KWALIFIKACJA MEC8 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 39.
Która z wymienionych przekładni nie jest stosowana w budowie napędu wiertarek stołowych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przekładnia łańcuchowa nie jest typowym rozwiązaniem w napędzie wiertarek stołowych. W praktyce do zmiany prędkości i przeniesienia momentu częściej stosuje się przekładnie pasowe (stopniowe koła pasowe), zębate (w skrzynkach biegów) lub rozwiązania oparte o tarcie w określonych konstrukcjach.

Pełne wyjaśnienie:

Wiertarka stołowa wymaga układu napędowego, który przeniesie moment z silnika na wrzeciono oraz umożliwi dobór prędkości obrotowej do materiału i średnicy wiertła. W typowych konstrukcjach spotyka się rozwiązania proste w obsłudze i łatwe do osłonięcia.

Odpowiedź "Łańcuchowa" jest właściwa, ponieważ przekładnie łańcuchowe kojarzą się głównie z napędami, gdzie liczy się odporność na warunki pracy i możliwość przenoszenia większych odległości osi (np. w mechanizmach transportowych). W wiertarkach stołowych dominują inne rozwiązania, a łańcuch wprowadza dodatkowy hałas, drgania oraz utrudnia kompaktową zabudowę i osłony w typowej głowicy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują jako "nie stosowane":

  • "Pasowa" – to jedno z najczęstszych rozwiązań w wiertarkach stołowych. Stopniowe koła pasowe lub wariatory umożliwiają zmianę prędkości przez przełożenie pasa, a napęd jest stosunkowo cichy i prosty serwisowo.
  • "Zębata" – w wielu wiertarkach (zwłaszcza o większych możliwościach) spotyka się przekładnie zębate, np. w skrzynkach przekładniowych, gdy potrzebna jest sztywniejsza transmisja i szybka zmiana prędkości.
  • "Cierna" – przekładnie wykorzystujące tarcie mogą występować jako elementy regulacji prędkości w wybranych konstrukcjach (rozwiązania zależne od producenta), dlatego nie można ich z góry wykluczyć jako "nigdy niestosowanych".

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o napęd wiertarki stołowej najpierw przypomnij sobie typową głowicę z silnikiem i osłoną – najczęściej zobaczysz pasek i koła pasowe lub zamkniętą przekładnię zębatą, a nie łańcuch.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przekładnia w wiertarce stołowej to zespół elementów przenoszących napęd z silnika na wrzeciono i zmieniających przełożenie. Dzięki niej można dobrać prędkość obrotową do wiercenia (materiał, średnica wiertła) oraz uzyskać wymagany moment. Najczęściej realizuje to układ pasów lub kół zębatych.
Przekładnia pasowa jest prosta, tania i dość cicha, a zmiana prędkości bywa łatwa (np. przez przełożenie pasa na inne stopnie kół pasowych). Dodatkowo pas może częściowo tłumić drgania i w razie przeciążenia ograniczyć skutki nagłego zablokowania narzędzia, co bywa korzystne w warsztacie.
Najczęściej spotkasz zmianę prędkości przez przełożenie pasa na stopniowych kołach pasowych lub przez przekładnię zębatą w skrzynce biegów (z dźwignią/przełącznikiem). W niektórych konstrukcjach mogą występować inne układy regulacji, ale na poziomie egzaminu kluczowe są rozwiązania pasowe i zębate.
Tak, przekładnia zębata bywa stosowana, szczególnie gdy potrzebna jest sztywna transmisja i szybka zmiana przełożeń bez przekładania pasa. W praktyce spotyka się ją w wiertarkach o większych możliwościach lub w konstrukcjach z zamkniętą przekładnią (skrzynką). Wymaga jednak smarowania i zwykle jest głośniejsza od pasowej.
Przekładnia cierna przenosi moment dzięki tarciu między elementami (np. rolkami lub tarczami). Umożliwia płynną zmianę przełożenia w pewnych układach, ale jest wrażliwa na poślizg i zużycie powierzchni. W maszynach warsztatowych może występować w wybranych rozwiązaniach regulacji, jednak nie jest tak typowa jak pas lub koła zębate.
Napęd łańcuchowy częściej stosuje się tam, gdzie liczy się odporność i możliwość pracy w trudniejszych warunkach, a nie kompaktowa zabudowa. W wiertarce stołowej istotne są: cicha praca, łatwe osłony oraz prosta zmiana prędkości. Łańcuch zwykle zwiększa hałas i utrudnia konstrukcję głowicy w typowym układzie.
Najczęściej w górnej części wiertarki (głowicy) znajduje się osłona, a pod nią koła pasowe i pasek klinowy. Widać też możliwość przełożenia pasa na inne stopnie kół. Objawem napędu pasowego bywa również to, że po przeciążeniu może wystąpić poślizg pasa zamiast natychmiastowego "zatrzymania na sztywno".
Częsty błąd to wybór odpowiedzi na podstawie skojarzeń z inną maszyną (np. z transportem łańcuchowym) zamiast z wiertarką. Drugi błąd to mylenie "przekładni" z innymi elementami napędu. Pomaga sprawdzenie, czy dana przekładnia jest typowa dla zwartej głowicy i prostej zmiany prędkości.
Kontrolę wykonuje się okresowo oraz po objawach typu piszczenie, spadek prędkości pod obciążeniem lub zapach przypalonej gumy. W praktyce sprawdza się stan i napięcie pasa, współosiowość kół oraz czystość powierzchni roboczych. To typowe czynności obsługowe w pracy mechanika-montera.
Warto nauczyć się rozpoznawać: pas, koła pasowe, przekładnię zębatą oraz podstawowe cechy przekładni ciernej i łańcuchowej. Pomaga obejrzenie rzeczywistej wiertarki w pracowni i prześledzenie drogi przeniesienia napędu od silnika do wrzeciona. Na egzaminie szukaj słów "typowo", "najczęściej", "nie jest stosowana".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Przekładnia łańcuchowa nie jest typowym rozwiązaniem w napędzie wiertarek stołowych."

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw konstrukcji maszyn (rozdziały o przekładniach i przeniesieniu napędu)
  • Instrukcje obsługi (DTR) wiertarek stołowych dostępnych w pracowni/szkole
  • Katalogi i opisy producentów wiertarek stołowych (sekcja: napęd i zmiana prędkości)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego