KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2016 (test 2)

PYTANIE NR 32.
Którego bloku funkcjonalnego należy użyć w programie, jeżeli zachodzi konieczność zapamiętania czasu, w którym wystąpiło przerwanie sygnału na wejściu uaktywniającym timer?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
TONR jest timerem retentywnym: gdy sygnał na wejściu aktywującym IN zanika, czas zmierzony ET nie wraca do zera, tylko zostaje zapamiętany. Dzięki temu można odtworzyć/"pamiętać" moment przerwania i kontynuować zliczanie po ponownej aktywacji. Timery TON/TOF/TP nie mają tej retencji.

Pełne wyjaśnienie:

Jeżeli trzeba zapamiętać czas (wartość zliczoną przez timer) w chwili, gdy sygnał na wejściu uaktywniającym IN zostanie przerwany (zaniknie), właściwym wyborem jest TONR, czyli timer retentywny.

W timerze retentywnym kluczowa jest cecha retencji: gdy IN przechodzi na FALSE, zmierzony czas ET pozostaje na ostatniej wartości zamiast się wyzerować. Po ponownym ustawieniu IN na TRUE timer kontynuuje zliczanie od zapamiętanego ET. Wyzerowanie następuje dopiero po jawnym podaniu sygnału R=TRUE (reset).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • TOF (opóźnienie wyłączenia) służy do podtrzymania stanu wyjścia przez zadany czas po zaniku IN. To nie jest mechanizm pamiętania skumulowanego ET do późniejszego wykorzystania.
  • TP (generator impulsu) generuje impuls o określonej długości po zboczu na wejściu. Mierzy czas impulsu, a nie przechowuje "stan licznika czasu" do kontynuacji po przerwie.
  • TON (opóźnienie załączenia) przy zaniku IN typowo resetuje czas ET do 0, więc nie spełnia wymagania zapamiętania wartości czasu w momencie przerwania sygnału.

W praktyce TONR stosuje się m.in. do pomiaru łącznego czasu pracy urządzeń z przerwami (np. do planowania przeglądów), gdzie istotne jest, aby utrata sygnału IN nie kasowała już zgromadzonego czasu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
TONR to timer retentywny (z pamięcią). Zlicza czas, gdy wejście IN jest aktywne, a po zaniku IN nie zeruje czasu ET, tylko go zachowuje. Zwykle wymaga osobnego wejścia R do resetu (wyzerowania) ET.
Ponieważ jest zaprojektowany do pomiaru skumulowanego czasu z przerwami. Retencja oznacza, że wartość ET nie jest automatycznie kasowana po IN=FALSE, więc można wrócić do poprzedniego wyniku i kontynuować zliczanie po wznowieniu sygnału.
TON (opóźnienie załączenia) zwykle resetuje czas ET do zera, gdy IN przestaje być aktywne. TONR (retentywny) zachowuje ET po zaniku IN i kontynuuje zliczanie od tej wartości. TONR resetuje się dopiero po podaniu sygnału R.
TONR stosuje się, gdy potrzebujesz mierzyć czas pracy lub trwania stanu z przerwami, np. sumaryczny czas pracy napędu, czas działania trybu serwisowego albo czas trwania procesu, który bywa wstrzymywany i wznawiany. TON wybiera się do prostego opóźnienia bez "pamięci".
ET to "elapsed time", czyli czas zmierzony przez timer. W TONR ET jest szczególnie ważny, bo po zaniku sygnału na IN ET pozostaje zapamiętany. W TON ET zazwyczaj wraca do 0 po wyłączeniu IN, więc nie zachowuje historii.
Nie. TOF (opóźnienie wyłączenia) służy do utrzymania stanu wyjścia przez określony czas po zaniku IN. To funkcja "podtrzymania po wyłączeniu", a nie retencja skumulowanego czasu. Do pamiętania czasu po przerwie sygnału służy TONR.
Wejście R służy do resetu, czyli wyzerowania wartości czasu ET w timerze retentywnym. To ważne, bo w przeciwieństwie do wielu zastosowań TON, TONR nie zeruje ET automatycznie po IN=FALSE. Bez resetu możesz niechcący sumować czas z kilku cykli.
Zwykle nie. TP generuje impuls o określonej długości po pojawieniu się zbocza na wejściu i służy do "impulsowania" sygnałów. Nie jest przeznaczony do akumulowania i zachowywania czasu ET między przerwami pracy, więc nie spełnia typowej potrzeby retencji.
Częsty błąd to wybór TON w aplikacji wymagającej pamiętania czasu, przez co po zaniku IN czas się zeruje. Drugi błąd to użycie TONR bez zaplanowania resetu R, co prowadzi do niezamierzonego sumowania czasu. Warto zawsze sprawdzić, czy potrzebna jest retencja.
Szukaj słów i sensu: "zapamiętać czas", "czas skumulowany", "przerwy w sygnale", "kontynuować zliczanie po wznowieniu". To typowe wskazówki, że timer nie może się automatycznie zerować po zaniku wejścia IN, więc właściwy jest timer retentywny TONR.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że tONR jest timerem retentywnym: gdy sygnał na wejściu aktywującym IN zanika, czas zmierzony ET nie wraca do zera, tylko zostaje zapamiętany.

Materiały:

  • Dokumentacja dydaktyczna do IEC 61131-3 (języki i bloki standardowe)
  • Instrukcja programowania timerów w wybranym środowisku PLC używanym w szkole (np. CODESYS/TIA Portal)
  • Zadania praktyczne: porównanie przebiegów ET/Q dla TON i TONR przy zaniku IN

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego