W płodozmianie przedplon to roślina uprawiana w roku poprzedzającym uprawę następczą. Ocena "najlepszego przedplonu" nie polega na wskazaniu rośliny "najbardziej wartościowej" gospodarczo, lecz tej, która tworzy najlepsze stanowisko pod kolejną uprawę.
Dla rzepaku jarego korzystny przedplon powinien spełniać kilka warunków praktycznych:
- Poprawiać strukturę gleby (spulchnienie, dobra kultura roli), aby ułatwić doprawienie roli pod siew wiosenny.
- Ograniczać zachwaszczenie – ważne jest, by pole po zbiorze przedplonu było możliwie czyste, bez dużej presji chwastów i samosiewów.
- Nie utrudniać terminowego przygotowania pola – zbyt późny zbiór lub pozostawienie dużej ilości resztek pożniwnych może przesunąć i skomplikować uprawki.
- Zmniejszać ryzyko problemów fitosanitarnych (choroby, szkodniki), które nasilają się przy niekorzystnym następstwie roślin.
Odpowiedź "Ziemniak." jest uzasadniona tym, że ziemniak (jako typowa roślina okopowa) zwykle wiąże się z intensywniejszą uprawą roli i pielęgnacją w sezonie, co pomaga w ograniczaniu chwastów, a po zbiorze często pozostawia glebę w dobrej strukturze. Daje to dobre warunki do przygotowania stanowiska pod rzepak jary.
Pozostałe propozycje są mniej trafne w typowym ujęciu agrotechnicznym:
- "Pszenica." to zboże, po którym stanowisko bywa bardziej zagęszczone, a resztki pożniwne i samosiewy mogą utrudniać przygotowanie pola oraz zwiększać presję chwastów bez dodatkowych zabiegów.
- "Fasola." jako roślina motylkowa może kojarzyć się z korzyścią azotową, ale sama zdolność wzbogacania stanowiska w azot nie przesądza o byciu "najlepszym" przedplonem; liczy się także struktura, zachwaszczenie i organizacja uprawek.
- "Kukurydza." często jest zbierana stosunkowo późno i pozostawia dużo masy resztek, co może utrudnić szybkie i staranne przygotowanie stanowiska pod uprawę wiosenną.
Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: okopowe często są bardzo dobrymi przedplonami, bo sprzyjają poprawie kultury gleby i ograniczaniu zachwaszczenia, co przekłada się na lepszy start roślin następczych.
