Konta pozabilansowe (często nazywane kontami memorandum) są prowadzone po to, aby kontrolować i ujawniać informacje o określonych zdarzeniach lub wielkościach, które z różnych przyczyn nie są ujmowane w aktywach i pasywach w taki sam sposób jak operacje bilansowe. Ich podstawową cechą jest to, że mają charakter pozabilansowy, czyli nie kształtują bezpośrednio sum bilansowych, lecz dostarczają danych pomocniczych.
Z tego powodu w ewidencji na kontach pozabilansowych przyjmuje się zasadę pojedynczego zapisu. W praktyce oznacza to, że zapis nie musi mieć klasycznej "pary" przeciwstawnych zapisów na dwóch kontach, jak w mechanizmie podwójnego zapisu (Wn jednego konta i Ma drugiego konta). Pojedynczy zapis lepiej odpowiada funkcji informacyjnej: pozwala rejestrować np. wartość, ilość lub fakt wystąpienia zdarzenia bez budowania pełnej korespondencji kont bilansowych.
Stwierdzenie "zasada powtórzonego zapisu" nie stanowi standardowej, powszechnie stosowanej zasady ewidencji kont pozabilansowych; jest to pojęcie mylące i nie oddaje istoty kont memorandum. Twierdzenie, że "konto pozabilansowe koresponduje z kontem syntetycznym" również jest nietrafne: relacja syntetyka–analityka dotyczy struktury planu kont (poziom szczegółowości), natomiast korespondencja kont dotyczy mechaniki zapisu podwójnego. W ewidencji pozabilansowej nie jest celem tworzenie typowej korespondencji jak przy operacjach bilansowych.
Nieprawidłowe jest także podejście, że "najpierw" stosuje się podwójny zapis, a "następnie" pojedynczy. To sztuczne komplikowanie: w ewidencji pozabilansowej kluczowa jest spójna metoda rejestracji danych zgodna z przyjętą polityką rachunkowości, a nie sekwencyjne mieszanie zasad.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "konta pozabilansowe", często testowana jest różnica między informacyjnym charakterem ewidencji a ewidencją bilansową opartą o podwójny zapis.
