KWALIFIKACJA DRM4 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 39.
Którego narzędzia należy użyć do wyciągnięcia starych i dużych gwoździ z ramy ościeżnicy bez jej uszkodzenia?
Ilustracja przedstawia cztery różne narzędzia ręczne, które mogą być używane w stolarstwie lub pracach związanych z obróbką
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do wyciągania starych i dużych gwoździ z elementów drewnianych stosuje się obcęgi ciesielskie, bo mają ukształtowane szczęki do chwytania łba/trzonu i pozwalają pracować jak dźwignia. Dzięki temu można wyciągnąć gwóźdź kontrolowanie, ograniczając wgniecenia i wyłamywanie włókien ościeżnicy.

Pełne wyjaśnienie:

Przy wyciąganiu starych i dużych gwoździ z ramy ościeżnicy kluczowe są dwa cele: skutecznie usunąć łącznik oraz nie uszkodzić drewna (nie wyrwać włókien, nie wgnieść powierzchni, nie rozszczepić krawędzi). Narzędziem najlepiej do tego przystosowanym są obcęgi ciesielskie.

Obcęgi ciesielskie mają szczęki umożliwiające pewny chwyt gwoździa oraz zaokrągloną część roboczą, dzięki której działają jak dźwignia: opierasz narzędzie o podłoże i "rolujesz" je, stopniowo wysuwając gwóźdź. Taki sposób pracy daje dużą siłę przy mniejszym ryzyku szarpnięcia, a więc mniejsze prawdopodobieństwo wyrwania fragmentu drewna. W praktyce, aby dodatkowo chronić ościeżnicę, pod punkt podparcia często podkłada się kawałek cienkiej deseczki lub sklejki (jako przekładkę), co redukuje odciski.

Dlaczego inne popularne narzędzia bywają gorszym wyborem w tym konkretnym zadaniu?

  • Narzędzia chwytające "uniwersalnie" (np. typowe szczypce) często nie mają geometrii pod wyciąganie gwoździ i łatwiej nimi ześlizgnąć się z łba. Poślizg może spowodować nagłe szarpnięcie oraz uszkodzenie powierzchni drewna.
  • Narzędzia do podważania mogą działać, ale jeśli nie są przystosowane do chwytu gwoździa lub mają ostrą krawędź podparcia, zwiększają ryzyko punktowego wgniecenia ościeżnicy.
  • Narzędzia tnące/służące do uderzania nie rozwiązują problemu "wyciągnięcia" i mogą prowadzić do rozwarstwienia lub pęknięć elementu.

Na egzaminie zwróć uwagę na sformułowanie "bez jej uszkodzenia": wskazuje ono na potrzebę narzędzia, które umożliwia kontrolowane wyciąganie i ma korzystny punkt podparcia. To właśnie typowa cecha obcęgów ciesielskich.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej stosuje się obcęgi ciesielskie, bo są zaprojektowane do chwytania i wyciągania gwoździ ruchem dźwigni. Pozwalają wyciągać stopniowo i kontrolowanie, co zmniejsza ryzyko wyrwania włókien drewna w ościeżnicy.
Obcęgi ciesielskie dają stabilny chwyt i pracują jak dźwignia z punktem podparcia, więc nie trzeba szarpać. Zwykłe szczypce częściej się ześlizgują, wymagają większej siły dłoni i łatwiej powodują wgniecenia oraz wykruszenia drewna.
Pod punkt podparcia warto podłożyć cienką przekładkę, np. kawałek sklejki lub listewkę. Rozkłada to nacisk na większą powierzchnię i ogranicza odciski. To prosta praktyka warsztatowa przy demontażu elementów z ościeżnic.
Wyciągaj stopniowo: złap gwóźdź obcęgami i wykonuj ruch "rolowania" narzędzia, zwiększając wysuw etapami. Unikaj gwałtownego szarpania. Jeśli gwóźdź mocno trzyma, lepiej kilka razy zmienić punkt podparcia niż ciągnąć na siłę.
Da się, ale to zwykle gorszy wybór, gdy liczy się brak uszkodzeń. Łom łatwo robi punktowe wgniecenia i może wyłamywać krawędzie. Jeśli już jest używany, konieczna jest przekładka pod podparcie i bardzo ostrożne, małe skoki dźwigni.
Gdy gwóźdź jest zardzewiały, ma uszkodzony łeb albo siedzi bardzo głęboko. Wtedy bezpieczniej jest najpierw go delikatnie "poruszyć" w przód i tył (minimalnie), aby przełamać opór, a dopiero potem wyciągać dźwignią obcęgów.
Najczęstsze błędy to: szarpanie zamiast pracy dźwignią, brak przekładki (wgniecenia), chwytanie zbyt małą powierzchnią szczęk (ześlizg), zbyt duży jednorazowy skok (wyrwanie włókien) oraz praca bez stabilnego podparcia elementu.
Zwykle nie są najlepsze. Kombinerki są narzędziem uniwersalnym do chwytania, a nie typowo do wyciągania gwoździ. Mogą nie zapewniać pewnego chwytu łba i nie dają tak wygodnego ruchu dźwigni, co zwiększa ryzyko uszkodzenia drewna.
Obcęgi ciesielskie mają masywne, zwykle zaokrąglone szczęki przystosowane do chwytania gwoździ i do podparcia podczas "rolowania". W porównaniu do szczypiec uniwersalnych są krótsze, mocniejsze i nastawione na wyrywanie, a nie precyzyjny chwyt.
Ucz się przez funkcję narzędzia, nie tylko nazwę. Dla każdego narzędzia zapamiętaj: do czego służy, jak działa (chwyt, dźwignia, cięcie) i jakie daje ryzyko uszkodzeń drewna. Pomaga też ćwiczenie na zdjęciach: rozpoznawanie narzędzi po kształcie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Do wyciągania starych i dużych gwoździ z elementów drewnianych stosuje się obcęgi ciesielskie, bo mają ukształtowane szczęki do chwytania łba/trzonu i pozwalają pracować jak dźwignia."

Materiały:

  • Atlas/ilustracje narzędzi stolarskich (rozpoznawanie i zastosowanie)
  • Instrukcje BHP dla prac stolarskich z narzędziami ręcznymi
  • Materiały szkolne z technologii robót stolarskich: demontaż, naprawa i renowacja elementów drewnianych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego