Pytanie dotyczy tego, które jednostki mogą być tworzone przez jednostkę samorządu terytorialnego (JST), czyli np. przez gminę. W praktyce administracyjnej kluczowe jest rozróżnienie pomiędzy:
- jednostkami samorządowymi (tworzonymi i prowadzonymi przez JST, realizującymi zadania lokalne),
- jednostkami administracji rządowej (podległymi organom państwowym, działającymi w strukturze państwa),
- oraz służbami/instytucjami funkcjonującymi w odrębnych systemach organizacyjnych.
Prawidłowa odpowiedź: Straż gminna.
Straż gminna jest formacją działającą na poziomie gminy i wiąże się z realizacją zadań lokalnych z zakresu porządku publicznego. Z punktu widzenia technika administracji istotne jest, że jest to jednostka, którą gmina może zorganizować w ramach swoich struktur, aby wykonywać określone zadania na terenie gminy.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Straż pożarna – choć działa lokalnie, nie jest typową jednostką organizacyjną tworzoną przez JST w takim sensie jak jednostki gminne; funkcjonuje w odrębnym systemie i nie należy jej automatycznie utożsamiać z "jednostką gminy".
- Urząd skarbowy – jest elementem administracji państwowej odpowiedzialnej za sprawy podatkowe; JST nie tworzy urzędów skarbowych, bo nie są one jednostkami samorządowymi.
- Urząd statystyczny – działa w systemie statystyki publicznej państwa; również nie jest jednostką, którą tworzy samorząd terytorialny.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się "urzędy" kojarzone z zadaniami państwa (podatki, statystyka), zwykle są to struktury administracji rządowej. Jednostki tworzone przez JST częściej dotyczą usług i zadań stricte lokalnych.
