KWALIFIKACJA PGF6 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 26.
Którego przyrządu należy użyć do pomiaru grubości podłoża drukowego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Grubość podłoża drukowego mierzy się przyrządem o dużej dokładności i stałym docisku, typowo mikrometrem (śrubą mikrometryczną).
Koło pomiarowe służy do pomiaru drogi/długości, przymiar liniowy ma zbyt małą rozdzielczość, a dalmierz mierzy odległości, nie grubość materiału.

Pełne wyjaśnienie:

Grubość podłoża drukowego (np. papieru lub tektury) jest wielkością, którą w praktyce kontroluje się narzędziem zapewniającym dużą rozdzielczość pomiaru i powtarzalny kontakt z mierzonym materiałem. Z tego powodu właściwym wyborem jest śruba mikrometryczna (mikrometr), ponieważ jest przeznaczona do dokładnego pomiaru małych wymiarów, w tym grubości.

Dlaczego to działa w poligrafii? Wahania grubości mogą wpływać na prowadzenie arkusza, ustawienie docisku, a także na stabilność procesu i jakość (np. odchylenia w pasowaniu wynikające z pracy materiału). Mikrometr umożliwia kontrolę, czy materiał mieści się w wymaganej tolerancji oraz czy kolejne partie podłoża są porównywalne.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo dotyczą innych wielkości lub zbyt małej dokładności:

  • Koło pomiarowe jest narzędziem do pomiaru długości/drogi (np. na powierzchni lub podczas przesuwu). Nie jest przeznaczone do ściskania próbki i odczytu jej grubości.
  • Przymiar liniowy (np. linijka) służy do pomiaru długości i zwykle nie zapewnia wymaganej rozdzielczości dla grubości podłoży drukowych, szczególnie gdy oczekuje się setnych części milimetra i powtarzalności.
  • Dalmierz mierzy odległości (zwykle w przestrzeni), a nie grubość materiału. Jest to inne zastosowanie i inna skala pomiaru.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy grubości materiału, szukaj przyrządów kontaktowych o wysokiej dokładności (mikrometr, w praktyce także grubościomierze). Jeśli dotyczy długości lub odległości, wtedy rozważ koła pomiarowe, miary lub dalmierze.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Grubość podłoża drukowego to wymiar materiału "na przekroju" (np. papieru/tektury). Mierzy się ją, bo wpływa na prowadzenie arkusza, docisk, stabilność procesu i powtarzalność jakości. Kontrola grubości pomaga wykryć różnice między partiami dostaw.
Najczęściej używa się mikrometru (śruby mikrometrycznej) lub specjalnego grubościomierza, bo pozwalają na dokładny pomiar małych wymiarów. Dają większą rozdzielczość niż linijka i są przeznaczone do pomiarów kontaktowych grubości.
Przymiar liniowy zwykle ma zbyt małą rozdzielczość i trudno nim zapewnić powtarzalny docisk oraz ustawienie prostopadłe do próbki. Przy grubościach rzędu dziesiątych/setnych milimetra łatwo o duży błąd odczytu i niepewność wyniku.
Nie. Koło pomiarowe służy do pomiaru drogi lub długości po powierzchni (np. podczas toczenia/rolowania), a nie do pomiaru grubości próbki. Nie zapewnia właściwej geometrii pomiaru ani docisku potrzebnego do określenia grubości papieru.
Najczęściej przy przyjęciu materiału do magazynu/produkcji, podczas ustawiania procesu (np. dobór nastaw) oraz w kontroli międzyoperacyjnej, gdy pojawiają się problemy z prowadzeniem arkusza lub jakością. To też element porównania partii materiału.
Częste błędy to zbyt mocne dokręcanie (ściśnięcie próbki), brak wyzerowania/kalibracji, pomiar w miejscu zagięcia lub zabrudzenia oraz przykładanie narzędzia pod kątem. Skutkiem jest zawyżenie lub zaniżenie wyniku i słaba powtarzalność.
To nazwa przyrządu pomiarowego znanego jako mikrometr. W praktyce chodzi o narzędzie do dokładnego pomiaru małych wymiarów (np. grubości). Na egzaminie warto kojarzyć tę nazwę z mikrometrem z bębnem i podziałką.
Dalmierz służy do pomiaru odległości (zwykle większych) i nie jest narzędziem do pomiaru grubości papieru czy tektury. W kontekście podłoży drukowych nie rozwiązuje typowych problemów jakościowych związanych z grubością materiału.
Grubość to wymiar liniowy (mm), mierzony mikrometrem/grubościomierzem. Gramatura to masa powierzchniowa (g/m²) i wyznacza się ją przez zważenie próbki o znanym polu. To różne parametry: grubość nie wynika wprost z gramatury.
Ułóż mapę: co mierzę (grubość, długość, masa, wilgotność) → jakim przyrządem. Ćwicz rozpoznawanie narzędzi po zastosowaniu, nie po nazwie. Na egzaminie najpierw ustal wielkość fizyczną, dopiero potem dobierz przyrząd.
info

Statystycznie 84% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Źródła:

  • ISO 534:2011, Paper and board — Determination of thickness, density and specific volume
  • PN-EN ISO 534 (wydanie zgodne z ISO 534), Papier i tektura — Oznaczanie grubości oraz gęstości (tytuł normy; wymagane sprawdzenie aktualnego wydania w katalogu PKN)
  • TAPPI T 411 (aktualne wydanie), Thickness (caliper) of paper, paperboard, and combined board

Materiały:

  • Podręcznik/Skrypt: metrologia warsztatowa i przyrządy pomiarowe (działy o mikrometrach)
  • Materiały dydaktyczne z kontroli jakości w poligrafii (pomiary podłoży: grubość, gramatura, wilgotność)
  • Instrukcje użytkowania mikrometru oraz zasady sprawdzania/zerowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego