inne efekty i nie imitują typowego "spot UV".

Pełne wyjaśnienie:

Operacja lakierowania UV wybiórczego (spot UV) służy do uszlachetniania wydruku poprzez nałożenie lakieru tylko na wybrane elementy projektu (np. logo, napisy, wzór tła). Po utwardzeniu promieniowaniem UV takie miejsca zwykle mają wyraźnie większy połysk niż reszta podłoża, a w wielu realizacjach są też delikatnie wyczuwalne w dotyku (efekt "podniesienia"). To typowy efekt wskazywany na zdjęciach strzałkami: fragmenty wyróżnione połyskiem/kontrastem.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują do tego efektu?

  • Proszkowanie w poligrafii kojarzy się z użyciem proszku (np. do zabezpieczania świeżo zadrukowanych arkuszy lub efektów specjalnych). Nie daje jednak charakterystycznej, gładkiej i punktowej, błyszczącej powłoki jak lakier UV wybiórczy; efekt wizualny i dotykowy jest inny.
  • Grawerowanie laserowe jest procesem ubytkowym (materiał jest miejscowo wypalany/odparowywany). Zamiast powłoki o większym połysku powstaje zwykle zmiana struktury powierzchni (matowienie, przyciemnienie, rowek) zależna od materiału. To nie jest typowy sposób uzyskania "błyszczących plamek" na zadruku.
  • Gumowanie odnosi się do nadawania właściwości "gumowej"/miękkiej lub antypoślizgowej, często z innym chwytem i wyglądem niż spot UV. Nie jest standardową metodą uzyskania selektywnego, wysokiego połysku na wybranych detalach grafiki.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na fotografii widać fragmenty, które "łapią światło" inaczej niż tło (mocniejszy refleks) i są precyzyjnie ograniczone do kształtu elementu graficznego, najczęściej chodzi o lakier UV wybiórczy. Warto odróżniać procesy nakładania powłoki (lakier/folia) od procesów mechanicznych lub ubytkowych (grawerowanie).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To uszlachetnianie polegające na nałożeniu lakieru i utwardzeniu go promieniowaniem UV tylko w wybranych miejscach projektu (np. logo). Daje punktowy połysk i często wyczuwalną warstwę. Stosuje się je, aby wyróżnić elementy i podnieść "premium" produktu.
Najczęściej widać fragmenty, które inaczej odbijają światło niż tło: są bardziej błyszczące, mają wyraźny refleks i ostre krawędzie zgodne z kształtem grafiki. Czasem widać też delikatne "podniesienie" warstwy lakieru względem niezabezpieczonej powierzchni.
Utwardzony lakier tworzy gładką powłokę o innych właściwościach optycznych niż farba/toner i papier. Gładkość oraz jednorodność warstwy powodują silniejsze odbicie kierunkowe światła, przez co elementy z lakierem wydają się bardziej błyszczące i kontrastowe.
Zwykle nie. Grawerowanie laserowe jest obróbką ubytkową i zmienia strukturę materiału (rowek, przypalenie, mat). Lakierowanie wybiórcze jest powłoką dodaną na powierzchnię i ma typowy efekt "spot": połysk i czasem wypukłość. To różne cele i różne rezultaty.
To technika wykorzystująca proszek w procesie produkcji (np. zabezpieczenie świeżych arkuszy lub efekty specjalne zależne od technologii). Nie daje jednak gładkiej, przezroczystej, punktowej powłoki o wysokim połysku jak lakier UV wybiórczy, dlatego nie jest typową odpowiedzią przy efekcie "spot UV".
Częsty błąd to mylenie procesów: powłok (lakier/folia) z obróbką ubytkową (laser) albo z efektami proszkowymi. Uczniowie też czasem sugerują się nazwą brzmiącą "technicznie", zamiast analizować efekt: połysk, mat, faktura, ostrość krawędzi i zgodność z grafiką.
Najczęściej: wizytówki, okładki katalogów, zaproszenia, etykiety i opakowania krótkoseryjne. Lakier wybiórczy podbija atrakcyjność produktu, kieruje wzrok na logo lub hasło i zwiększa wrażenie jakości. W praktyce wymaga poprawnie przygotowanej maski lakieru w pliku.
Nie zawsze. Zależy od grubości warstwy lakieru i technologii (standardowy lakier może być głównie "błyszczący", a efekt 3D jest wyraźnie wypukły). Na egzaminie wskazówką bywa sam połysk i selektywność: lakier pojawia się tylko na konkretnych elementach grafiki.
Zwykle tworzy się osobną warstwę/kolor dodatkowy jako maska lakieru (obszary zalakierowane). Ważne są: 100% krycia w masce, brak przejść tonalnych (jeśli nie są dopuszczone), odpowiednie odległości dla drobnych elementów oraz zgodność pasowania z wydrukiem.
Laminowanie najczęściej obejmuje całą powierzchnię arkusza (mat lub połysk), więc zmiana odbicia światła jest globalna. Lakier UV wybiórczy działa punktowo: błyszczą tylko wybrane elementy o kształtach zgodnych z projektem. Na zdjęciu zwykle widać kontrast tło–detal, a nie jednolity efekt.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Lakierowanie UV wybiórcze polega na nałożeniu i utwardzeniu lakieru promieniowaniem UV tylko na wskazanych fragmentach wydruku, co daje miejscowy połysk i często wyczuwalną, lekko wypukłą warstwę."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), hasło: "Lakierowanie" (sekcja o uszlachetnianiu druków) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Lakierowanie (dostęp: 2026-03-01)
  • PrintWiki, hasło: "Spot UV" – https://printwiki.org/Spot_UV (dostęp: 2026-03-01)
  • FESPA, artykuł/poradnik o spot UV (opis efektu i zastosowań) – https://www.fespa.com/ (wyszukiwanie w serwisie: "spot UV varnish") (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty szkolne z zakresu introligatorni i uszlachetniania druków
  • Karty technologiczne/wytyczne drukarni dotyczące lakieru UV wybiórczego (wymagania dla plików i efektu)
  • Słowniki poligraficzne (hasła: lakierowanie, uszlachetnianie, lakier UV)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego