KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2016 (test 2)

PYTANIE NR 29.
Którego narzędzia należy użyć do demontażu w rozdzielnicy piętrowej uszkodzonego urządzenia pokazanego na rysunku?
Ilustracja przedstawia trójfazowy wyłącznik nadprądowy, który jest elementem instalacji elektrycznej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do demontażu elementów mocowanych śrubą z prostym nacięciem stosuje się wkrętak płaski, bo jego ostrze pasuje do rowka i umożliwia bezpieczne odkręcenie bez niszczenia łba. Szczypce Segera służą do pierścieni osadczych, a szczypce uniwersalne i wkrętak imbusowy nie pasują do takiego gniazda.

Pełne wyjaśnienie:

W rozdzielnicach (także piętrowych) demontaż wielu elementów osprzętu i aparatury polega na odkręceniu mocowań lub zacisków. Jeżeli na urządzeniu (zgodnie z rysunkiem w zadaniu) widoczny jest element mocujący w postaci śruby z prostym nacięciem (rowkiem), właściwym narzędziem jest wkrętak płaski. Jego końcówka ma kształt dopasowany do rowka, co pozwala przenieść moment obrotowy bez ześlizgiwania i bez uszkadzania łba śruby.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:

  • Szczypce typu Segera – są przeznaczone do montażu i demontażu pierścieni osadczych (Segera). Nie służą do odkręcania śrub i użycie ich w takim celu byłoby nieprawidłowe oraz grozi uszkodzeniem elementów.
  • Wkrętak imbusowy – pasuje wyłącznie do śrub z gniazdem sześciokątnym (imbus). Jeżeli śruba ma rowek prosty, narzędzie imbusowe nie przeniesie poprawnie momentu i może prowadzić do zniszczenia gniazda lub poślizgu.
  • Szczypce uniwersalne – nadają się do chwytania, cięcia, przytrzymywania, ale nie są właściwe do odkręcania śrub w aparaturze rozdzielczej. Zastosowanie szczypiec do łba śruby często niszczy łeb, pogarsza możliwość dalszego serwisu i zwiększa ryzyko uszkodzeń sąsiednich elementów.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj rodzaj gniazda/łba elementu mocującego (rowek prosty, krzyżak, imbus, Torx), a dopiero potem dobierz wkrętak. W praktyce pamiętaj też o zasadach bezpieczeństwa: praca w rozdzielnicy powinna być wykonywana po odłączeniu zasilania, zabezpieczeniu przed załączeniem i sprawdzeniu braku napięcia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wkrętak płaski stosuje się do śrub z pojedynczym prostym rowkiem na łbie. Wkrętak imbusowy pasuje do śrub z gniazdem sześciokątnym (otwór w kształcie sześciokąta). Najpierw obejrzyj kształt gniazda, dopiero potem dobierz narzędzie.
Szczypce uniwersalne łatwo niszczą łeb śruby (zgniecenie, zaokrąglenie), przez co kolejny demontaż staje się trudny. Dodatkowo rośnie ryzyko poślizgu i uszkodzenia sąsiednich elementów w rozdzielnicy. Do śrub używa się właściwych wkrętaków.
Szczypce Segera służą do zakładania i zdejmowania pierścieni osadczych (wewnętrznych lub zewnętrznych). Używa się ich np. przy łożyskach i wałkach, gdzie pierścień zabezpiecza element przed przesuwem. Nie są przeznaczone do odkręcania śrub.
Najczęściej są to wkrętaki (dobrane do rodzaju śrub/zacisków) oraz narzędzia pomocnicze do prowadzenia przewodów. W praktyce dominują połączenia śrubowe, dlatego wkrętak właściwego typu jest podstawą. Konkret zależy od rodzaju mocowania danego elementu.
Nie zawsze. Różne elementy mogą mieć różne gniazda śrub (płaskie, imbusowe i inne). Użycie "prawie pasującego" wkrętaka zwiększa ryzyko uszkodzenia łba i poślizgu. W praktyce stosuje się zestaw wkrętaków i dobiera końcówkę do gniazda.
Ostrze powinno dobrze wypełniać rowek: nie za wąskie (bo będzie wyskakiwać), ani za szerokie (bo nie wejdzie do nacięcia). Poprawne dopasowanie zmniejsza ryzyko "zjechania" wkrętaka i uszkodzenia łba śruby lub elementów obudowy.
Kształt gniazda determinuje, jak przenosi się moment obrotowy. Niedopasowane narzędzie ma małą powierzchnię styku, łatwo się ślizga i niszczy gniazdo. W rozdzielnicy może to dodatkowo uszkodzić izolację lub obudowę. Dlatego zawsze dobiera się narzędzie do gniazda.
Szczypce Segera są potrzebne wtedy, gdy element jest zabezpieczony pierścieniem osadczym, np. na wale, w gnieździe łożyska lub w mechanizmach, gdzie pierścień blokuje przesuw. Jeśli widzisz pierścień z dwoma otworami na końcach, to typowy sygnał użycia Segera.
Częste błędy to: dobór narzędzia "na oko" bez sprawdzenia gniazda śruby, używanie szczypiec zamiast wkrętaka, zbyt duża siła powodująca uszkodzenia oraz brak podstawowych czynności bezpieczeństwa. Na egzaminie i w praktyce liczy się zarówno poprawność narzędzia, jak i technika pracy.
Standardowo należy: odłączyć zasilanie, zabezpieczyć przed przypadkowym załączeniem, sprawdzić brak napięcia odpowiednim przyrządem i zapewnić porządek w polu pracy. Dopiero wtedy wykonuje się demontaż właściwym narzędziem. Kolejność i dokładność tych kroków ogranicza ryzyko porażenia i uszkodzeń.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Do demontażu elementów mocowanych śrubą z prostym nacięciem stosuje się wkrętak płaski, bo jego ostrze pasuje do rowka i umożliwia bezpieczne odkręcenie bez niszczenia łba."

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe i szkolne materiały BHP dotyczące prac w rozdzielnicach
  • Katalogi i instrukcje montażu producentów aparatury modułowej (opis wymaganych narzędzi)
  • Podstawowe podręczniki i skrypty z pracowni montażu instalacji elektrycznych (narzędzia monterskie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego