KWALIFIKACJA ELM4 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 33.
Którego z wymienionych urządzeń dotyczą dane znamionowe przedstawione w tabeli?
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi znamionowymi urządzenia elektrycznego, które jest częścią egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Transformator rozpoznaje się po typowych danych znamionowych odnoszących się do dwóch stron zasilania: napięcia uzwojenia pierwotnego i wtórnego oraz mocy znamionowej (często w kVA). Silnik ma zwykle m.in. moc w kW, prędkość obrotową i cos φ, a regulator temperatury parametry czujnika/wyjścia.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach tego typu kluczowe jest rozpoznanie charakterystycznego zestawu danych znamionowych dla danej klasy urządzeń, a nie pojedynczego parametru.

Transformator identyfikuje się zwykle po informacjach opisujących jego rolę jako elementu pośredniczącego między dwiema stronami obwodu: pojawiają się wartości dla strony pierwotnej i wtórnej (np. napięcia znamionowe tych uzwojeń). Często spotyka się też moc znamionową podawaną w kVA (typowe dla transformatorów), a w przypadku transformatorów trójfazowych również dane związane z układem połączeń uzwojeń.

Silnik elektryczny na tabliczce znamionowej ma zwykle parametry ściśle związane z ruchem i pracą mechaniczną: moc w kW, prędkość obrotową, współczynnik mocy cos φ, częstotliwość, czasem sprawność, sposób połączenia (gwiazda/trójkąt) oraz prąd znamionowy dla danego napięcia. Brak typowego "podziału" na stronę pierwotną i wtórną jak w transformatorze.

Prasa hydrauliczna jest urządzeniem mechanicznym/hydraulicznym; jej dane znamionowe dotyczą zwykle siły nacisku, ciśnienia roboczego, wydajności układu, skoku itp. Tabela typowo elektryczna (napięcia, prądy, moc pozorna) nie będzie dla niej właściwa jako główna identyfikacja.

Regulator temperatury opisuje się parametrami automatyki pomiarowo-sterującej: typ wejścia czujnika, zakres pomiarowy, typ wyjścia (np. przekaźnikowe/analogowe), zasilanie i obciążalność styków. To inny profil informacji niż w przypadku urządzeń energetycznych.

Na egzaminie warto stosować metodę: (1) wypisz, czy dane dotyczą jednej strony czy dwóch, (2) sprawdź jednostki (kW vs kVA), (3) poszukaj parametrów "ruchu" (obroty, cos φ) lub "pomiaru" (zakres, typ czujnika). To zwykle prowadzi do jednoznacznego wskazania transformatora.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dane znamionowe to parametry określające warunki pracy, dla których urządzenie zostało zaprojektowane (np. napięcie, prąd, moc, częstotliwość). Najczęściej są umieszczone na tabliczce znamionowej lub w dokumentacji i służą do doboru, uruchomienia oraz bezpiecznej eksploatacji.
Najbardziej charakterystyczne są parametry odnoszące się do dwóch stron: napięcie uzwojenia pierwotnego i wtórnego. Często pojawia się też moc znamionowa podawana w kVA. W transformatorach trójfazowych spotyka się również informacje o połączeniach uzwojeń.
Transformator przenosi energię w postaci mocy pozornej, zależnej od napięcia i prądu. Moc w kW zależy dodatkowo od współczynnika mocy odbiornika (cos φ), który nie jest cechą samego transformatora. Dlatego w praktyce doboru transformatorów często używa się kVA.
Silnik zwykle ma dane "ruchowe" i eksploatacyjne: moc w kW, prędkość obrotową, cos φ, czasem sprawność i sposób połączenia uzwojeń. Transformator częściej pokazuje pary parametrów dla strony pierwotnej i wtórnej (np. dwa napięcia) oraz moc w kVA.
Może mieć oznaczenia i dane zasilania, ale zestaw parametrów jest inny: typ wejścia (czujnik), zakres pomiarowy, typ wyjścia (przekaźnik/SSR/analog), obciążalność wyjść. Nie są to typowe dane energetyczne jak napięcia uzwojeń czy moc kVA transformatora.
Częsty błąd to patrzenie na jeden parametr (np. samo napięcie) i ignorowanie reszty tabeli. Inny błąd to automatyczny wybór "silnika", bo jest najczęściej omawiany. Warto szukać cech unikalnych: dwóch napięć (transformator) lub obrotów/cos φ (silnik).
Transformatory stosuje się m.in. do zasilania obwodów sterowania i pomiarów (separacja, obniżenie napięcia), w zasilaczach oraz w układach wymagających bezpieczniejszego napięcia. W szafach sterowniczych spotyka się je jako element toru zasilania aparatury.
Najpierw sprawdź, czy tabela zawiera parametry dla dwóch stron (pierwotna/wtórna). Następnie zwróć uwagę na jednostki (kVA vs kW) i na parametry typowe dla maszyn wirujących (obroty, cos φ). Na końcu porównaj to z profilem urządzeń z odpowiedzi.
Może mieć dane elektryczne dotyczące zasilania silników lub sterowania, ale jako urządzenie prasa jest opisywana przede wszystkim parametrami hydraulicznymi/mechanicznymi (ciśnienie, siła, skok). Tabela stricte energetyczna zwykle służy identyfikacji elementu elektrycznego, np. transformatora.
Ucz się rozpoznawania urządzeń po "zestawach" cech: transformator (dwa napięcia, kVA), silnik (kW, obroty, cos φ), regulator (zakres/typ wejść i wyjść). Pomaga przegląd kart katalogowych i ćwiczenia: dopasuj tabliczkę do urządzenia oraz wskaż, do czego służy dany parametr.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Transformator rozpoznaje się po typowych danych znamionowych odnoszących się do dwóch stron zasilania: napięcia uzwojenia pierwotnego i wtórnego oraz mocy znamionowej (często w kVA)."

Źródła:

  • IEC 60076-1, Power transformers – Part 1: General (zakres normy i ogólne wymagania/oznaczenia transformatorów)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Transformator – sekcje opisujące podstawowe parametry transformatora (dostęp: 2026-02-28)
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Nameplate – opis pojęcia tabliczki znamionowej i typowych danych (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z elektrotechniki: tabliczki znamionowe maszyn i aparatów
  • Karty katalogowe transformatorów i silników (przykłady tabliczek znamionowych)
  • Normy/standardy dotyczące transformatorów mocy (ogólne wymagania i oznaczenia)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego