KWALIFIKACJA SPO1 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 9.
Która z wymienionych potrzeb nie należy do potrzeb bezpieczeństwa?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Potrzeby bezpieczeństwa dotyczą m.in. ochrony, stabilizacji i poczucia spokoju oraz opieki i wsparcia. Wypoczynek jest zwykle zaliczany do potrzeb fizjologicznych (regeneracja organizmu), a nie do obszaru bezpieczeństwa. Dlatego wskazanie "Wypoczynku." pasuje jako potrzeba nienależąca do bezpieczeństwa.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu sprawdzana jest umiejętność rozróżniania potrzeb bezpieczeństwa od innych grup potrzeb, które w praktyce opiekuńczej często się ze sobą mieszają. W ujęciach psychologicznych potrzeby bezpieczeństwa odnoszą się do stabilności, przewidywalności, ochrony, opieki i redukcji zagrożenia (zarówno fizycznego, jak i psychicznego).

Odpowiedź "Wypoczynku." jest trafna, ponieważ wypoczynek kojarzy się przede wszystkim z regeneracją i zaspokajaniem potrzeb organizmu (sen, odpoczynek, odzyskiwanie sił). Tego typu potrzeby zwykle klasyfikuje się jako fizjologiczne, a nie jako potrzeby bezpieczeństwa.

Pozostałe propozycje są bliższe bezpieczeństwu:

  • "Spokoju." – spokój psychiczny wiąże się z poczuciem braku zagrożenia, redukcją lęku i napięcia, czyli jest elementem bezpieczeństwa emocjonalnego.
  • "Wsparcia." – wsparcie (np. emocjonalne, informacyjne, instrumentalne) zwiększa przewidywalność sytuacji i poczucie, że w razie trudności ktoś pomoże, co buduje bezpieczeństwo.
  • "Opieki." – opieka oznacza zapewnianie ochrony, nadzoru, pomocy w codziennym funkcjonowaniu, a więc bezpośrednio odpowiada na potrzebę bezpieczeństwa i zmniejsza ryzyko zagrożeń.

W pracy asystenta osoby z niepełnosprawnością takie rozróżnienie ma znaczenie praktyczne: gdy podopieczny zgłasza problem, warto ustalić, czy chodzi o bezpieczeństwo (np. obawa przed upadkiem, brak opieki, niepewność), czy o regenerację (zmęczenie, brak snu). Od tego zależy dobór wsparcia: inaczej organizuje się opiekę i zabezpieczenia, a inaczej planuje odpoczynek i przerwy w aktywności.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Potrzeby bezpieczeństwa dotyczą dążenia do stabilizacji i ochrony: przewidywalności, opieki, wsparcia oraz redukcji zagrożeń fizycznych i psychicznych. W praktyce opiekuńczej obejmują m.in. poczucie, że w razie trudności ktoś pomoże, a otoczenie jest bezpieczne.
Wypoczynek wiąże się z regeneracją organizmu (odzyskiwanie sił, odpoczynek, sen), dlatego typowo klasyfikuje się go jako potrzebę fizjologiczną. Potrzeby bezpieczeństwa skupiają się bardziej na ochronie, stabilności i zmniejszeniu ryzyka niż na samej regeneracji.
Spokój dotyczy głównie stanu psychicznego: mniejszego lęku, napięcia i poczucia zagrożenia, więc jest blisko bezpieczeństwa emocjonalnego. Wypoczynek dotyczy regeneracji ciała i zmęczenia. W opiece warto dopytać, czy problemem jest stres/lęk, czy brak sił i snu.
Poczucie bezpieczeństwa wzmacnia np. jasna informacja co będzie dalej, obecność zaufanej osoby, pomoc w załatwianiu spraw, trening korzystania z urządzeń pomocniczych, a także plan awaryjny. Kluczowe jest przewidywalne działanie i możliwość szybkiego uzyskania pomocy.
Najczęściej opieka kojarzy się z ochroną i zmniejszaniem ryzyka, więc łączy się z bezpieczeństwem. W praktyce może jednak dotyczyć też innych potrzeb (np. organizacji aktywności społecznych). Na egzaminie zwykle traktuje się "opiekę" jako element zapewniający ochronę i stabilność.
Częsty błąd to kierowanie się potocznym skojarzeniem zamiast klasyfikacją (np. "odpoczynek daje bezpieczeństwo"). Druga pułapka to pojęcia bardzo szerokie (opieka, wsparcie), które można różnie interpretować. Pomaga myślenie: bezpieczeństwo = ochrona i stabilność, fizjologia = regeneracja.
Wskazówkami są: lęk przed upadkiem, unikanie aktywności, obawy o zostanie samemu, prośby o nadzór lub pomoc w czynnościach. Asystent powinien dopytać o konkretne zagrożenia, ocenić ryzyko w otoczeniu i zaplanować wsparcie (opieka, procedury, pomoc techniczna).
Opieka jest priorytetem, gdy istnieje realne ryzyko (np. upadek, dezorientacja, brak samodzielności w higienie czy przyjmowaniu leków). Wypoczynek jest priorytetem, gdy dominuje przemęczenie i spadek wydolności. W praktyce często łączy się oba działania: bezpieczeństwo + regeneracja.
Potrzeby fizjologiczne dotyczą podstaw funkcjonowania organizmu: sen, jedzenie, odpoczynek, regeneracja. Potrzeby bezpieczeństwa dotyczą ochrony i stabilności: opieka, wsparcie, przewidywalność, brak zagrożeń. W zadaniach testowych warto przyporządkować pojęcie do "ciało" vs "ochrona/stabilność".
Najlepiej zrobić krótką tabelę kategorii potrzeb i po 5–10 przykładów do każdej, a potem trenować na sytuacjach z życia podopiecznego. Ucz się rozróżniać pojęcia bliskie znaczeniowo (spokój–wypoczynek, wsparcie–opieka). Pomaga też praca na case studies i pytaniach jednokrotnego wyboru.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Potrzeby bezpieczeństwa dotyczą m.in. ochrony, stabilizacji i poczucia spokoju oraz opieki i wsparcia."

Źródła:

  • Maslow, A. H., "A Theory of Human Motivation", Psychological Review, 1943 (klasyfikacja potrzeb, w tym potrzeby fizjologiczne i bezpieczeństwa)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Hierarchia_potrzeb - dostęp 2026-03-02
  • https://www.britannica.com/science/Maslows-hierarchy-of-needs - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podstawowe podręczniki psychologii motywacji i potrzeb człowieka (działy o klasyfikacjach potrzeb)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji dotyczące wsparcia psychospołecznego i poczucia bezpieczeństwa osoby z niepełnosprawnością
  • Notatki własne: tabela porównująca potrzeby fizjologiczne, bezpieczeństwa, przynależności i uznania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego