Pomiar rezystancji izolacji ma na celu ocenę stanu dielektryka (izolacji) między żyłami przewodów oraz między żyłami a ziemią/PE. Taki pomiar wykonuje się miernikiem rezystancji izolacji (megomierzem), ponieważ jest to przyrząd zaprojektowany do podawania na badany obiekt określonego napięcia stałego (napięcia probierczego) i pomiaru bardzo dużych rezystancji, typowo w zakresie megaomów.
Odpowiedź wskazująca megomierz jest poprawna, bo tylko ten przyrząd realizuje właściwą metodę: wymusza napięcie testowe i mierzy prąd upływu, a następnie przelicza go na rezystancję izolacji. To pozwala wykryć m.in. zawilgocenie, uszkodzenia mechaniczne izolacji, zanieczyszczenia oraz procesy starzeniowe.
Pozostałe typowe przyrządy spotykane na rysunkach w tego typu zadaniach nie są właściwe do tego celu:
- Multimetr (miernik uniwersalny) mierzy rezystancję małymi napięciami testowymi i w ograniczonym zakresie; nie zastępuje pomiaru izolacji pod napięciem probierczym.
- Miernik cęgowy służy głównie do pomiaru prądu (często bez rozłączania obwodu), ewentualnie innych wielkości zależnie od funkcji, ale nie wykonuje klasycznego testu izolacji.
- Inne testery (np. wskaźniki napięcia) informują o obecności napięcia lub ciągłości, a nie o jakości izolacji w wysokich zakresach rezystancji.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści jest fraza "rezystancja izolacji", szukaj przyrządu opisanego jako megomierz lub "insulation tester", często z zakresami w MΩ i oznaczeniem napięcia testowego. To zwykle jednoznacznie odróżnia go od multimetru.