KWALIFIKACJA AUD2 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 7.
Której wartości skali ISO arytmetycznej odpowiada oznaczenie światłoczułości 21°?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oznaczenie 21° dotyczy skali DIN (logarytmicznej) światłoczułości.
Skale DIN i ISO łączy zależność: DIN = 10 × log10(ISO) + 1. Dla ISO 100: 10 × log10(100) + 1 = 10 × 2 + 1 = 21°, więc odpowiada temu wartość ISO 100.

Pełne wyjaśnienie:

W fotografii spotyka się dwie historycznie używane skale określania światłoczułości: arytmetyczną ISO/ASA (np. 100, 200, 400, 800) oraz logarytmiczną DIN, zapisywaną w stopniach (°), np. 21°.

Jeżeli podane jest 21°, chodzi o wartość w skali DIN. Przeliczenie na skalę ISO wykonuje się ze wzoru:

DIN = 10 × log10(ISO) + 1

Dla ISO 100: log10(100) = 2, więc 10 × 2 + 1 = 21°. Zatem poprawna jest odpowiedź "100".

Dlaczego pozostałe wartości nie pasują?

  • "200" odpowiada 24° DIN, bo podwojenie ISO daje wzrost o 3° w skali DIN (100→200 = +3°).
  • "400" odpowiada 27° DIN (kolejne podwojenie: 200→400 = +3°).
  • "800" odpowiada 30° DIN (ponownie +3°).

Praktycznie: na starszych filmach i aparatach można spotkać zapis typu ISO 100/21°. Współcześnie dominuje zapis ISO, ale znajomość zależności ISO↔DIN pomaga w interpretacji materiałów i ustawień starszego sprzętu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis 21° oznacza wartość w skali DIN, czyli logarytmicznej skali czułości. W praktyce odpowiada to popularnemu oznaczeniu ISO 100 w skali arytmetycznej. Takie podwójne zapisy (np. ISO 100/21°) spotyka się głównie w starszym sprzęcie i na filmach.
Najczęściej korzysta się z zależności między skalami: DIN = 10 × log10(ISO) + 1. Jeśli znasz DIN, możesz też zapamiętać regułę praktyczną: +3° DIN oznacza podwojenie ISO (np. 21°→24° to ISO 100→200).
Skala DIN rośnie logarytmicznie, żeby wygodniej opisywać zmiany czułości jako "stałe kroki" w stopniach. Skala ISO/ASA jest arytmetyczna i intuicyjna liczbowo (100, 200, 400…). Obie opisują to samo zjawisko, tylko innym sposobem zapisu.
Tak, w klasycznej relacji DIN↔ISO przy czułościach fotograficznych podwojenie ISO odpowiada wzrostowi o 3° DIN. Dzięki temu łatwo sprawdzić typowe pary: ISO 100/21°, 200/24°, 400/27°, 800/30°.
Możesz iść "krokami po 3°". Skoro 21° to ISO 100, to 24° (o 3° więcej) odpowiada ISO 200, a 27° odpowiada ISO 400. To szybka metoda bez liczenia logarytmów.
Najczęściej przy pracy ze starszymi aparatami, światłomierzami lub materiałami archiwalnymi, gdzie spotyka się oznaczenia DIN. Przydaje się też w nauce ekspozycji oraz przy analizie opisów filmów, instrukcji i tabel, w których podawano wartości w stopniach.
Częsty błąd to traktowanie stopni DIN jak zwykłych liczb w skali liniowej, np. uznanie, że zmiana o 1° odpowiada "stałej różnicy ISO". W rzeczywistości DIN jest logarytmiczne: stały przyrost DIN oznacza stały mnożnik ISO, a nie stały dodatek.
Tak, to typowe "pełne" wartości czułości używane w praktyce (szczególnie w zadaniach egzaminacyjnych). Są wygodne, bo kolejne liczby to podwojenia. W skali DIN odpowiadają im odpowiednio 21°, 24°, 27°, 30°.
Wartość z symbolem stopnia "°" przy czułości jest charakterystyczna dla DIN. ISO zapisuje się zwykle jako liczba bez stopni (np. 100). Na egzaminie to prosta wskazówka, że pytanie dotyczy przeliczenia między dwiema skalami.
Naucz się par podstawowych (ISO 100/21°, 200/24°, 400/27°, 800/30°) oraz reguły +3° DIN = 2× ISO. Warto też poćwiczyć wpływ ISO na ekspozycję: podwojenie ISO pozwala skrócić czas o połowę lub domknąć przysłonę o 1 stopień.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Oznaczenie 21° dotyczy skali DIN (logarytmicznej) światłoczułości.Skale DIN i ISO łączy zależność: DIN = 10 × log10(ISO) + 1."

Źródła:

  • Wikipedia: Film speed (section about DIN/ASA/ISO and the DIN relationship) — https://en.wikipedia.org/wiki/Film_speed — accessed 2026-02-27
  • Wikipedia: DIN (unit) / DIN scale for film speed (overview of degree-based DIN notation) — https://en.wikipedia.org/wiki/DIN_(unit) — accessed 2026-02-27
  • ISO 6:1993, Photography — Black-and-white pictorial still camera film — Determination of ISO speed (norma unifikująca sposób oznaczania czułości w systemie ISO)

Materiały:

  • Podręczniki fotografii omawiające ekspozycję i czułość (rozdziały: ISO, DIN, ASA)
  • Tabele konwersji ISO ↔ DIN (np. ISO 100/21°, 200/24°, 400/27°, 800/30°)
  • Ćwiczenia z ekspozycji: wpływ zmiany ISO na czas i przysłonę

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego