KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 1.
Którego z wymienionych przyrządów pomiarowych należy użyć do wykonania pomiaru szerokości bardzo głębokiego otworu nieprzelotowego blisko dna w sposób przedstawiony na ilustracji?
Ilustracja przedstawia narzędzie pomiarowe używane do mierzenia szerokości bardzo głębokiego otworu nieprzelotowego blisko
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Średnicówka czujnikowa służy do pomiarów wymiarów wewnętrznych (średnicy/szerokości) i umożliwia kontrolę w głębokich otworach, także blisko dna, dzięki głowicy pomiarowej i odczytowi na czujniku. Głębokościomierz mierzy głębokość, wysokościomierz wysokość, a mikrometr wewnętrzny bywa mniej praktyczny przy takim dostępie.

Pełne wyjaśnienie:

W opisie zadania kluczowe są trzy elementy: pomiar wymiaru wewnętrznego (szerokości/średnicy), bardzo głęboki otwór nieprzelotowy oraz pomiar blisko dna. Taki zestaw warunków wskazuje na przyrząd przeznaczony do pomiarów wewnętrznych, który jednocześnie radzi sobie z ograniczonym dostępem i pozwala kontrolować wymiar w pobliżu zakończenia otworu.

Średnicówka czujnikowa jest typowym rozwiązaniem do kontroli średnic otworów: głowica pomiarowa opiera się o ścianki otworu, a odchyłka od nastawy jest odczytywana na czujniku. W praktyce warsztatowej ułatwia to pomiar w głębokich otworach oraz ocenę zmian wymiaru w różnych przekrojach (np. przy dnie vs wyżej), co jest ważne przy ocenie zużycia lub błędów obróbki.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Głębokościomierz służy do pomiaru głębokości (odległości w osi otworu), a nie jego szerokości/średnicy. Nawet jeśli można nim "dojechać" do dna, mierzy inną wielkość fizyczną.
  • Wysokościomierz jest przyrządem do pomiarów wysokości i trasowania na płycie pomiarowej. Nie jest przeznaczony do bezpośredniego pomiaru średnicy otworu nieprzelotowego blisko dna.
  • Mikrometr wewnętrzny jest przyrządem do pomiarów wewnętrznych, ale w bardzo głębokim otworze nieprzelotowym pomiar blisko dna może być utrudniony konstrukcyjnie i użytkowo (dostęp, ustawienie, pewne oparcie). W takich sytuacjach częściej stosuje się rozwiązania czujnikowe, które są wygodniejsze i praktyczniejsze do kontroli w głąb otworu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "otwór" + "pomiar wewnętrzny" + "trudny dostęp/blisko dna", najpierw rozważ przyrządy do pomiarów wewnętrznych i dopiero potem oceń, czy ich konstrukcja pozwala na pracę w wymaganym miejscu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Średnicówka czujnikowa to przyrząd do pomiarów wewnętrznych (np. średnicy otworu) z odczytem na czujniku zegarowym. Umożliwia szybkie sprawdzanie odchyłek od nastawionej wartości oraz kontrolę w różnych głębokościach otworu, co jest przydatne w warsztacie mechatronika.
Głębokościomierz mierzy odległość w osi (głębokość rowka/otworu). Średnicówka mierzy wymiar poprzeczny wewnątrz elementu (średnicę/szerokość otworu). Na egzaminie często myli się te przyrządy, gdy w opisie pojawia się "głęboki otwór".
W otworze nieprzelotowym brakuje przelotu i miejsca na swobodne ustawienie końcówek pomiarowych. Blisko dna łatwo o przekoszenie przyrządu, ograniczony jest też dostęp i pole manewru. Dlatego dobiera się narzędzia o konstrukcji ułatwiającej stabilne oparcie w otworze.
Może nadawać się do pomiaru średnicy, ale w bardzo głębokim otworze nieprzelotowym pomiar blisko dna bywa mniej wygodny i mniej pewny (ustawienie, dostęp, stabilizacja). W praktyce często wybiera się przyrządy czujnikowe, bo łatwiej nimi kontrolować przekrój otworu na różnych głębokościach.
Zawsze rozdziel dwa pytania: co mierzę (średnicę/szerokość czy głębokość) oraz gdzie mierzę (np. blisko dna). Jeśli mierzoną wielkością jest wymiar poprzeczny otworu, głębokościomierz odpada niezależnie od tego, że otwór jest głęboki.
Średnicówkę stosuje się m.in. do kontroli gniazd łożysk, tulei, opraw, korpusów siłowników i elementów prowadzących. W montażu i konserwacji urządzeń mechatronicznych pozwala ocenić pasowanie, zużycie oraz zmiany średnicy wzdłuż otworu (np. stożkowatość/owalność).
Wysokościomierz wykorzystuje się głównie na płycie pomiarowej do pomiaru wysokości, wyznaczania położeń i trasowania. Nie jest to podstawowe narzędzie do bezpośredniego pomiaru średnicy otworów. W zadaniach egzaminacyjnych to częsty "zmyłkowy" wybór, bo brzmi uniwersalnie.
Najczęściej: przekoszenie przyrządu (zły "punkt minimalny"), zbyt duży nacisk, brak stabilnego oparcia, pomiar w niewłaściwym przekroju oraz brak porównania w kilku głębokościach. W praktyce pomaga spokojne "kołysanie" w osi pomiaru i kontrola powtarzalności odczytu.
"Blisko dna" oznacza, że końcówki pomiarowe muszą pracować w strefie o ograniczonej przestrzeni, gdzie łatwo o kolizję z dnem otworu lub brak miejsca na poprawne ustawienie. Nie każdy przyrząd wewnętrzny da się tam stabilnie ustawić, dlatego preferuje się konstrukcje przystosowane do takiego dostępu.
Szukaj słów: "szerokość", "średnica", "wymiar wewnętrzny", "otwór" oraz informacji o pomiarze na ściankach. Jeśli pytanie dotyczy "odległości do dna", "głębokości rowka" lub "głębokości otworu", wtedy właściwy jest głębokościomierz. Kluczowa jest mierzona wielkość.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Średnicówka czujnikowa służy do pomiarów wymiarów wewnętrznych (średnicy/szerokości) i umożliwia kontrolę w głębokich otworach, także blisko dna, dzięki głowicy pomiarowej i odczytowi na czujniku."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Arednic%C3%B3wka - dostęp 2026-02-18
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Mikrometr - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Skrypty/szczegółowe instrukcje z metrologii warsztatowej (pomiary wewnętrzne i czujnikowe)
  • Karty katalogowe i instrukcje producentów średnicówek czujnikowych (opis zastosowań i ograniczeń)
  • Ćwiczenia laboratoryjne: porównanie wyników pomiaru średnicy otworu różnymi przyrządami

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego