KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 50.
Którego z wymienionych środków ochrony indywidualnej nie należy stosować pracując na szlifierce stołowej (dwutarczowej)?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy szlifierce stołowej (dwutarczowej) nie stosuje się rękawic, bo mogą zostać pochwycone przez wirującą tarczę i wciągnąć dłoń. Okulary, maska i nauszniki chronią odpowiednio przed odpryskami, pyłem oraz hałasem, więc są typowo zalecane przy tej pracy.

Pełne wyjaśnienie:

W pracy ślusarza dobór środków ochrony indywidualnej zależy od rodzaju maszyny i dominującego zagrożenia. Szlifierka stołowa (dwutarczowa) ma odsłonięte, szybko wirujące tarcze, a operator trzyma obrabiany element blisko strefy obróbki. W takiej sytuacji rękawice ochronne mogą zwiększyć ryzyko wypadku: materiał rękawicy łatwiej zahacza o tarczę, a następnie może zostać pochwycony i wciągnąć dłoń w strefę niebezpieczną. Dlatego to właśnie "Rękawice ochronne." są ŚOI, którego nie należy stosować przy szlifierce stołowej.

Pozostałe środki odnoszą się do typowych zagrożeń tej operacji:

  • "Okulary ochronne." – chronią oczy przed odpryskami materiału i ziarnem ściernym; ryzyko urazu oka jest realne nawet przy krótkiej pracy.
  • "Maska przeciwpyłowa." – ogranicza wdychanie pyłów (np. metalicznych lub mineralnych) powstających podczas szlifowania, co ma znaczenie zarówno doraźnie (podrażnienie), jak i długofalowo (narażenie zawodowe).
  • "Nauszniki przeciwhałasowe." – szlifierki generują hałas, a ochrona słuchu jest typowo zalecana, zwłaszcza przy dłuższej ekspozycji.

Warto zapamiętać praktyczną regułę: im bliżej dłonie są nieosłoniętych elementów wirujących, tym większe ryzyko pochwycenia. Dlatego zasady mogą być inne dla narzędzi ręcznych (np. szlifierki kątowej), gdzie rękawice zwykle chronią przed iskrami i gorącym materiałem. Na egzaminie kluczowe jest więc czytanie, czy chodzi o szlifierkę stołową.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szlifierka stołowa (dwutarczowa) to maszyna stacjonarna z tarczami wirującymi zamocowana na stole. Szlifierka kątowa jest narzędziem ręcznym trzymanym w dłoniach. Różnią się przede wszystkim sposobem pracy i zagrożeniami: przy stołowej rośnie ryzyko pochwycenia dłoni przez tarczę.
Rękawica może zostać łatwo pochwycona przez obracającą się tarczę ścierną lub zaczepić o obrabiany element. To mechanicznie "wciąga" dłoń w strefę niebezpieczną i może prowadzić do ciężkich urazów. Bez rękawic zmniejsza się ryzyko zaczepienia materiału o element wirujący.
Najczęściej stosuje się ochronę oczu (np. okulary), ochronę dróg oddechowych (maska przeciwpyłowa) oraz ochronę słuchu (nauszniki lub zatyczki) – zależnie od poziomu pylenia i hałasu. Dobór powinien wynikać z oceny ryzyka i instrukcji stanowiskowej w zakładzie.
Okulary są podstawą, bo chronią przed odpryskami. Jednak często to nie wszystko: przy intensywnym pyleniu potrzebna jest maska przeciwpyłowa, a przy dłuższej pracy także ochrona słuchu. W praktyce komplet ŚOI dobiera pracodawca do warunków stanowiska (materiał, czas pracy, wentylacja).
Maskę przeciwpyłową stosuje się, gdy w procesie powstaje pył unoszący się w powietrzu (np. podczas obróbki metalu, kamienia lub tworzyw). Jest szczególnie ważna przy dłuższej ekspozycji, słabej wentylacji lub pracy w pobliżu innych stanowisk. Zawsze kieruj się instrukcją BHP i oceną ryzyka.
Typowe błędy to: zakładanie rękawic "dla ochrony rąk" mimo ryzyka wciągnięcia, brak okularów mimo odprysków, ignorowanie ochrony słuchu oraz niedopasowanie ŚOI do materiału (np. brak maski przy silnym pyleniu). Częsty jest też błąd mylenia zasad dla szlifierki stołowej i kątowej.
Nie zawsze. Dla wielu prac szlifierką kątową rękawice są zalecane, bo chronią przed iskrami, temperaturą, ostrymi krawędziami i wibracjami. Kluczowe jest rozróżnienie typu urządzenia: pytanie egzaminacyjne dotyczy szlifierki stołowej, gdzie rękawice zwiększają ryzyko pochwycenia.
Dobór ochronników słuchu zależy od poziomu hałasu oraz czasu pracy. W praktyce zakład pracy dobiera je na podstawie pomiarów lub oceny ryzyka. Na egzaminie warto pamiętać, że szlifowanie często generuje znaczny hałas, więc nauszniki lub zatyczki są typowym elementem ochrony.
Przed pracą należy sprawdzić m.in. stan i mocowanie tarczy, osłony i ustawienie podpórki, porządek w strefie pracy oraz dobrać właściwe ŚOI (okulary, maska, ochrona słuchu). Ważne jest też, aby unikać elementów mogących zostać pochwyconych przez ruchome części, np. luźnej odzieży.
Ucz się przez porównanie urządzeń: szlifierka stołowa (stacjonarna) vs szlifierka kątowa (ręczna). Zapamiętaj dominujące zagrożenie dla stołowej: pochwycenie przez element wirujący (stąd zakaz rękawic). Do tego przyporządkuj typowe ochrony: oczy (odpryski), drogi oddechowe (pył), słuch (hałas).
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Przy szlifierce stołowej (dwutarczowej) nie stosuje się rękawic, bo mogą zostać pochwycone przez wirującą tarczę i wciągnąć dłoń."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650
  • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, art. 207-211 (tekst jednolity dostępny w ISAP)

Materiały:

  • Instrukcja BHP/stanowiskowa dla szlifierki stołowej w zakładzie (wewnętrzna dokumentacja)
  • Materiały szkoleniowe BHP dot. maszyn wirujących i doboru ŚOI
  • Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP (tekst jednolity) – część o ŚOI i maszynach

Aktualizacja pytania: 03.04.2026

Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego