Przekładnia transformatora (w sensie zwojowym) wynika przede wszystkim ze stosunku liczby zwojów uzwojenia pierwotnego do liczby zwojów uzwojenia wtórnego. W idealnym przybliżeniu to właśnie ten stosunek determinuje, jakie napięcie pojawi się po stronie wtórnej przy zadanym napięciu po stronie pierwotnej.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "Zwarcie międzyzwojowe w uzwojeniu pierwotnym"?
Zwarcie międzyzwojowe oznacza, że część zwojów uzwojenia zostaje "ominięta" elektrycznie (zwoje zwierają się ze sobą), przez co uzwojenie nie pracuje tak, jak zaprojektowano. Skutkiem jest zmniejszenie efektywnej liczby zwojów uzwojenia pierwotnego. Jeśli liczba zwojów po stronie pierwotnej efektywnie maleje, to maleje też przekładnia (stosunek zwojów), bo zmienia się parametr konstrukcyjny uzwojenia.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- Spadek napięcia zasilającego – obniży napięcie pierwotne, a więc wtórne również może spaść, ale nie zmienia to samej przekładni zwojowej. To jest zmiana warunków zasilania, a nie zmiana parametrów uzwojenia.
- Zwarcie międzyzwojowe w uzwojeniu wtórnym – to uszkodzenie wpływa na stronę wtórną (np. wzrost prądu, nagrzewanie, pogorszenie napięcia pod obciążeniem), ale nie jest typową przyczyną "zmniejszenia przekładni" rozumianej jako stosunek zwojów; wprost zmniejszałoby się raczej efektywne N2, co prowadziłoby do innego kierunku zmiany niż wskazany w pytaniu.
- Wzrost obciążenia – zwiększa spadki napięć na rezystancjach uzwojeń i rozproszeniach, więc napięcie wtórne w praktyce może się obniżyć, ale przekładnia jako cecha uzwojeń nie "zmniejsza się" od samego obciążenia. To częsty błąd polegający na myleniu spadku napięcia z modyfikacją przekładni.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się zjawiska "zewnętrzne" (obciążenie, zasilanie) oraz "wewnętrzne" (uszkodzenie uzwojenia), a pytanie dotyczy zmiany parametru wynikającego z konstrukcji uzwojeń, zwykle właściwa jest przyczyna związana bezpośrednio z uzwojeniem.
