KWALIFIKACJA BUD23 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 24.
Która z przedstawionych na rysunku par narzędzi służy do wykonywania przekuwek kamieniarskich w formie otworów przelotowych?
Ilustracja przedstawia cztery pary narzędzi kamieniarskich oznaczonych literami A, B, C i D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przekuwki w formie otworów przelotowych wykonuje się narzędziem przeznaczonym do przebijania/przekuwania (np. przebijakiem) uderzanym młotkiem.
Poprawna jest para narzędzi umożliwiająca wykonanie otworu "na wylot", a nie tylko nacinanie, rowkowanie czy groszkowanie powierzchni.

Pełne wyjaśnienie:

Przekuwka kamieniarska w formie otworu przelotowego oznacza wykonanie przejścia "na wylot" przez element kamienny. Taka operacja wymaga narzędzia, które koncentruje energię uderzenia na małej powierzchni i pozwala systematycznie wybijać materiał w głąb, aż do przebicia na drugą stronę.

Dlatego właściwa para narzędzi to taka, w której występuje:

  • narzędzie do przebijania/wykrawania otworów (np. przebijak lub analogiczne dłuto o geometrii sprzyjającej wykonywaniu otworów),
  • narzędzie uderzeniowe (młotek kamieniarski), którym nadaje się kolejne uderzenia.

Odpowiedź wskazana jako poprawna odpowiada właśnie temu zestawowi funkcji: jedno narzędzie prowadzi i formuje otwór, drugie dostarcza energii uderzenia. To typowy dobór do ręcznego wykonywania przekuwek.

Pozostałe pary narzędzi są nieprawidłowe, jeśli składają się z narzędzi przeznaczonych do innych operacji, np.:

  • narzędzia do płaskiego skuwania lub wyrównywania (dają płaszczyznę, nie otwór),
  • narzędzia do nacinania/żłobienia (tworzą rowek lub krawędź),
  • narzędzia do fakturowania (zmieniają teksturę powierzchni, ale nie służą do przebijania na wylot).

W praktyce egzaminacyjnej warto patrzeć na geometrię końcówki narzędzia: im bardziej "punktowa" i przeznaczona do przebijania, tym większe prawdopodobieństwo, że służy do wykonywania otworów przelotowych. Równie ważne jest, by para obejmowała narzędzie uderzeniowe dopasowane do dłuta/przebijaka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przekuwka kamieniarska to ręczna obróbka polegająca na wykuwaniu materiału w kamieniu przy użyciu narzędzi uderzanych młotkiem. Może mieć formę rowka, gniazda lub otworu. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle chodzi o dobranie właściwego narzędzia do konkretnego kształtu przekucia.
Otwór przelotowy przechodzi przez cały przekrój elementu – ma wlot i wylot po przeciwnej stronie. To odróżnia go od otworu nieprzelotowego (ślepego), który kończy się wewnątrz materiału. Przy doborze narzędzi kluczowe jest, czy pozwalają skutecznie przebijać na wylot.
Do ręcznego wykonywania otworów w kamieniu stosuje się narzędzia do przebijania, np. przebijaki lub dłuta o geometrii umożliwiającej wybicie materiału punktowo. Zwykle pracują w parze z młotkiem kamieniarskim, który dostarcza energii uderzenia potrzebnej do stopniowego pogłębiania otworu.
Ponieważ przy ręcznym przekuwaniu to młotek nadaje uderzenia, które powodują odspajanie materiału. Samo dłuto lub przebijak bez narzędzia uderzeniowego nie wykona pracy. Na egzaminie warto sprawdzić, czy w parze narzędzi występuje zarówno element roboczy (dłuto/przebijak), jak i element uderzeniowy.
Najczęściej przebijak ma końcówkę bardziej punktową lub przystosowaną do pracy w głąb, a przecinak jest ukierunkowany na cięcie/nacinanie i ma krawędź tnącą (bardziej liniową). W zadaniach obrazkowych zwracaj uwagę na geometrię końcówki: punkt/stożek sugeruje otwór, a krawędź – rowek lub nacięcie.
Nie. Dłuta mają różne przeznaczenia: jedne służą do skuwania płaszczyzn, inne do rowków, a jeszcze inne do przebijania. Do otworu przelotowego potrzebujesz narzędzia, które efektywnie skupia uderzenie i umożliwia wybicie materiału w głąb, a nie tylko obróbkę powierzchni.
Najczęstsze błędy to wybór narzędzi "podobnych z wyglądu" bez analizy końcówki, mylenie narzędzi do fakturowania z narzędziami do przebijania oraz pomijanie faktu, że musi wystąpić narzędzie uderzeniowe. Pomaga metoda: najpierw rozpoznaj funkcję (otwór), potem szukaj geometrii punktowej.
Otwory przelotowe wykonuje się m.in. pod kotwy, łączniki, pręty montażowe, elementy mocujące lub przejścia instalacyjne. W renowacji ważne jest, by otwór był wykonany bez nadmiernego wykruszania krawędzi, dlatego dobór właściwego narzędzia i techniki uderzeń ma bezpośredni wpływ na jakość i trwałość naprawy.
Najlepiej uczyć się na zestawach zdjęć/rysunków z podpisami i ćwiczyć rozpoznawanie po końcówkach roboczych. Warto robić fiszki: nazwa – zastosowanie – cechy kształtu. Dodatkowo pomocne jest porównywanie narzędzi w parach (np. przebijak vs przecinak), bo egzamin często testuje te różnice.
Zwykle są to: wąska, punktowa lub stożkowa część robocza, przystosowanie do pracy osiowo w głąb oraz możliwość przenoszenia powtarzalnych uderzeń młotka. Na rysunku zwróć uwagę, czy narzędzie wygląda jak "do przebijania" (punkt) czy "do cięcia" (krawędź) albo "do faktury" (zęby/groszki).
info

Około 27% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii robót kamieniarskich (narzędzia i operacje obróbcze)
  • Katalogi/atlas narzędzi kamieniarskich z opisem zastosowań (część: dłuta, przebijaki, młotki)
  • Instrukcje BHP dla prac kamieniarskich (dobór narzędzi i ochron osobistych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego