KWALIFIKACJA SPO4 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 28.
Którą zabawę powinna wykorzystać opiekunka w celu doskonalenia motoryki małej dziecka w IV kwartale drugiego roku życia?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Lepienie wałeczków z masy solnej ćwiczy chwyt, nacisk palców, koordynację obu rąk i kontrolę ruchu nadgarstka – kluczowe elementy motoryki małej u dziecka pod koniec 2. roku życia. Zadania z wycinaniem wymagają zwykle bardziej dojrzałej koordynacji i są trudniejsze oraz mniej typowe dla tego etapu.

Pełne wyjaśnienie:

Motoryka mała to sprawność dłoni i palców oraz ich współpraca z kontrolą wzroku. W końcowej części 2. roku życia dziecko intensywnie doskonali manipulację, nacisk, rotację i precyzyjne ruchy palców, ale nadal potrzebuje zadań opartych na dużej liczbie powtórzeń, prostym schemacie działania i bezpiecznym materiale.

Odpowiedź "Lepienie z masy solnej wałeczków." jest właściwa, bo wałeczek powstaje przez toczenie i docisk masy dłońmi oraz palcami. Ta czynność:

  • rozwija siłę i różnicowanie nacisku (dziecko uczy się dociskać "w sam raz"),
  • wymaga koordynacji obu rąk (stabilizacja i ruch naprzemienny),
  • usprawnia zakres ruchu w nadgarstku i kontrolę kierunku,
  • jest łatwa do stopniowania: od grubych wałków do cieńszych, od krótkich do dłuższych.

Dlaczego pozostałe propozycje są gorszym wyborem dla tego celu i etapu?

  • "Lepienie z masy solnej ludzików." bywa atrakcyjne, ale zwykle wymaga łączenia wielu małych elementów (głowa, ręce, nogi) i precyzyjnego planowania. To zwiększa trudność poznawczą i manualną. W praktyce dziecko może szybciej się zniechęcić, a ćwiczenie precyzji zastąpi frustracja z powodu rozpadających się części.
  • "Wycinanie kolorowego papieru wzdłuż linii prostej." wymaga opanowania nożyczek, koordynacji obu rąk (jedna tnie, druga prowadzi papier), kontroli toru ruchu oraz wytrwałości. Jest to czynność bardziej zaawansowana i nie zawsze adekwatna dla wieku ok. 21–24 miesięcy; dodatkowo wprowadza większe ryzyko i wymaga bardzo ścisłego nadzoru.
  • "Wycinanie kolorowego papieru wzdłuż linii krzywej." jest jeszcze trudniejsze, bo oprócz samego cięcia dochodzi płynne prowadzenie po krzywiźnie, częste zmiany kierunku i precyzyjna kontrola tempa. To typowe zadanie dla starszych dzieci, kiedy podstawy cięcia są już utrwalone.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o motorykę małą na wczesnym etapie wybieraj aktywności bez narzędzi tnących, o prostym celu (toczenie, ugniatanie, wkładanie/wyjmowanie, nawlekanie dużych elementów). Jeśli w odpowiedzi pojawia się konieczność prowadzenia po linii lub cięcia, zwykle oznacza to wyższy poziom dojrzałości koordynacyjnej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Motoryka mała to sprawność dłoni i palców oraz precyzja manipulacji, np. ugniatanie, toczenie, chwytanie drobnych elementów czy wkładanie i wyjmowanie. W opiece nad dzieckiem ocenia się ją przez obserwację, jak dziecko kontroluje ruch i nacisk oraz czy potrafi skoordynować obie ręce.
Najlepiej sprawdzają się proste, powtarzalne czynności: ugniatanie i toczenie mas (masa solna, ciastolina), przekładanie elementów, zabawy "wkładanie–wyjmowanie", duże nawlekanie, sortery. Ważne jest stopniowanie trudności i krótki czas zadania, aby uniknąć zniechęcenia.
Toczenie wałeczków wymaga pracy palców i dłoni, kontrolowania nacisku oraz koordynacji obu rąk. Dziecko ćwiczy płynność ruchu i stabilizację nadgarstka, co jest podstawą dla późniejszych umiejętności samoobsługowych i grafomotorycznych. To zadanie jest też łatwe do urozmaicania bez zwiększania ryzyka.
Wycinanie może być dla wielu dzieci na tym etapie zbyt trudne, bo wymaga dojrzałej koordynacji obu rąk i kontroli kierunku ruchu nożyczek. Dodatkowo jest to czynność o podwyższonym ryzyku, wymagająca ścisłego nadzoru. W praktyce częściej zaczyna się od bezpieczniejszych aktywności manualnych.
Sygnały to m.in. szybka frustracja, częste porzucanie zadania, bardzo sztywny chwyt, silny nacisk lub brak kontroli siły, a także trudność z utrzymaniem uwagi. Wtedy warto uprościć zadanie (większe elementy, mniej etapów) i wrócić do podstaw, np. ugniatania i toczenia.
Bezpieczne są masy plastyczne przeznaczone dla małych dzieci (np. masa solna, ciastolina dla dzieci), duże klocki, sortery i elementy bez ostrych krawędzi. Materiał powinien być nietoksyczny, a elementy na tyle duże, by ograniczać ryzyko połknięcia. Zawsze potrzebny jest nadzór osoby dorosłej.
Można zacząć od dużych, krótkich wałków toczonych całą dłonią. Potem przejść do cieńszych wałków, dodawać dzielenie na odcinki (odrywanie), łączenie wałków w proste kształty oraz elementy dekorowania (odcisk palca, stempel). Zmiany wprowadza się małymi krokami, obserwując komfort dziecka.
Wałeczki ćwiczą przede wszystkim powtarzalny ruch toczenia, nacisk i koordynację obu rąk w prostym schemacie. Ludziki zwykle wymagają łączenia wielu drobnych części i większej precyzji oraz planowania. Dla młodszego dziecka wałeczki częściej dają sukces i stabilnie rozwijają bazowe umiejętności.
Częsty błąd to wybór aktywności "szkolnych" (np. wycinanie po linii) zbyt wcześnie, bez uwzględnienia etapu rozwoju. Innym jest zbyt szybkie zwiększanie trudności lub zbyt długie zadanie, co kończy się frustracją. Warto wybierać proste czynności i obserwować jakość ruchu, nie tylko efekt końcowy.
Skup się na typowych, bezpiecznych aktywnościach manipulacyjnych: ugniatanie, toczenie, wkładanie/wyjmowanie, proste dopasowywanie. Unikaj odpowiedzi wymagających precyzyjnych narzędzi (nożyczki) lub złożonego planowania pracy. W pytaniach rozwojowych liczy się adekwatność do wieku i stopniowanie trudności.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Lepienie wałeczków z masy solnej ćwiczy chwyt, nacisk palców, koordynację obu rąk i kontrolę ruchu nadgarstka – kluczowe elementy motoryki małej u dziecka pod koniec 2."

Źródła:

  • CDC (Centers for Disease Control and Prevention) – Developmental Milestones: 2 years (2 years old) – https://www.cdc.gov/ncbddd/actearly/milestones/milestones-2yr.html (dostęp: 2026-03-01)
  • NHS (UK) – Your baby at 2 years: development – https://www.nhs.uk/conditions/baby/babys-development/developmental-milestones/your-baby-at-2-years/ (dostęp: 2026-03-01)
  • Raising Children Network (Australia) – Child development 2-3 years – https://raisingchildren.net.au/preschoolers/development/development-tracker-2-3-years (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki z psychologii rozwoju dziecka (rozdziały o rozwoju motorycznym w 1–3 r.ż.)
  • Materiały metodyczne do pracy opiekuńczo-wychowawczej w żłobku (propozycje zabaw manipulacyjnych)
  • Karty obserwacji rozwoju dziecka (obszar motoryki małej) stosowane w placówkach opieki

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego