KWALIFIKACJA CHM4 - TEST WIEDZY NR 8

PYTANIE NR 7.
Która z poniższych norm jest najczęściej stosowana w procesie akredytacji laboratoriów badawczych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
ISO 17025 (często zapisywana jako ISO/IEC 17025) jest standardem określającym wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących, dlatego stanowi podstawę ich akredytacji. Pozostałe normy dotyczą odpowiednio: systemu jakości, zarządzania środowiskowego oraz bezpieczeństwa żywności.

Pełne wyjaśnienie:

W akredytacji laboratoriów kluczowe jest potwierdzenie, że laboratorium jest kompetentne technicznie i działa w sposób zapewniający wiarygodność wyników. Z tego powodu najczęściej stosowaną normą w procesie akredytacji laboratoriów badawczych (a także wzorcujących) jest ISO/IEC 17025. Norma ta obejmuje zarówno wymagania systemowe (organizacja, nadzór nad dokumentacją, audity wewnętrzne, działania korygujące), jak i techniczne (personel, wyposażenie, spójność pomiarowa, walidacja metod, szacowanie niepewności, zapewnienie jakości wyników).

Odpowiedź "ISO 9001" jest kusząca, ponieważ jest bardzo popularna w organizacjach, ale dotyczy ogólnego systemu zarządzania jakością w firmie. Może wspierać porządek procesów, jednak sama w sobie nie opisuje szczegółowo kompetencji pomiarowo-badawczych wymaganych do akredytacji laboratorium.

Odpowiedź "ISO 14001" odnosi się do systemu zarządzania środowiskowego (np. aspekty środowiskowe, zgodność, cele i programy). Nie jest standardem oceny kompetencji laboratoryjnych, więc nie stanowi typowej podstawy akredytacji laboratoriów badawczych.

Odpowiedź "ISO 22000" dotyczy systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności. Jest to norma branżowa dla łańcucha żywnościowego, a nie norma kompetencyjna dla laboratoriów (nawet jeśli laboratorium bada żywność, akredytacja kompetencji badawczej opiera się na ISO/IEC 17025).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się słowo akredytacja laboratorium, szukaj normy, która mówi o kompetencji laboratoriów, a nie o ogólnym zarządzaniu jakością czy środowiskiem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
ISO/IEC 17025 to norma określająca wymagania dla kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących. Służy jako podstawa oceny, czy laboratorium ma właściwy personel, metody, wyposażenie oraz nadzór nad jakością wyników, aby wyniki badań były wiarygodne i porównywalne.
ISO 9001 opisuje ogólny system zarządzania jakością w organizacji, ale nie wchodzi tak głęboko w wymagania techniczne laboratoriów (np. walidację metod, niepewność, spójność pomiarową). Akredytacja laboratorium wymaga potwierdzenia kompetencji technicznej, co zapewnia ISO/IEC 17025.
W praktyce ocenia się m.in. kompetencje personelu, nadzór nad wyposażeniem i wzorcowaniami, warunki środowiskowe, dobór i walidację metod, zapewnienie jakości wyników (kontrole, porównania), szacowanie niepewności oraz spójność pomiarową. Sprawdza się też dokumentację i zapisy.
Akredytacja potwierdza, że wyniki badań (np. surowców, półproduktów, ścieków, emisji) są wykonywane kompetentnie i w sposób kontrolowany. W zakładzie chemicznym ułatwia to spełnienie wymagań klientów i audytów, zmniejsza ryzyko reklamacji oraz poprawia zaufanie do kontroli jakości.
ISO 9001 dotyczy zarządzania jakością w organizacji, ISO 14001 dotyczy zarządzania środowiskowego, a ISO 22000 dotyczy bezpieczeństwa żywności. ISO/IEC 17025 jest innego typu: opisuje kompetencje laboratoriów badawczych i wzorcujących, czyli bezpośrednio wiąże się z akredytacją laboratoriów.
Niepewność szacuje się wtedy, gdy wpływa na interpretację wyniku i porównywalność pomiarów, a także gdy jest wymagana przez metodę lub klienta. W ISO/IEC 17025 jest to element potwierdzający kontrolę nad procesem pomiarowym i rzetelność raportowanych wyników w badaniach i wzorcowaniach.
Typowo są to: procedury i instrukcje badań, zapisy z kontroli jakości, plan i wyniki auditów wewnętrznych, rejestry kwalifikacji personelu, zapisy z nadzoru nad wyposażeniem (wzorcowania, sprawdzenia), zapisy z walidacji metod oraz raporty z badań. Ważna jest też kontrola dokumentów.
Tak. Laboratorium może wdrożyć wymagania ISO/IEC 17025 jako wewnętrzny standard pracy, aby uporządkować procesy i poprawić wiarygodność wyników. Akredytacja jest formalnym potwierdzeniem przez niezależną jednostkę, ale samo stosowanie wymagań normy może przynieść korzyści organizacyjne i jakościowe.
Najczęściej myli się akredytację z certyfikacją systemu jakości i wybiera ISO 9001. Częsty jest też błąd "na skróty": wybór normy kojarzącej się z audytami lub zarządzaniem, bez sprawdzenia, czy dotyczy kompetencji laboratoriów. Pomaga zapamiętać: laboratoria = ISO/IEC 17025.
Skup się na celach normy (kompetencja i wiarygodność wyników) oraz na słowach-kluczach: walidacja, niepewność, spójność pomiarowa, nadzór nad wyposażeniem, zapewnienie jakości wyników. Porównaj też zakres ISO 9001/14001/22000, aby szybko rozpoznawać normy "nie laboratoryjne".
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że iSO 17025 (często zapisywana jako ISO/IEC 17025) jest standardem określającym wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących, dlatego stanowi podstawę ich akredytacji.

Źródła:

  • ISO (International Organization for Standardization), strona normy ISO/IEC 17025:2017 "General requirements for the competence of testing and calibration laboratories", https://www.iso.org/standard/66912.html (dostęp: 2026-03-01)
  • Polskie Centrum Akredytacji, informacje o akredytacji laboratoriów (obszar laboratoriów badawczych/wzorcujących), https://www.pca.gov.pl/akredytacja/ (dostęp: 2026-03-01)
  • ISO, strona normy ISO 9001:2015 "Quality management systems — Requirements", https://www.iso.org/standard/62085.html (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Tekst normy ISO/IEC 17025 (aktualne wydanie) oraz przewodniki interpretacyjne
  • Materiały jednostki akredytującej dotyczące akredytacji laboratoriów (wymagania, proces oceny)
  • Podręczniki/metodyki z metrologii i niepewności pomiaru dla laboratoriów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego