KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 22.
Której maszyny należy użyć, aby na terenie budowy przewieźć 10 t żwiru na odległość 2 km?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wywrotka służy do transportu materiałów sypkich (np. żwiru) na placu budowy, także na odległości rzędu kilometrów. Ładowarka i koparka są przeznaczone głównie do urabiania i załadunku, a równiarka do profilowania i niwelacji podłoża, nie do przewozu ładunku.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy doboru maszyny do transportu 10 t żwiru na odległość 2 km w warunkach budowy. Kluczowe jest rozpoznanie, że mamy do wykonania etap procesu technologicznego: przewóz (transport), a nie urabianie, załadunek czy profilowanie terenu.

Odpowiedź "Wywrotki." jest właściwa, ponieważ wywrotka (samochód samowyładowczy) jest typową maszyną/pojazdem do przewozu materiałów sypkich (kruszywa, piasek, żwir) w obrębie budowy i na drogach dojazdowych. Jej cechą użytkową jest skrzynia ładunkowa i możliwość szybkiego rozładunku przez wywrót, co odpowiada zadaniu przemieszczenia ładunku na dystansie kilometrów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "Ładowarki." — ładowarka najczęściej realizuje załadunek i krótkie przemieszczanie urobku na niewielkie odległości (np. w obrębie pryzmy/placu), ale nie jest podstawową maszyną do przewozu ładunku na 2 km. W praktyce ładowarka współpracuje z wywrotką: ładuje kruszywo na skrzynię.
  • "Równiarki." — równiarka służy do profilowania, wyrównywania i nadawania spadków warstwom konstrukcyjnym drogi. Nie jest przeznaczona do transportu materiału sypkiego jako ładunku.
  • "Koparki." — koparka służy do urabiania/grabienia, wybierania gruntu oraz do załadunku na środki transportu. Sama koparka nie realizuje efektywnego przewozu żwiru na dystansie 2 km.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "przewieźć" oraz podana jest odległość, najczęściej sprawdzana jest umiejętność wskazania środka transportu, a nie maszyny do robót roboczych (urabianie/niwelacja). W zestawie maszyn na budowie role są rozdzielone: koparka/ładowarka przygotowuje i ładuje materiał, a wywrotka go przewozi i wyładowuje.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wywrotka to pojazd samowyładowczy ze skrzynią ładunkową, używany do przewozu materiałów sypkich (np. żwiru, piasku, kruszywa) oraz ich szybkiego rozładunku przez wywrót. Na budowie pełni głównie rolę środka transportu między miejscem składowania a miejscem wbudowania.
Koparka jest maszyną do urabiania gruntu i załadunku urobku na środki transportu. Nie jest przeznaczona do realizowania transportu na odległość kilometrów, bo jej konstrukcja i sposób pracy są zoptymalizowane pod wybieranie i podawanie materiału, a nie szybki przewóz ładunku.
Ładowarka najczęściej przygotowuje materiał i wykonuje załadunek kruszywa na skrzynię wywrotki. Może też przemieszczać materiał na krótkich dystansach w obrębie placu, ale przy odległościach rzędu kilometrów typowo współpracuje z wywrotką jako maszyną transportową.
Nie. Równiarka służy do profilowania, wyrównywania i kształtowania warstw (np. podbudowy) oraz nadawania spadków. Nie ma skrzyni ładunkowej do przewozu materiału w sensie transportu ładunku, więc nie zastępuje wywrotki w zadaniu przewozowym.
Najczęściej występuje ciąg: pozyskanie/przygotowanie materiału (np. z pryzmy), załadunek (koparka lub ładowarka), transport (wywrotka), rozładunek (wywrót) oraz rozścielenie i profilowanie (np. spycharka, równiarka, walec do zagęszczenia). Każdy etap ma "swoją" maszynę.
Częsty błąd to mylenie załadunku z transportem: wybierana jest ładowarka lub koparka, bo "pracuje z żwirem". Drugi błąd to ignorowanie odległości i czasu cyklu, przez co wskazuje się maszynę do krótkich przemieszczeń zamiast środka transportu o odpowiedniej ładowności.
Słowa kluczowe to m.in. "przewieźć", "przetransportować", "odległość", "ładunek", "t/tony". Gdy występują razem, zwykle testowana jest umiejętność wskazania środka transportu (np. wywrotki), a nie maszyny do urabiania, kopania czy niwelacji.
W praktyce budowlanej wywrotki są używane do przewozu materiałów sypkich w znacznych masach. Sama wartość 10 t w pytaniu pełni zwykle rolę orientacyjną (ma wskazać, że to nie jest "ręczny" transport), natomiast o doborze decyduje przede wszystkim funkcja: przewóz materiału.
Wozidło budowlane (dumper) częściej wybiera się w trudnym terenie, na nieutwardzonych drogach technologicznych i w robotach ziemnych, gdzie liczy się dzielność terenowa. W zadaniach typowo drogowych lub przy dojazdach po lepszej nawierzchni częstym wyborem pozostaje wywrotka.
Ułóż mapę "czynność → maszyna": kopanie/urabianie (koparka), załadunek (ładowarka/koparka), transport (wywrotka/wozidło), profilowanie (równiarka), zagęszczanie (walec). Ćwicz na krótkich opisach zadań i zwracaj uwagę na czasownik w poleceniu (np. "przewieźć").
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Wywrotka służy do transportu materiałów sypkich (np. żwiru) na placu budowy, także na odległości rzędu kilometrów."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Wywrotka" – opis przeznaczenia pojazdu samowyładowczego, https://pl.wikipedia.org/wiki/Wywrotka (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Ładowarka" – charakterystyka i zastosowanie w załadunku/robotach ziemnych, https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81adowarka (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Równiarka" – przeznaczenie do profilowania i równania nawierzchni, https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3wniarka (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu maszyn do robót ziemnych i drogowych (funkcje, zastosowania, dobór)
  • Instrukcje obsługi i karty katalogowe producentów wywrotek oraz maszyn roboczych (opis przeznaczenia)
  • Materiały dydaktyczne z organizacji robót i transportu technologicznego na budowie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego