Zadziory to cienkie, ostre "wypływki" materiału, które często pozostają na krawędzi po przecięciu rury. W rurach z polietylenu (PE) również mogą wystąpić, zwłaszcza gdy cięcie nie było idealnie prostopadłe albo użyto niewłaściwego narzędzia tnącego. Przed wykonaniem połączenia (np. wsunięciem rury do złączki, nasunięciem tulei lub przygotowaniem końcówki do dalszych operacji montażowych) krawędź powinna być oczyszczona i wygładzona.
Właściwym narzędziem do tej czynności jest gratownik, ponieważ jest zaprojektowany dokładnie do usuwania zadziorów i wyrównania krawędzi po cięciu. Pozwala szybko "złamać" ostrą krawędź i oczyścić wnętrze oraz zewnętrzny obrys rury (zależnie od typu gratownika). Efekt praktyczny to m.in. mniejsze ryzyko uszkodzenia elementów uszczelniających, łatwiejszy montaż i wyższa szczelność połączenia.
Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne:
- Tarnik to narzędzie do zdzierania i kształtowania materiału na większej powierzchni; może być używany doraźnie, ale nie jest narzędziem dedykowanym do gratowania końcówek rur i łatwo nim pogorszyć geometrię krawędzi.
- Nażynka służy do nacinania gwintów zewnętrznych na prętach/rurach metalowych; nie jest przeznaczona do usuwania zadziorów po cięciu rury PE.
- Frez jest narzędziem skrawającym używanym zwykle w obróbce mechanicznej (np. frezarką) lub jako specjalistyczny element do konkretnego zadania; w kontekście prostego usunięcia zadziorów po cięciu rury PE nie jest typowym, właściwym wyborem narzędzia monterskiego.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się sformułowanie "usunąć zadziory po przecięciu", najczęściej poszukiwanym narzędziem jest właśnie gratownik (czasem także fazownik, jeśli mowa o wykonaniu fazy), a nie narzędzia do gwintowania czy obróbki skrawaniem na maszynach.
