KWALIFIKACJA DRM4 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 11.
Której piły należy użyć do wypiłowania krzywoliniowego kształtu elementu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do wypiłowania kształtu krzywoliniowego potrzebna jest piła o wąskim, zwężającym się ostrzu, które można łatwo prowadzić po łuku.
Taką funkcję spełnia otwornica. Grzbiętnica i płatnica są przeznaczone głównie do cięć prostych, a krawężnica do cięć wzdłuż krawędzi.

Pełne wyjaśnienie:

Wypiłowanie krzywoliniowego kształtu wymaga narzędzia, które da się swobodnie manewrować w materiale. Kluczowe jest więc, aby brzeszczot był wąski i zwężający się – wtedy podczas prowadzenia po łuku nie "klinuję" się w szczelinie cięcia i pozwala wykonywać łuki o mniejszym promieniu.

Otwornica (w rozumieniu piły ręcznej) ma właśnie takie cechy: wąskie ostrze ułatwia zmianę kierunku prowadzenia i umożliwia wycinanie kształtów krzywoliniowych, a także wykonywanie otworów wewnętrznych po wcześniejszym wykonaniu otworu startowego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Grzbiętnica ma usztywniony metalowy grzbiet. To poprawia precyzję, ale jednocześnie ogranicza możliwość skręcania brzeszczotu i utrudnia cięcie po łuku – narzędzie jest projektowane przede wszystkim do cięć prostych.
  • Krawężnica służy do cięć prowadzonych równolegle do krawędzi (typowo wzdłuż włókien), więc nie jest wyborem do kształtów krzywoliniowych.
  • Płatnica to piła o szerokim ostrzu do ogólnego zastosowania, najczęściej do cięć prostych. Szeroki brzeszczot utrudnia ciasne łuki, bo wymagałby dużej szczeliny i łatwo się blokuje.

W praktyce w nowoczesnych warsztatach cięcia krzywoliniowe często wykonuje się wyrzynarką, ale na poziomie narzędzi ręcznych właściwym wyborem pozostaje otwornica.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Otwornica (jako piła ręczna) to narzędzie z wąskim, zwężającym się brzeszczotem, które pozwala wykonywać cięcia krzywoliniowe oraz wycinać otwory wewnętrzne w elementach drewnianych. Dzięki małej szerokości ostrza łatwiej nią skręcać w materiale i prowadzić po łuku.
Decyduje geometria brzeszczotu: jest wąski i zwykle zwęża się ku końcowi, więc podczas zmiany kierunku nie blokuje się w rzazie. To umożliwia manewrowanie i wycinanie łuków o mniejszym promieniu, czego nie da się wygodnie zrobić piłami o szerokim ostrzu.
Zwykle nie jest to właściwy wybór. Grzbiętnica ma usztywniony grzbiet, który stabilizuje cięcie proste i poprawia precyzję, ale ogranicza możliwość skręcania brzeszczotu w rzazie. W efekcie łuki są trudne lub niemożliwe do wykonania, zwłaszcza o małym promieniu.
Płatnica ma szerokie ostrze i jest przeznaczona głównie do cięć prostych oraz ogólnych prac w drewnie. Otwornica ma ostrze wąskie, ułatwiające manewrowanie i cięcia krzywoliniowe. Różnica nie dotyczy "mocy", tylko konstrukcji brzeszczotu i wynikających z niej zastosowań.
Krawężnica to piła ręczna wykorzystywana do cięć prowadzonych wzdłuż krawędzi lub w określonym kierunku (często równolegle do krawędzi elementu). Stosuje się ją tam, gdzie liczy się kontrolowane prowadzenie cięcia, ale nie jest typowym narzędziem do wycinania kształtów krzywoliniowych.
W praktyce warsztatowej często spotyka się "otwornice" jako koronki do wiertarki (narzędzia wiertnicze do wycinania otworów). Ta sama nazwa utrwala skojarzenie z wierceniem, przez co łatwo przeoczyć, że w terminologii stolarskiej otwornica może oznaczać także piłę ręczną do cięć krzywoliniowych.
Wśród typowych pił ręcznych najlepszym wyborem do krzywizn jest otwornica, bo jej wąskie ostrze umożliwia prowadzenie po łuku. Przy pracy egzaminacyjnej warto uzasadnić wybór cechą konstrukcyjną (wąski brzeszczot = łatwe manewrowanie), a nie tylko zapamiętaną nazwą.
Wyrzynarkę elektryczną wybiera się, gdy trzeba szybciej wykonać wiele cięć krzywoliniowych, uzyskać powtarzalność lub ciąć grubsze materiały. Otwornica pozostaje przydatna jako narzędzie ręczne do prostych prac, poprawek oraz w sytuacjach, gdzie dostęp do elektronarzędzi jest ograniczony.
Najczęstszy błąd to wybór piły "uniwersalnej" (np. płatnicy) bez analizy, czy ostrze da się skręcać w rzazie. Drugi to ignorowanie usztywnienia grzbiętnicy, które praktycznie uniemożliwia ciasne łuki. Warto patrzeć na szerokość i sztywność brzeszczotu, a nie tylko nazwę.
Wskazówką są słowa: "krzywoliniowy", "łuk", "kształt po krzywej", "wycięcie otworu wewnętrznego". Gdy pojawia się taki opis, szukaj narzędzia o wąskim ostrzu umożliwiającego manewrowanie. Jeśli w odpowiedziach występuje otwornica, zwykle pasuje do tego typu cięcia.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Do wypiłowania kształtu krzywoliniowego potrzebna jest piła o wąskim, zwężającym się ostrzu, które można łatwo prowadzić po łuku.Taką funkcję spełnia otwornica."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), hasło "Piła (narzędzie)" – opis rodzajów pił ręcznych do drewna, https://pl.wikipedia.org/wiki/Pi%C5%82a_(narz%C4%99dzie) - dostęp 2026-02-24
  • Wikisłownik (PL), hasło "otwornica" – znaczenia i użycie terminu w języku polskim, https://pl.wiktionary.org/wiki/otwornica - dostęp 2026-02-24

Materiały:

  • Podręczniki do technologii drewna i podstaw stolarstwa (dział: narzędzia ręczne)
  • Słowniki/encyklopedie terminów stolarskich i narzędziowych
  • Instrukcje BHP i materiały szkolne dotyczące ręcznej obróbki drewna

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego