Umowy można dzielić m.in. ze względu na rozkład obowiązków (świadczeń) między stronami. Umowa jednostronnie zobowiązująca to taka konstrukcja, w której – w typowym ujęciu – obowiązek spełnienia świadczenia spoczywa zasadniczo tylko na jednej stronie, a druga strona nie jest zobowiązana do świadczenia wzajemnego.
Darowizna jest klasycznym przykładem umowy, w której istotą jest nieodpłatne przysporzenie majątkowe na rzecz obdarowanego. Z tego powodu typowy ciężar zobowiązania (wykonania przysporzenia) leży po stronie darczyńcy, a obdarowany nie spełnia świadczenia wzajemnego "w zamian".
Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo co do zasady mają charakter dwustronnie zobowiązujący:
- Sprzedaż – jedna strona przenosi własność i wydaje rzecz, druga płaci cenę; obowiązki są po obu stronach.
- Najem – wynajmujący oddaje rzecz do używania, a najemca płaci czynsz; również występują świadczenia wzajemne.
- Zlecenie – przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonych czynności dla dającego zlecenie, a w praktyce często pojawiają się obowiązki po obu stronach (np. współdziałanie, zwrot wydatków, wynagrodzenie, jeśli umówione).
Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o "jednostronność" nie kieruj się wyłącznie tym, czy umowa jest odpłatna, lecz tym, czy druga strona ma obowiązek świadczenia wzajemnego. Najpierw nazwij świadczenia stron, potem oceń ich wzajemność.
