KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2017 (test 2)

PYTANIE NR 37.
Którego pomiaru należy dokonać w celu sprawdzenia skuteczności ochrony przeciwporażeniowej przy uszkodzeniu dla odbiornika I klasy ochronności pracującego w sieci TT?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W układzie TT prąd uszkodzeniowy wraca przez ziemię, a skuteczność ochrony przy uszkodzeniu zależy od parametrów uziemienia ochronnego odbiornika I klasy. Dlatego sprawdza się uziom, do którego dołączona jest obudowa, wykonując pomiar jego rezystancji.

Pełne wyjaśnienie:

W odbiorniku I klasy ochronności obudowa dostępna jest połączona z przewodem ochronnym i z uziemieniem ochronnym. W układzie sieciowym TT punkt neutralny źródła jest uziemiony niezależnie, a część przewodząca dostępna instalacji (obudowa odbiornika) ma własny uziom. Przy uszkodzeniu (np. przebiciu do obudowy) prąd uszkodzeniowy zamyka się przez: obudowę/PE → uziom ochronny instalacji → ziemię → uziemienie źródła. Oznacza to, że kluczowe dla spełnienia warunku ochrony jest to, czy uziemienie ochronne ma odpowiednio małą rezystancję.

Dlatego poprawne jest wskazanie pomiaru rezystancji uziomu, do którego dołączona jest obudowa odbiornika. To badanie pozwala ocenić, czy droga prądu przez ziemię będzie wystarczająco "dobra", aby zadziałały zastosowane środki ochrony (np. urządzenia ochronne w torze zasilania).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • "Ciągłości przewodów fazowych" – ciągłość faz nie jest kryterium skuteczności ochrony przeciwporażeniowej; dotyczy raczej poprawności połączeń zasilania.
  • "Rezystancji izolacji przewodu uziemiającego" – w praktyce sprawdza się rezystancję izolacji obwodów/urządzeń, ale nie jest to pomiar, który wprost ocenia skuteczność ochrony w TT przy uszkodzeniu do obudowy. Tu decyduje przede wszystkim uziemienie ochronne.
  • "Ciągłości przewodu neutralnego" – przewód neutralny nie jest elementem ochrony w układzie TT w sensie zapewnienia samoczynnego wyłączenia przy uszkodzeniu do obudowy; pomiar N nie zastępuje oceny uziomu ochronnego.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w treści pojawia się TT i I klasa ochronności, pierwszym skojarzeniem powinno być uziemienie obudowy oraz pomiary związane z uziomem, a nie pomiary typowe dla rozważań zwarciowych jak w TN.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Układ TT to sposób uziemienia, w którym punkt neutralny źródła jest uziemiony, a części przewodzące dostępne instalacji (np. obudowy) są uziemione lokalnie, niezależnie od uziemienia źródła. Przy uszkodzeniu prąd wraca przez ziemię, więc istotne są parametry uziomu.
W TT droga prądu uszkodzeniowego prowadzi przez uziom instalacji i ziemię, więc zbyt duża rezystancja uziomu może ograniczyć prąd uszkodzeniowy i utrudnić zadziałanie środków ochrony. Pomiar rezystancji uziomu pozwala ocenić, czy uziemienie ochronne spełnia swoją rolę.
I klasa ochronności oznacza, że ochronę podstawową zapewnia izolacja, a ochronę przy uszkodzeniu – połączenie części metalowych dostępnych z przewodem ochronnym i uziemieniem. Dlatego obudowa musi być skutecznie przyłączona do PE i uziomu ochronnego.
Najczęściej mylone są pomiary ciągłości przewodów (np. neutralnego) oraz pomiary rezystancji izolacji obwodów. Te badania są ważne, ale nie odpowiadają bezpośrednio na pytanie o skuteczność ochrony w TT przy uszkodzeniu do obudowy, gdzie kluczowe jest uziemienie ochronne.
Nie. Ciągłość połączeń ochronnych potwierdza, że obudowa jest poprawnie połączona z PE, ale nie mówi nic o jakości kontaktu z ziemią. W TT trzeba dodatkowo ocenić uziemienie (np. rezystancję uziomu), bo to ono domyka obwód prądu uszkodzeniowego.
W praktyce bardzo często stosuje się wyłącznik różnicowoprądowy, który może zapewnić szybkie wyłączenie przy prądach doziemnych. Niezależnie od tego uziemienie pozostaje istotne, bo wpływa na warunki pracy instalacji i ograniczanie napięć dotykowych.
Wykonuje się go m.in. podczas odbioru nowej instalacji, po modernizacjach oraz w ramach okresowych kontroli. Jest też wskazany po zdarzeniach mogących zmienić parametry uziemienia, np. po pracach ziemnych, korozji połączeń lub wymianie elementów uziomu.
W TT wątek zwykle krąży wokół uziomu obudowy i drogi prądu przez ziemię. W TN częściej pojawiają się pojęcia związane z przewodem ochronno-neutralnym i zwarciem w pętli metalicznej. Jeśli w treści jest TT, szukaj odpowiedzi powiązanych z uziemieniem.
Typowe przyczyny to niewłaściwe rozmieszczenie sond pomiarowych, wpływ innych uziemień w pobliżu, złe połączenia zacisków, wyschnięta lub zamarznięta gleba oraz korozja połączeń uziomu. Na egzaminie warto pamiętać, że warunki gruntowe mają znaczenie praktyczne.
Częsty błąd to automatyczny wybór pomiaru "ciągłości" lub "izolacji", bo te pojęcia są znane z innych zadań. Drugi błąd to traktowanie przewodu neutralnego jako elementu ochrony w TT. Poprawna analiza wymaga skupienia się na uziemieniu ochronnym obudowy.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "W układzie TT prąd uszkodzeniowy wraca przez ziemię, a skuteczność ochrony przy uszkodzeniu zależy od parametrów uziemienia ochronnego odbiornika I klasy."

Źródła:

  • PN-HD 60364-4-41, Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa – Ochrona przed porażeniem elektrycznym (norma – wymagania ogólne dla środków ochrony w zależności od układu sieciowego)
  • PN-HD 60364-6, Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Sprawdzanie (norma – zakres badań i pomiarów instalacji, w tym związanych z uziemieniem)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do pomiarów elektrycznych w instalacjach nN (działy: uziemienia, ochrona przeciwporażeniowa)
  • Instrukcje obsługi mierników do pomiaru rezystancji uziemienia (metoda 3-przewodowa/4-przewodowa) wraz z przykładami
  • Materiały szkoleniowe SEP dotyczące układów sieciowych i ochrony przeciwporażeniowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego