KWALIFIKACJA ELE5 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 35.
Którego z przedstawionych na rysunkach przyrządów należy użyć do pomiaru rezystancji izolacji w instalacji elektrycznej?
Ilustracja przedstawia cztery różne przyrządy pomiarowe, które mogą być używane w kontekście pomiarów elektrycznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rezystancję izolacji w instalacji mierzy się miernikiem rezystancji izolacji (megomierzem), który podaje na badany obwód odpowiednie napięcie stałe i wyznacza opór w zakresie zwykle liczonym w MΩ. Multimetr czy cęgowy miernik prądu nie służą do takiego pomiaru i nie zastępują megomierza.

Pełne wyjaśnienie:

Pomiar rezystancji izolacji ma na celu ocenę stanu dielektryka (izolacji) między żyłami przewodów oraz między żyłami a ziemią/PE. Taki pomiar wykonuje się miernikiem rezystancji izolacji (megomierzem), ponieważ jest to przyrząd zaprojektowany do podawania na badany obiekt określonego napięcia stałego (napięcia probierczego) i pomiaru bardzo dużych rezystancji, typowo w zakresie megaomów.

Odpowiedź wskazująca megomierz jest poprawna, bo tylko ten przyrząd realizuje właściwą metodę: wymusza napięcie testowe i mierzy prąd upływu, a następnie przelicza go na rezystancję izolacji. To pozwala wykryć m.in. zawilgocenie, uszkodzenia mechaniczne izolacji, zanieczyszczenia oraz procesy starzeniowe.

Pozostałe typowe przyrządy spotykane na rysunkach w tego typu zadaniach nie są właściwe do tego celu:

  • Multimetr (miernik uniwersalny) mierzy rezystancję małymi napięciami testowymi i w ograniczonym zakresie; nie zastępuje pomiaru izolacji pod napięciem probierczym.
  • Miernik cęgowy służy głównie do pomiaru prądu (często bez rozłączania obwodu), ewentualnie innych wielkości zależnie od funkcji, ale nie wykonuje klasycznego testu izolacji.
  • Inne testery (np. wskaźniki napięcia) informują o obecności napięcia lub ciągłości, a nie o jakości izolacji w wysokich zakresach rezystancji.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści jest fraza "rezystancja izolacji", szukaj przyrządu opisanego jako megomierz lub "insulation tester", często z zakresami w MΩ i oznaczeniem napięcia testowego. To zwykle jednoznacznie odróżnia go od multimetru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rezystancja izolacji to opór elektryczny izolacji między przewodami (lub przewodem a ziemią/PE). Im jest większa, tym mniejszy prąd upływu i tym lepszy stan izolacji. Niska wartość może wskazywać zawilgocenie, uszkodzenie lub zabrudzenie izolacji.
Do pomiaru rezystancji izolacji używa się miernika rezystancji izolacji, czyli megomierza. Taki przyrząd podaje na badany obwód napięcie testowe i mierzy prąd upływu, dzięki czemu wyznacza rezystancję w wysokich zakresach (często w MΩ).
Multimetr mierzy rezystancję małym napięciem testowym i zwykle w zakresie przeznaczonym dla elementów o małych/średnich oporach. Pomiar izolacji wymaga testu pod wyższym napięciem probierczym i oceny prądów upływu, czego typowy multimetr nie realizuje w sposób właściwy dla instalacji.
Pomiar wykonuje się m.in. podczas sprawdzeń odbiorczych (przed przekazaniem instalacji do użytkowania), po naprawach lub modernizacjach oraz w ramach okresowych kontroli stanu technicznego. Jest to ważne, bo pozwala wcześnie wykryć pogorszenie izolacji i ograniczyć ryzyko porażenia lub pożaru.
Najczęściej megomierz ma wyraźne oznaczenia związane z testem izolacji: zakresy w oraz informację o napięciu pomiarowym (np. wartości typowe dla testerów izolacji). Często jest opisany jako "insulation"/"IR" lub ma dedykowany przycisk testu.
Nie, miernik cęgowy służy przede wszystkim do pomiaru prądu (i czasem innych wielkości), zwykle bez rozłączania przewodu. Nie wykonuje standardowego testu izolacji z napięciem probierczym ani nie mierzy rezystancji w megaomach w sposób wymagany do oceny izolacji instalacji.
Typowy błąd to wybór multimetru "bo też mierzy rezystancję". Drugi błąd to mylenie pomiaru ciągłości przewodów ochronnych z pomiarem izolacji. Warto zapamiętać: izolacja = megomierz i wysokie zakresy (MΩ), a ciągłość = małe rezystancje i inne metody.
Bo pozwala ocenić, czy izolacja skutecznie ogranicza prądy upływu. Zbyt mała rezystancja izolacji może prowadzić do pojawienia się napięcia na dostępnych częściach przewodzących, zadziałania zabezpieczeń, a w skrajnych przypadkach do porażenia prądem lub inicjacji pożaru.
W praktyce trzeba zapewnić bezpieczne warunki: odłączyć zasilanie, odseparować wrażliwe odbiorniki/elektronikę, rozładować pojemności i dobrać właściwy tryb miernika. Na egzaminie kluczowe jest rozumienie, że to pomiar wykonywany przy wyłączonym zasilaniu, specjalnym przyrządem.
Warto łączyć: prąd upływu, stan dielektryka, zawilgocenie, przebicie, starzenie izolacji, a także różnicę między "rezystancją przewodu" a "rezystancją izolacji". To ułatwia dobór właściwego miernika i interpretację wyniku w zadaniach egzaminacyjnych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Rezystancję izolacji w instalacji mierzy się miernikiem rezystancji izolacji (megomierzem), który podaje na badany obwód odpowiednie napięcie stałe i wyznacza opór w zakresie zwykle liczonym w MΩ."

Źródła:

  • PN-EN 61557-2: Wymagania dotyczące urządzeń do badań, pomiarów lub monitorowania środków ochrony — Część 2: Rezystancja izolacji (tytuł normy).
  • PN-HD 60364-6: Instalacje elektryczne niskiego napięcia — Część 6: Sprawdzanie (tytuł normy).

Materiały:

  • Podręczniki z elektrotechniki pomiarowej (dział: pomiary instalacji elektrycznych)
  • Instrukcje obsługi mierników rezystancji izolacji (megomierzy) i interpretacja wskazań
  • Materiały szkoleniowe z pomiarów ochronnych instalacji (ćwiczenia praktyczne w pracowni)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego