KWALIFIKACJA BUD9 - CZERWIEC 2020 (test 2)

PYTANIE NR 25.
Która z zasad obowiązuje podczas odpowietrzania i napełniania sieci gazowej niskiego i średniego ciśnienia?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podczas odpowietrzania i napełniania sieci gazowej kluczowe jest ograniczenie ryzyka zapłonu mieszaniny gazowo‑powietrznej.
Dlatego wylot kolumny wydmuchowej powinien być uziemiony, umieszczony w bezpiecznej odległości od źródeł zapłonu i wyprowadzony na odpowiednią wysokość nad teren, aby rozproszyć gaz.

Pełne wyjaśnienie:

Odpowietrzanie i napełnianie sieci gazowej to czynności o podwyższonym ryzyku, ponieważ w trakcie procesu może pojawiać się mieszanina gazu z powietrzem. Taka mieszanina, przy sprzyjających proporcjach i obecności energii zapłonu, może ulec zapłonowi lub wybuchowi. Z tego powodu nadrzędnym celem zasad organizacji prac jest minimalizacja prawdopodobieństwa powstania źródła zapłonu oraz bezpieczne odprowadzenie i rozproszenie gazu.

Odpowiedź wskazująca, że uziemiony wylot kolumny wydmuchowej ma być zlokalizowany w bezpiecznej odległości od źródeł zapłonu i wyprowadzony ponad poziom terenu, opisuje typową zasadę bezpieczeństwa: ogranicza ryzyko zapłonu od ładunków elektrostatycznych (uziemienie) oraz zmniejsza ryzyko, że gaz trafi w rejon, gdzie występują potencjalne zapalniki (odległość od źródeł zapłonu). Wyprowadzenie wylotu na wysokość ma znaczenie praktyczne, bo ułatwia rozproszenie gazu w atmosferze i ogranicza gromadzenie się mieszaniny przy gruncie.

Stwierdzenie o konieczności przekraczania określonego ciśnienia na kolumnie wydmuchowej nie jest uniwersalną "zasadą bezpieczeństwa" dla odpowietrzania — samo podbijanie ciśnienia mogłoby zwiększać intensywność wypływu bez rozwiązywania problemu zapłonu. Z kolei warunek wstrzymania prac przy określonej zawartości tlenu może brzmieć technicznie, ale bez jednoznacznego kontekstu metody pomiaru i kryteriów procesu nie stanowi ogólnej zasady organizacji stanowiska. Odpowiedź mówiąca o prowadzeniu odpowietrzania bez względu na pogodę jest błędna z punktu widzenia bezpieczeństwa: warunki atmosferyczne (np. wiatr, burze) mogą wpływać na rozprzestrzenianie się gazu i ryzyko wyładowań.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy zasad odpowietrzania/napełniania, najczęściej poprawne są odpowiedzi odnoszące się do BHP: uziemienia, strefy wolnej od źródeł zapłonu, kontroli otoczenia i bezpiecznego odprowadzenia gazu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kolumna wydmuchowa to element/urządzenie używane podczas odpowietrzania lub napełniania rurociągu, które umożliwia kontrolowany wypływ gazu lub mieszaniny gazu z powietrzem do atmosfery. Jej zadaniem jest bezpieczne wyprowadzenie strumienia w miejsce, gdzie można go rozproszyć i odizolować od zapłonu.
Uziemienie zmniejsza ryzyko powstania iskry od ładunków elektrostatycznych. Podczas przepływu gazu i tarcia o elementy instalacji mogą gromadzić się ładunki, a wyładowanie w obecności mieszaniny gazowo‑powietrznej jest potencjalnym źródłem zapłonu. Uziemienie jest więc środkiem prewencyjnym.
Chodzi o takie ustawienie wylotu i organizację strefy pracy, aby w pobliżu nie było otwartego ognia, urządzeń iskrzących, pracy narzędzi mogących wytworzyć iskrę, pojazdów, palenia tytoniu itp. W praktyce tworzy się strefę kontrolowaną i ogranicza dostęp osób postronnych.
Takie czynności wykonuje się m.in. po budowie nowego odcinka sieci, po naprawie, wymianie elementów, modernizacji lub po przerwach eksploatacyjnych, gdy w rurociągu znajduje się powietrze. Celem jest usunięcie powietrza i doprowadzenie do bezpiecznego, kontrolowanego stanu pracy.
Tak. Wiatr, opady, burze czy mgła mogą wpływać na rozpraszanie gazu, widoczność oraz ryzyko powstania niepożądanych wyładowań. Dlatego w praktyce ocenia się warunki i w razie potrzeby modyfikuje organizację prac lub je wstrzymuje, zamiast działać "bez względu na pogodę".
Najistotniejsze jest ryzyko zapłonu lub wybuchu mieszaniny gazu z powietrzem, która może wydobywać się podczas procesu. Do zdarzenia dochodzi, gdy jednocześnie wystąpi mieszanina w zakresie palności oraz źródło zapłonu (iskra, płomień, gorąca powierzchnia). Stąd nacisk na strefę bez zapłonu i uziemienie.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi z konkretnymi progami liczbowymi (kPa, %) tylko dlatego, że brzmią "fachowo". W wielu zadaniach egzaminacyjnych kluczowe są zasady organizacji bezpieczeństwa: uziemienie, oddalenie od zapłonu, kontrola otoczenia i ograniczenie dostępu, a nie przypadkowy parametr liczbowy.
Źródło zapłonu to wszystko, co może dostarczyć energii do zapalenia mieszaniny gazowo‑powietrznej: otwarty płomień, iskry mechaniczne/elektryczne, palenie, gorące powierzchnie, nieprzystosowane urządzenia elektryczne, a czasem także wyładowania elektrostatyczne. Dlatego usuwa się je ze strefy prac.
Należy wyznaczyć i zabezpieczyć strefę, ograniczyć dostęp osób postronnych, usunąć potencjalne źródła zapłonu, przygotować środki łączności i nadzoru oraz sprawdzić stabilne ustawienie urządzeń. Kluczowe jest też potwierdzenie uziemienia oraz takiego wyprowadzenia wylotu, by gaz mógł się bezpiecznie rozpraszać.
Dobra odpowiedź BHP zwykle odnosi się do mechanizmu ryzyka (zapłon/wybuch) i środków kontroli: uziemienie, eliminacja zapłonu, strefy bezpieczeństwa, organizacja stanowiska. Odpowiedź "pozornie techniczna" często podaje liczbę bez wyjaśnienia, jak wpływa na bezpieczeństwo i czy jest uniwersalna dla danej czynności.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne BHP dla prac przy sieciach gazowych stosowane w kształceniu zawodowym
  • Instrukcje stanowiskowe prac gazoniebezpiecznych u operatorów sieci (procedury wewnętrzne zakładu)
  • Podręczniki z zakresu instalacji i sieci gazowych omawiające odpowietrzanie i napełnianie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego