Próba wałeczkowania (rolowania) należy do badań makroskopowych, czyli takich, w których grunt ocenia się na podstawie prostych obserwacji (dotyk, możliwość formowania, wygląd), bez wyznaczania parametrów aparaturą laboratoryjną.
W tej próbie wykonuje się wałeczek z badanego gruntu i ocenia m.in. czy da się go uformować, jak łatwo się rozpada, czy jest "lepki" oraz jak zachowuje się przy dalszym rolowaniu. Takie obserwacje są typowe dla gruntów spoistych i pozwalają wnioskować o ich spoistości oraz ogólnej konsystencji/plastyczności.
Dlatego odpowiedź "Spoistość." jest poprawna: to właśnie spoistość jest cechą, którą można rozpoznać jakościowo w próbach makroskopowych opartych o formowanie próbki.
Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo dotyczą właściwości, których nie wyznacza się wiarygodnie samą obserwacją wałeczkowania:
- "Wilgotność." — wilgotność oznacza zawartość wody i wymaga pomiaru (np. metody suszarkowej lub innych metod). Sam fakt, że grunt jest plastyczny lub lepki, nie daje jednoznacznej wilgotności, bo zależy też od rodzaju frakcji i minerałów ilastych.
- "Wytrzymałość na ścinanie." — to parametr mechaniczny wyznaczany w badaniach wytrzymałościowych (np. aparaty ścinania, trójosiowe). Próba wałeczkowania nie dostarcza wartości ani warunków ścinania, więc nie pozwala określić wytrzymałości na ścinanie.
- "Zawartość frakcji piaskowej." — uziarnienie (udział frakcji) określa się badaniami granulometrycznymi. Wałeczkowanie może co najwyżej zasugerować, że grunt jest bardziej "piaszczysty" lub "ilasty", ale nie daje podstaw do wyznaczenia zawartości frakcji piaskowej.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "badanie makroskopowe" i "formowanie/wałeczkowanie", myśl o cechach opisowych gruntów spoistych (konsystencja, plastyczność, spoistość), a nie o parametrach liczbowych wymagających aparatury.
