KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 10.
Którą zasadę rachunkowości opisuje zacytowany fragment ustawy o rachunkowości?
Ilustracja przedstawia fragment ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994 roku, który jest związany z zasadą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zasada memoriałowa oznacza ujmowanie przychodów i kosztów w księgach w okresie, którego dotyczą, niezależnie od terminu zapłaty. Dlatego, gdy cytat wskazuje na przyporządkowanie skutków zdarzeń do właściwego okresu bez względu na przepływ pieniężny, opisuje właśnie tę zasadę.

Pełne wyjaśnienie:

Zasada memoriałowa polega na tym, że w rachunkowości liczy się moment powstania przychodu lub kosztu (czyli okres, którego one dotyczą), a nie moment zapłaty. W praktyce oznacza to, że zdarzenia gospodarcze ujmuje się w księgach i w sprawozdaniu finansowym zgodnie z ich treścią ekonomiczną w danym okresie sprawozdawczym, nawet jeśli pieniądze wpłyną lub zostaną zapłacone w innym terminie.

Odpowiedź "Zasadę memoriałową." jest więc poprawna wtedy, gdy cytowany fragment wskazuje na rozpoznanie przychodów i kosztów w odpowiednim okresie oraz podkreśla niezależność od terminu płatności (np. zapłata później nie przesuwa ujęcia kosztu, jeśli koszt dotyczy bieżącego okresu).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Zasadę periodyzacji." – dotyczy głównie podziału działalności jednostki na okresy sprawozdawcze i sporządzania sprawozdań za te okresy. Sama periodyzacja nie przesądza jeszcze o tym, czy ujmować zdarzenia według zapłaty czy według okresu, którego dotyczą.
  • "Zasadę podmiotowości." – odnosi się do wyodrębnienia jednostki jako podmiotu rachunkowości (oddzielenia majątku i zdarzeń jednostki od właściciela i innych podmiotów). Nie opisuje momentu ujęcia przychodów i kosztów.
  • "Zasadę ostrożnej wyceny." – dotyczy wyceny aktywów i pasywów w sposób ostrożny (niedopuszczanie do zawyżania wyniku i wartości majątku, uwzględnianie ryzyk i utraty wartości). To inny obszar niż zasada ujmowania przychodów i kosztów niezależnie od zapłaty.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się sformułowania typu "w okresie, którego dotyczą" oraz "niezależnie od terminu zapłaty", najczęściej testowana jest właśnie zasada memoriałowa. Jeśli akcent pada wyłącznie na "okres sprawozdawczy" bez odniesienia do zapłaty, częściej chodzi o periodyzację.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zasada memoriałowa oznacza ujmowanie przychodów i kosztów w okresie, którego dotyczą, niezależnie od tego, kiedy nastąpi zapłata. W praktyce faktura może być ujęta w księgach w miesiącu sprzedaży/zakupu, nawet jeśli płatność nastąpi w kolejnym miesiącu.
Metoda kasowa wiąże ujęcie zdarzeń z faktycznym wpływem lub wypływem gotówki. Zasada memoriałowa jest odwrotna: liczy się moment powstania przychodu lub kosztu i ich związek z okresem sprawozdawczym, a nie termin zapłaty.
Gdy w treści pojawia się "niezależnie od terminu zapłaty" albo akcent na przyporządkowanie przychodów/kosztów do okresu, chodzi o memoriał. Periodyzacja dotyczy samego podziału czasu na okresy sprawozdawcze i sporządzania sprawozdań za te okresy.
To okres, w którym koszt faktycznie "pracuje" na przychody lub dotyczy działalności jednostki, np. czynsz za styczeń jest kosztem stycznia nawet wtedy, gdy zostanie zapłacony w lutym. W razie potrzeby stosuje się rozliczenia międzyokresowe.
Najczęściej są to sprzedaż z odroczonym terminem płatności, zakupy na fakturę z płatnością później, usługi rozliczane po wykonaniu oraz koszty dotyczące kolejnych miesięcy (np. ubezpieczenie z góry). Kluczowe jest ujęcie w właściwym okresie.
Nie bezpośrednio. Ostrożna wycena dotyczy sposobu wyceny aktywów i pasywów oraz uwzględniania ryzyka (np. odpisy aktualizujące). Moment ujęcia kosztu/przychodu w okresie, którego dotyczy, wynika przede wszystkim z memoriału.
Zasada podmiotowości mówi, że rachunkowość prowadzi się dla wyodrębnionej jednostki (podmiotu), a jej majątek, zobowiązania, przychody i koszty są oddzielone od majątku właściciela i innych podmiotów. Nie opisuje ona zależności od zapłaty.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi "periodyzacja", gdy w treści jest słowo "okres", bez sprawdzenia, czy chodzi też o niezależność od zapłaty. Inny błąd to automatyczne wskazywanie "ostrożności", bo kojarzy się z ustawą, mimo że temat dotyczy ujęcia kosztów/przychodów.
Stosuje się je wtedy, gdy koszt lub przychód dotyczy innego okresu niż data dokumentu lub zapłaty. Przykład: abonament opłacony z góry na kilka miesięcy wymaga rozliczenia na okresy, aby każdy miesiąc obciążyć właściwą częścią kosztu.
Najpierw wyłap słowa-klucze: "niezależnie od zapłaty" sugeruje memoriał, "wyodrębniona jednostka" sugeruje podmiotowość, a "nie zawyżać" i "uwzględnić ryzyko" sugerują ostrożność. Potem porównaj sens cytatu z definicjami zasad, nie tylko z pojedynczymi słowami.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Zasada memoriałowa oznacza ujmowanie przychodów i kosztów w księgach w okresie, którego dotyczą, niezależnie od terminu zapłaty."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN – hasło dotyczące zasady memoriału (wyszukiwarka haseł): https://encyklopedia.pwn.pl/ - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL) – "Zasada memoriału" (opis pojęcia i kontekst rachunkowości): https://pl.wikipedia.org/wiki/Zasada_memoria%C5%82u - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Tekst ujednolicony ustawy o rachunkowości w serwisie ISAP (do nauki definicji zasad)
  • Materiały dydaktyczne z rachunkowości finansowej: rozdział o zasadach rachunkowości
  • Zadania praktyczne z dekretacji i ustalania okresu ujęcia przychodów i kosztów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego