KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 29.
Której końcówki wkrętaka należy użyć do demontażu wyłącznika nadprądowego z szyny TH 35?
Ilustracja przedstawia cztery różne końcówki wkrętaków, które są oznaczone numerami od 1 do 4.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "Końcówki 2.", ponieważ demontaż wyłącznika nadprądowego z szyny TH 35 wymaga zwolnienia dolnego zaczepu sprężynującego. Zaczep ma szczelinę/ucho przystosowane do wsunięcia płaskiego ostrza i jego odchylenia. Końcówki PH/PZ/Torx służą typowo do śrub zacisków, nie do podważania zaczepu.

Pełne wyjaśnienie:

Wyłączniki nadprądowe (aparatura modułowa) są mocowane do szyny TH 35 mechanizmem zatrzaskowym: górna część obudowy zahacza o krawędź szyny, a dolna część jest dociskana i blokowana sprężynującym zaczepem. Aby zdemontować aparat z szyny, trzeba wykonać czynność odwrotną do montażu, czyli przede wszystkim zwolnić dolny zaczep.

Do tego celu służy odpowiedź "Końcówki 2." (końcówka płaska). Płaskie ostrze można wsunąć w szczelinę/ucho zaczepu i naciskiem odchylić element sprężynujący. Dopiero po zwolnieniu blokady aparat daje się bezpiecznie odchylić i zdjąć z szyny, bez ryzyka wyłamania zatrzasku.

Pozostałe odpowiedzi są typowymi pułapkami wynikającymi z pomylenia dwóch różnych operacji:

  • "Końcówki 1." (Phillips/PH) i "Końcówki 4." (Pozidriv/PZ) są zwykle używane do dokręcania lub luzowania śrub zacisków przewodów w aparacie. Nie zapewniają właściwego oparcia w szczelinie zaczepu, łatwo się ześlizgują i mogą uszkodzić elementy z tworzywa.
  • "Końcówki 3." (Torx) nie jest standardowym kształtem przewidzianym do zwalniania zaczepu szynowego. Gwiazdkowy profil nie pasuje do prostej szczeliny zaczepu, więc nie pozwala skutecznie odchylić mechanizmu.

W praktyce, zanim przystąpi się do demontażu, należy zachować zasady bezpieczeństwa: odłączyć zasilanie, potwierdzić brak napięcia i dopiero wtedy wykonywać czynności mechaniczne w rozdzielnicy. Kluczowa wiedza egzaminacyjna: demontaż z szyny TH 35 = płaski wkrętak do zaczepu, a przewody i zaciski = odpowiedni bit krzyżowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szyna TH 35 (często nazywana szyną DIN) to znormalizowany profil montażowy stosowany w rozdzielnicach. Służy do szybkiego mocowania aparatury modułowej, np. wyłączników nadprądowych, dzięki zatrzaskowemu zaczepowi w obudowie aparatu.
Zaczep sprężynujący blokuje dolną część aparatu o krawędź szyny. Podczas montażu aparat najpierw zahacza się górą, a potem dociska do dołu aż do "zatrzaśnięcia". Przy demontażu trzeba odchylić zaczep, aby zwolnić blokadę.
Dolny zatrzask aparatu zwykle ma szczelinę/ucho zaprojektowane pod płaskie ostrze. Płaski bit pozwala stabilnie wsunąć się w to miejsce i odchylić sprężynę. Bity krzyżowe i Torx łatwiej się ześlizgują i nie pracują poprawnie w szczelinie.
Najczęściej myli się demontaż z szyny z odkręcaniem przewodów: wybiera się PH/PZ zamiast płaskiej końcówki do zaczepu. Innym błędem jest próba "wyrwania" aparatu bez zwolnienia zatrzasku, co może uszkodzić mechanizm i obudowę.
W typowej konstrukcji aparatury modułowej nie jest to zalecane. Krzyżowe końcówki są przeznaczone do śrub, a nie do podważania zaczepu. Mogą się ślizgać w szczelinie, niszczyć tworzywo i nie zapewniają skutecznego odchylenia sprężynującej blokady.
Końcówki PH i PZ stosuje się głównie do śrub zacisków przewodów (podłączanie i odłączanie żył) oraz innych śrub montażowych zależnie od modelu aparatu. To inna czynność niż zwalnianie zaczepu szynowego, które najczęściej wymaga ostrza płaskiego.
W wielu modelach tak, bo zaczep ma sprężynę wymagającą odchylenia płaskim ostrzem. Zdarzają się konstrukcje z dźwigienką do zwalniania palcem, ale na egzaminie zwykle sprawdza się standardowy, najczęściej spotykany wariant ze szczeliną pod wkrętak płaski.
Najpierw odłącz zasilanie właściwym zabezpieczeniem, a następnie potwierdź brak napięcia odpowiednim przyrządem. Dopiero potem luzuj przewody w zaciskach i zdejmuj aparat z szyny. Taka kolejność zmniejsza ryzyko porażenia i zwarcia narzędziem w rozdzielnicy.
Jeśli końcówka nie pasuje do szczeliny zaczepu, łatwo się ześlizguje i przenosi siłę na krawędzie obudowy. Zamiast odchylić sprężynę, można wyłamać plastikowy element lub odkształcić mechanizm. Skutkiem bywa luźny montaż aparatu na szynie.
Płaski ma jedno proste ostrze. PH ma klasyczny krzyż bez dodatkowych nacięć. PZ wygląda jak krzyż, ale ma dodatkowe "promienie" między skrzydełkami. Torx ma kształt sześcioramiennej gwiazdy. Rozpoznanie typu ułatwia dobór do konkretnej czynności.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Poprawna jest odpowiedź "Końcówki 2.", ponieważ demontaż wyłącznika nadprądowego z szyny TH 35 wymaga zwolnienia dolnego zaczepu sprężynującego."

Źródła:

  • PN-EN 60715, norma dotycząca szyn do mocowania aparatury elektrycznej (TH 35) – tytuł i zakres normy
  • IEC 60715, standard dotyczący szyn montażowych typu DIN (TH 35) – tytuł i zakres standardu

Materiały:

  • Instrukcje montażu/demontażu aparatury modułowej dostarczane przez producentów (sekcja o montażu na szynie TH 35)
  • Materiały dydaktyczne z pracowni montażu instalacji elektrycznych: rozdzielnice i aparatura modułowa
  • Norma PN-EN 60715 (zakres: profil i przeznaczenie szyn TH)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego