KWALIFIKACJA TWO6 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 11.
Którego z wymienionych środków gaśniczych należy użyć do gaszenia urządzeń elektrycznych pod napięciem?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dwutlenek węgla jest typowym środkiem do gaszenia urządzeń elektrycznych pod napięciem, bo nie tworzy przewodzącego strumienia i tłumi płomień przez ograniczenie dostępu tlenu.
Woda oraz piany mogą przewodzić prąd i zwiększać ryzyko porażenia, dlatego nie są właściwym wyborem w takiej sytuacji.

Pełne wyjaśnienie:

Przy gaszeniu urządzeń elektrycznych pod napięciem kluczowe jest ograniczenie ryzyka porażenia prądem. Z tego powodu wybiera się środki, które nie tworzą przewodzącej drogi między źródłem energii a ratownikiem.

Odpowiedź "Dwutlenku węgla." jest właściwa, ponieważ gaśnice CO2 służą do gaszenia pożarów w otoczeniu urządzeń elektrycznych: środek gaśniczy wypiera tlen w strefie spalania i szybko obniża intensywność płomienia. Dodatkowo CO2 nie jest podawany jako strumień wody/piany, który mógłby przenosić prąd do osoby gaszącej.

Odpowiedzi z pianą są nieprawidłowe w kontekście "pod napięciem". Piana lekka i piana ciężka zawierają wodę i dodatki pianotwórcze; w praktyce mogą tworzyć wilgotną warstwę lub strumień, który zwiększa prawdopodobieństwo przepływu prądu i porażenia. Piana jest kojarzona głównie z pożarami cieczy palnych, ale warunek "pod napięciem" zmienia priorytety: bezpieczeństwo elektryczne jest nadrzędne.

Odpowiedź "Wody." również jest błędna, bo woda (zwłaszcza wodociągowa/techniczna) może przewodzić prąd. Użycie wody na instalację pod napięciem może spowodować porażenie, zwarcie i rozprzestrzenienie zagrożenia na inne elementy instalacji.

W praktyce, jeżeli to możliwe, najbezpieczniejszą procedurą jest odłączenie zasilania i dopiero wtedy dobór środka gaśniczego do rodzaju materiału palnego. Gdy jednak urządzenie pozostaje pod napięciem, CO2 jest klasycznym wyborem w pytaniach egzaminacyjnych, bo minimalizuje ryzyko wynikające z przewodzenia.

  • Wskazówka egzaminacyjna: słowa "pod napięciem" traktuj jako sygnał, że woda i piany stają się odpowiedziami ryzykownymi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej wskazuje się gaśnicę CO2, bo tłumi płomień przez wypieranie tlenu i nie wymaga podawania przewodzącego strumienia wody/piany. W praktyce zawsze dąży się też do odłączenia zasilania, jeśli jest to możliwe i bezpieczne.
Woda może przewodzić prąd (zwłaszcza gdy zawiera domieszki), więc może stworzyć drogę przepływu prądu do osoby gaszącej. Skutkiem może być porażenie, zwarcie oraz rozszerzenie awarii na inne elementy instalacji. Warunek "pod napięciem" jest tu kluczowy.
Zwykle nie jest zalecana do gaszenia urządzeń pod napięciem, ponieważ piana zawiera wodę i może tworzyć wilgotną warstwę/strumień zwiększający ryzyko porażenia. Piana bywa skuteczna przy innych rodzajach pożarów, ale w tym przypadku priorytetem jest bezpieczeństwo elektryczne.
CO2 ogranicza spalanie głównie przez wypieranie tlenu w strefie płomienia oraz lokalne "zduszenie" pożaru. Dzięki temu można szybko przerwać proces spalania. Trzeba pamiętać, że CO2 nie chłodzi tak jak woda i w pewnych warunkach może dojść do ponownego zapłonu.
Zawsze, gdy jest to możliwe, szybkie i bezpieczne. Odłączenie zasilania zmniejsza ryzyko porażenia i pozwala dobrać środek gaśniczy do tego, co faktycznie się pali. Jeśli odłączenie nie jest możliwe natychmiast, stosuje się środki właściwe dla ryzyka elektrycznego.
Najważniejsze zagrożenia to porażenie prądem, zwarcie i łuk elektryczny oraz zadymienie utrudniające ewakuację. Dodatkowo uszkodzenie rozdzielni może wpływać na systemy bezpieczeństwa statku. Dlatego liczą się procedury, dobór gaśnicy i szybkie powiadomienie załogi.
Oznacza, że urządzenie jest nadal zasilane i istnieje realne ryzyko przepływu prądu. W takich pytaniach odpadają środki, które mogą przewodzić (np. woda, piany). Trzeba wybrać rozwiązanie, które minimalizuje zagrożenie porażeniowe i jest typowo dopuszczane w tej sytuacji.
Jeżeli szafa jest pod napięciem, piana lekka nie jest właściwym wyborem, bo zawiera wodę i może zwiększać ryzyko porażenia. Po odłączeniu zasilania i ocenie sytuacji dobór środka może się zmienić, ale w zadaniach z warunkiem "pod napięciem" standardowo wybiera się CO2.
Najczęstsze błędy to ignorowanie słów "pod napięciem", wybór wody "bo jest zawsze pod ręką" oraz mylenie zastosowań piany do cieczy palnych z gaszeniem urządzeń elektrycznych. Pomaga zasada: najpierw bezpieczeństwo elektryczne, potem skuteczność gaśnicza.
Ucz się przez skojarzenia: elektryka pod napięciem → CO2, a woda/piana → ryzyko przewodzenia. Powtarzaj typowe sytuacje na statku (rozdzielnia, silnik, szafa sterownicza) i łącz je z zagrożeniami. Rozwiązuj testy i utrwalaj warunki brzegowe w treści pytań.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Dwutlenek węgla jest typowym środkiem do gaszenia urządzeń elektrycznych pod napięciem, bo nie tworzy przewodzącego strumienia i tłumi płomień przez ograniczenie dostępu tlenu."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Gaśnica" – sekcje dot. zastosowań gaśnic CO2 i ograniczeń środków wodnych, https://pl.wikipedia.org/wiki/Ga%C5%9Bnica (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Dwutlenek węgla" – informacje o właściwościach fizycznych i wypieraniu tlenu, https://pl.wikipedia.org/wiki/Dwutlenek_w%C4%99gla (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Pożar" – informacje ogólne o mechanizmie spalania i roli tlenu, https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%BCar (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Instrukcje bezpieczeństwa pożarowego i BHP obowiązujące na jednostce
  • Szkolenia praktyczne z użycia gaśnic (w tym CO2) oraz procedur postępowania przy pożarze instalacji elektrycznych
  • Podręczniki i materiały dydaktyczne z ochrony przeciwpożarowej dla techników oraz eksploatacji urządzeń okrętowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego